Moritanya, Batı Afrika’nın istikrarlı limanı

10.3.2017
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Bu hafta, Batı Afrika bölgesinin önemli ülkelerinden Moritanya ile yazı dizimize devam ediyoruz.

ENGİN TATLIBAL/GÖZLEM -Moritanya 1960 yılında Fransa’dan bağımsızlığını kazandı. Kıta içinde tam anlamıyla bir geçiş pozisyonunda bulunan ülke, kültürel aidiyet ve etnik yapısı itibariyle Sahraaltıyla Magrib bölgesinin sınırında yer alıyor. Ülke, Arapça’nın bir diyalekti olan Hassanice konuşan Arap ve Berberi asıllı Beyaz Moritanyalılar (Moor/Mori), Haratinler ve Afrikalı siyahlardan (Haalpulaar, Soninke, Wolof, Bambara) oluşuyor.


Arap ve Mağrip kültürü belirleyici olmakla birlikte ülke nüfusu içerisinde oranları gittikçe artan Afrika kökenli nüfus ve eski kölelerin bir kısmı kendilerini Arap ya da Mağribi görmemekte ve yerel özelliklerini öne çıkarmaya çalışmakta. Geçmişte çatışmalara dahi yol açmış bu etnik gerilim, toplumsal barış ve ülke istikrarı açısından bir risk unsuru olmaya devam ediyor. Ülkede 1960’tan beri üçü başarılı olan 16 darbe girişimi gerçekleşti. Halen asker kökenli Cumhurbaşkanı Mohamed Ould Abdelaziz, 8 yıldır yönetimde bulunuyor ve son olarak 2014 yılında yapılan seçimlerde yüzde 82 oyla yeniden seçildi.


Moritanya, 2010 yılından bu yana istikrarlı bir şekilde ekonomik büyüme sergiliyor. Bunda, bölgede yaşanan güvenlik sorunlarının Moritanya’ya sıçramaması, Abdelaziz’in sivil ve askeri kanatları kontrol atında tutması ve yabancı yatırımcıların ülkeye girişlerini kolaylaştırıcı düzenlemelerin yapılması etkili oldu. Cezaevlerinde siyasi tutuklu bulunmuyor ve basın olabildiğince özgür.


Moritanya ekonomisi ağırlıklı olarak balıkçılık, madencilik (demir, bakır ve altın), tarım ve hayvancılıkla birlikte dış yardımlara dayanıyor. Ülke, zengin demir ve altın yataklarıyla dünyada önemli bir yere sahip. 4 milyona yaklaşan nüfusa karşılık 11 milyon baş hayvan varlığı bulunmakta. Senegal Nehri kıyısında tarıma elverişli arazi dışında ekilebilir arazi miktarı çok az olan ülke topraklarının yüzde 90’dan fazlası çöl. Yoksulluk ve işsizlik ülkenin en önemli sorunları arasında. Resmi rakamlara göre yüzde 30 civarı olan işsizlik oranı, kırsal kesimde daha da yüksek. Halkın büyük bölümü yoksulluk sınırının altında yaşamakta ve içme suyu, elektrik, temel eğitim ve sağlık hizmetleri gibi temel ihtiyaçlardan ve altyapıdan yoksun.


Moritanya Cumhurbaşkanı Abdelaziz’in 2010 yılında ülkemizi ziyareti ve sonrasında karşılıklı olarak Büyükelçiliklerin açılması, Türkiye ile Moritanya ilişkilerine büyük ivme kazandırdı. İki ülke arasında 2013 yılından itibaren düzenli olarak siyasi istişareler gerçekleştirilmekte. Ticari ilişkilerimiz son yıllarda büyük bir artış kaydetti. İkili ticaret hacmi 2008 yılında 20 milyon dolar seviyelerinde iken bugün 100 milyon dolar seviyelerini aşmış durumda. Başta TİKA olmak üzere, diğer kamu kuruluşlarının ve sivil toplum örgütlerinin gerçekleştirdikleri teknik yardımlar/kalkınma yardımları, insani yardımlar ve eğitim programları ikili ilişkilerimizde önemli bir yere sahip.

 

 

TARIM VE HAYVANCILIK

Tarım Moritanya’da istihdamın en yoğun olduğu sektör. Ülkede tarım yapılabilecek başlıca iki bölge bulunmakta ki bunlar Senegal nehri vadisi ile kuzeyde yer alan ve “yağmurlu bölge” olarak isimlendirilen bölüm. Ülkenin ciddi bir kısmı çöllerden oluşuyor. Verimli tarım alanları toplam arazinin yüzde birinin altında. Potansiyel tarım yapılabilecek alanların büyüklüğü 400 bin hektar civarında. Bunun yanında Moritanya’da geleneksel ve yaylacılık şeklinde yapılan hayvancılık, ekonominin temel taşlarından birisi. Hayvancılıkta son yıllarda toplu yoğun yetiştiriciliğe geçiş başladı. Başkent Nouakchott yakınlarında bulunan süt toplama ve paketleme tesislerinde de son yıllarda artış görülüyor.

