Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Ekonomi seçim sonrası daha zor

22.6.2018
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Siz bu satırları okurken büyük bir ihtimalle Cumhurbaşkanlığı ve Parlamento seçimlerinin sonuna yaklaşılmış olacak.  Seçimleri hangi grup kazanırsa kazansın, önünde kısa vadede çözmesi gereken çok sayıda ekonomik sorun bulacak.  İç ve dış gelişmelerden kaynaklanan mevcut sorunlara bir de seçim çalışmaları sırasında seçmene sunulan yeni vaatlerin yerine getirilmesi eklenecek.

Üstelik böyle bir döneme içeride ve dışarıdaki gelişmelerin olumlu olmadığı koşullarla girilecek.

Dünyadaki para piyasaları gelişmelerine en fazla etki yapan iki kuruluştan biri olan Avrupa Merkez Bankası’nın geçtiğimiz günlerde faiz artışına gitmemekle beraber,  parasal genişlemeye Eylül ayında son vermesi ve gelecek yılın ikinci yarısından itibaren de faiz artırımına başlaması beklenmektedir. Bu, dış kaynak ihtiyacının önemli ölçüde sağlandığı AB bölgesinden gelecek kredilerin azalacağı veya maliyetinin yükseleceği anlamına gelmektedir.

ABD ekonomisindeki gelişmeler ise FED’in faizleri arttırması için yeterli gerekçeleri taşımaktadır. Son açıklamalara göre, büyüme % 2,8 ile hedefe yaklaşmıştır. % 3,6 olarak ölçülen işsizlik oranı son yılların en düşük seviyesidir. % 2 olarak hedeflenen enflasyon ise % 2,1 olmuştur. FED geçtiğimiz günlerde faizleri çeyrek puan arttırarak 1,75-2,0 bandına çıkarmıştır. Bilanço küçültmeye devam etmektedir ve ilk kez bir yıl içinde 3 yerine 4 kez faiz artırımına gideceğini açıklamıştır. Bu gelişme parasal sıkılaştırmanın devam edeceği anlamındadır. ABD’nin son zamanlarda uygulamaya koyacağını açıkladığı korumacı ekonomik önlemlerin de eklenmesiyle dolar değer kazanmakta ve uzun vadeli faizler yükselmektedir. Türkiye de, diğer benzer ekonomilere sahip ülkeler gibi, gelişmelerden olumsuz yönde etkilenmekte, faizler yükselmektedir. Merkez Bankası’nın beklenilenden de daha yüksek faiz artırımı bile dolar kurunu bastırmaya yetmemektedir. İç talebin hızlı yükselişi ve büyüme iştahının devamı kaynak ihtiyacını arttırınca, kurları bastırmak ta zor olmaktadır.  Öte yandan kur artışları, dolar borçlusu şirketlerin geri ödemelerini zorlaştırmakta ve finans piyasalarındaki risklerimizi arttırmaktadır.

Merkez Bankası’nın politika faizini 17,75’e çıkarması doğru bir karardır. Bir ölçüde de olsa kurlardaki hızlı artışı önlemiş ve yabancı yatırımlar için bu çerçevede uygun bir karlılık ortamı hazırlamıştır. Ne ölçüde başarılı olacağı görülecektir. Ancak faiz artış bu defa yerli yatırımcıları düşündürmektedir. %25’lere varacak bir kredi faizi ile yatırım yapmak ve artan maliyeti fiyatlara yansıtabilmek kolay olmayacaktır. Böyle bir ortamda, derecelendirme kuruluşlarının Türk banklarının reytinglerini düşürmeleri bir talihsizlik olmuştur.

Türkiye, bu yılın ilk çeyreğinde % 7,4 oranında büyümüştür. Ancak büyüme oranının % 6,7 si tüketim harcamalarından gelmiştir. Yıllık 160 milyar dolara varan ve çift haneli büyüyen ihracatın katkısı sadece 0,1 puandır. İthalat ise büyümeyi 3,6 puan aşağıya çekmiştir. İç tüketim ve ihracat artınca, ithalat ta ve daha hızlı şekilde artmaktadır. Çünkü iki kalem de ithalata bağımlıdır. İthalat artınca cari açık ta yükselmektedir. Yıllık olarak cari açık 57 milyar dolara yükselmiştir. Açığın GSMH’a oranı % 6,5’e kadar çıkmıştır. Büyüme hızı yükseldikçe ithalat artmakta ve dış kaynak ihtiyacı büyümektedir. Finans piyasalarında bol ve ucuz para dönemi sona ererken kaynak bulmak ta eskisi kadar kolay olmayacaktır.

 

 

 

Ekonomi yönetimlerini bekleyen sorunlar bunlarla sınırlı değildir.

Petrol fiyatları sürekli şekilde artmaktadır. Enerji ithalatçısı ülkemiz için bu durum maliyet arttırıcı bir gelişmedir. İşsizlik Mart ayında, Şubat ayındaki % 10,6’lık seviyenin altında %10,1’e gerilemiş olsa da yine çift hanelidir ve yüksektir.

Seçim çalışmaları sırasında halka sunulan çeşitli maaş artışları, ikramiyeler, vergi indirimleri gibi teşviklerin maliyetlerini hesap etmek bile kolay değildir. Yarısı bile gerçekleşse, iç talep çok artacak, enflasyon ve buna bağlı faizler önümüzdeki dönemde de hız kesmeyecek demektir.

Bekleyip göreceğiz.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Yazarlar
Website Security Test