Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Süper teşvik paketi ile ilgili bir değerlendirme

13.4.2018
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Hafta içinde yayımlanan ve proje bazında süper teşvikler olarak nitelenen destekler Türk ekonomisi açısından son derece önemlidir. Özetlersek, 23 büyük yatırım projesine toplamda 135 milyar liralık teşvik verilmektedir. Petro-kimya, demir-çelik, otomotiv, savunma sanayi ve madencilik sektörleri öncelikli sektörler olarak belirlenmiştir. İhracat bu yatırımlarla 6,3 milyar dolar artacak, ithalat 12,3 milyar dolar azalacak ve 47 milyar dolar olarak öngörülen cari açığın 19 milyar dolarlık bölümü bu yatırımların getirileri ile kapatılacaktır. Destekler ise çok çeşitlidir. Vergi muafiyetleri ve istisnaları, istihdam destekleri, finansal destekler, yatırım yeri destekleri, kamu alım garantisi bunlar arasındadır.

Şimdi konu ile ilgili bazı değerlendirmeler yapabiliriz

Teşviklerden yararlanmak için yatırım tutarının en az 100 milyon lira olması gerekmektedir. Küreselleşme ve büyüyen dağıtım kanalları, büyük ölçekli yatırımları gerektirmektedir. Arz istikrarı giderek önem kazanmaktadır. Büyük ölçekli yatırımlarda birim maliyet daha düşük olmaktadır. Bu itibarla yatırım için konulan asgari rakam doğrudur.

Kaynak israfına yol açan genel teşviklerden, proje bazlı teşviklere geçilmesinde geç bile kalınmıştır. Ülkenin tasarruf hacmi zaten düşüktür ve kaynakların önemli bir bölümü dışarıdan gelmektedir. Bu kaynakların da genel teşviklere tahsis edilmesi yarar sağlamayacaktır.

Ülkemizin sağlıklı bir şekilde büyümesi, ihracat, doğrudan yabancı yatırımlar, yerleşiklerin yatırımları ile turizm gelirlerinin arttırılmasına bağlıdır. Tüketime dayalı büyüme, enflasyon, faiz, cari açık gibi alanlarda olumsuzluklar yaratabilmektedir. Açıklanan süper pakette reel sektöre öncelik verilmesi, kaynakların rasyonel kullanımına yardımcı olacaktır.

Süper pakette, ihracatın desteklenmesinden çok, ithal edilen ürünlerin yurt içinde üretilmesinin amaç edinildiği izlenimi vardır. Amaç uygundur. Ancak yerli üretimin rekabet edici düzeyde olması, arz istikrarını sağlayacak kalite ve miktarda üretilmesi esas olmalıdır. Üretim veya pazarlama aşamasında yeniden bazı teşviklere ihtiyaç duyulmamalıdır.

Bu tür büyük projelerde yabancı sermaye katkısı önemlidir. Bu katkı, yeni teknolojilerin ithali, ek sermaye katkısı ve daha geniş pazar olanakları sunabilmesi açılarından yararlı olacaktır.

Süper teşvik sunumunda, eğer gözümüzden kaçmadıysa, projeyi alan kuruluşların projeyi herhangi bir şekilde tamamlayamamaları halinde, verilen teşviklerin geri alınıp alınmayacağı hususudur. Bu konuda ilgili firmalardan bir taahhüt veya garanti alınıp, alınmayacağıdır.

Anladığımız kadarıyla, bu projelerin finansman kaynağı önemli ölçüde dışarıdan sağlanacaktır. 135 milyar liralık toplam yatırım tutarı, bugünkü kurlarla 30-35 milyar dolar olmaktadır. Bu tutarın yerli kaynaklarla sağlanması söz konusu değildir. Bu itibarla dışarıdan makul maliyetli kredilerin sağlanması önem kazanacaktır.

Öngörülen teşvikler, bir yatırım hamlesinin başlatılması ve reel sektörün ön plana çıkarılması açısından çok önemlidir ama tek başına yeterli değildir. Uygun bir yatırım ortamına, kur ve faiz başta olmak üzere ekonomik göstergelerde istikrara ihtiyaç vardır. Bu itibarla, teşvikler yanında istikrar sağlayıcı parasal ve mali tedbirler ile ekonomik gerekçelere dayalı bir yönetim anlayışı gereklidir.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Yazarlar
Website Security Test