 

BALIKÇILIK

Balıkçılık hali hazırda Moritanya’nın en önemli ekonomik aktivitesi. Ülkenin 754 kilometrelik sahil şeridi, en önemli balıkçılık alanlarının başında gelmekte. Ülkenin bu sektörden yaklaşık 250 milyon dolarlık yıllık geliri (ihracat + lisans bedelleri) mevcut. Bu alanda, başta Avrupa Birliği ülkeleri olmak üzere Rusya, Ukrayna, Japonya ve Çinli firmalara balık avlanma lisansları tahsis edilmiş durumda. Mevcut yıllık balık üretimi 650.000 ton olup, üretimin yüzde 90’ı ihraç edilmekte. Bu alandaki potansiyelin 1,5 milyon ton civarında olduğu tahmin ediliyor. Hükümet bu alanda potansiyelin kullanımı ve balık işleme tesislerinin geliştirilmesi ve artırılması konusunda çalışmalar yürütmekte.

 

MADENCİLİK

Moritanya başta demir ve bakır olmak üzere çok çeşitli yer altı kaynaklarına sahip bir ülke. Demir ve bakır cevherleri ihraç edilmekte ve ülke ekonomisine önemli katkıda bulunmakta. Ülkedeki demir cevheri rezervleri 200 milyon ton yüksek tenor ve 660 milyon ton düşük tenor olmak üzere 880 milyon ton civarında. Bu alandaki yıllık üretim 12 milyon ton olup yaklaşık söz konusu üretimden 200 milyon dolar civarında gelir elde edilmekte. Moritanya’nın toplam ihracatının yaklaşık yüzde 40’ını maden cevheri oluşturmakta. Maden gelirlerinin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı ise yüzde 20 seviyesinde.

 

PETROL

Moritanya’da bundan yaklaşık 15 sene önce gerçekleştirilmeye başlanan petrol arama faaliyetleri çerçevesinde Chinguetti ve çevresinde (Tiof, Banda, Pelikan, Tevet) petrol keşfedildi. Ülke, 2006 yılına gelindiğinde ortalama olarak günlük 75 bin varil üretimi ve yine ortala olarak gün başına 50 bin varil petrol ihracatı yapmaya başladı. Günlük petrol üretimi, 2007 yılında 250.000 varile, 2009 yılında ise 400.000 varile çıktı.

 

 

MORİTANYA’DA YATIRIM AVANTAJLARI

  • En az iki yıllık yatırım için gerçekleşecek materyallerin ithalatı vergiden muaf.
  • Yatırımın başlamasından itibaren üç yıl boyunca üretim için yapılacak ithalat, yüzde 50 oranında vergiden muaf.
  • Moritanya, Frankofon bir ülke olarak batı Afrika’nın stratejik bir noktasında bulunuyor ve potansiyel lojistik avantaja sahip.

 

ÜLKENİN KÜNYESİ

Resmi Adı:Moritanya İslam Cumhuriyeti

Yönetim Biçimi:Yarı başkanlık

Resmi Dili:Arapça

Devlet Başkanı:Mohamed Ould Abdelaziz

Başkent:Nouakchott

Nüfus:4 milyon

Para birimi:Ouguiya (100 Ouguriya=1 TL)

İklim:Deniz kenarı tropik, iç bölgeler çöl iklimi

Saat dilimi:Türkiye’den üç saat geri

Komşuları:Cezayir, Fas, Senegal, Mali

Vize rejimi:Umumi pasaportlar vizeye tabi, yeşil pasaportlar muaf.

 

EKONOMİK KÜNYE

GSYH:16,7 milyar dolar

Kişi başı milli gelir:1250 dolar

Enflasyon:Yüzde 3

İhracatı / İthalatı: 4 milyar dolar / 5,5 milyar dolar

Kime satıyor:Çin, İsviçre, İtalya, İspanya.

Ne satıyor:Demir, altın, deniz mahsulleri.

Kimden alıyor:ABD, Çin, BAE, Hollanda.

Ne alıyor:İşlenmiş petrol, gemiler, doğalgaz, hububat, şeker.

Nasıl gidilir:THY’nin haftanın altı günü İstanbul ile Nouakchott arasında karşılıklı seferleri mevcut.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Gözlem, ekonomimize yön verecek olan bu konuyu masaya yatırdı ve uzmanlara sordu, işte cevaplar…

Gözlem, krizin Türkiye'ye yansımalarını, sonuçlarını ve “ne yapılması” gerektiğini uzmanlara sordu. İşte o görüşler...

AB Komisyonu Sözcüsü Anca Paduraru'nun, fipronil maddesi bulunan zehirli yumurtalara Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 40 ülkede daha rastlandığı iddiasına yumurtacı...

İmalat sektörünü güçlendirmek ve rekabeti artırmak amacıyla KOSGEB’in KOBİ’lere sunduğu en önemli desteklerden KOBİGEL-KOBİ Gelişim Destek Programı başvuruları başladı...

Kuzey Kore’nin “hidrojen bombası” denemesi ve “geri adım atmayacağını” açıklaması ile Japonya ve Güney Kore’nin “korkulu” tepkilerine şemsiye olan ABD Başkanı Trump’un...

Ortaya dökülen iddialar, fotoğraflar, karşılıklı sert açıklamalar içinde “Adaletin ve yargının varlığı ve tarafsızlığı ile ilgili tartışmaların siyaset çizgisine çekil...

GÖZLEM, ülke gündeminin ilk sıralardan birine oturan bu süreçle ilgili “önemli” soruyu uzmanlara sordu. İşte yanıtları…