Karbonatlı doğaltaş ihracatında Türkiye nasıl dünya liderliğine yükseldi

17.3.2017
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

15 Haziran 1985 te çıkartılan 3213 sayılı Maden Kanunu yasamanın çıkarttığı bir Kanunun bir sektörü nasıl değiştirebildiğinin somut örneğidir. Taş Ocakları Nizamnamesinden Kanun kapsamına geçirilen ve öncelikli sektör olarak tanımlanan mermer Türk doğaltaş sektörünün 1982 yılında 2 Milyon USD olan ihracatını 2013 yılında 1100 kat artarak 2225 milyon USD yi aşmıştır. 

Bir sektörde lider olabilmek için gerekli olan Hammadde varlığı, sektörel kültür ve insan kaynakları, lojistik alt yapısı ve makine ekipman, teknoloji ile Pazar yaratma birlikteliği önem arz etmektedir.

Bu olgulardan hareketle:

  1. Hammadde Rezervlerimiz: Alp-Himalaya dağkuşağında yer alan Türkiye karbonatlıkayaçlarca zengin bir jeolojik yapıya sahiptir. Türk doğaltaşocaklarının projelere aynıseleksiyonda büyük miktarlarda doğaltaşverebilecek rezervlere sahip olmasıdıTürk doğaltaşlarının öncelikli olarak renk ve desen zenginliğinin mimarlara büyük bir seçenek sunmasıdır. Her renkten binlerce renk ve desende doğaltaşüretimi yapılabilmektedir.
  2. Sektörel kültür ve insan kaynakları: Anadoluda mermer kültürüÖ. 4.-5. Yüzyıllarıişaret ederken Göbeklitepe bulgularıGüneydoğu Anadoluda M.Ö. 12.000 yıl öncesini işaret etmektedir. Anadoluda taşile insanların buluşmasıve taşlarıkorunma, sığınma, üretim aracıolarak kullanma kültürüinsanlık tarihi kadar eskiye dayanmaktadır.

İnsan kaynakları açısından baktığımızda sektör işçi arayan bir sektördür. Mermercilik sektörüne nitelikli kalifiye eleman yetiştirmek üzere 12 meslek teknik lisesinde teknisyen, üniversite düzeyinde 4  meslek yüksekokulunda tekniker eğitimi verilmektedir. Ayrıca Üniversitelerin Fen Bilimleri Enstitülerinin mermer programlarında yüksek lisans eğitim verilmektedir. Sektörün farklıişkollarında yaklaşık 300.000 kişi istihdam edilmektedir.

 

  1. Lojistik Alt yapısı: Lojistik olarak dünyanın her yerine yükte ağır doğaltaşlarıgerek deniz gerek kara gerekse de hava yolu ile zamanında ulaştı

Yıllar itibariyle 160 - 180 ülkeye Türkiyeden doğaltaşihraçedilmektedir. Türkiyede yapılanmasınıbüyük ölçüde tamamlamışolan lojistik firmalarıürünlerin taşınmasıve zamanında uygulama alanlarına ulaştırılmasınısağlayacak şekilde örgütlenmişbulunmaktadır. Farklıürünler için sağlıklıambalaj teknikleri geliştirilmişve bu alanda karşılaşılan sorunlarıçözme bilincine ulaşılmıştır.

Doğaltaşların yükte ağır oluşu ve işlenmesi sırasında yüksek zayiat oranlarıvermesi taşıma maliyetlerinin her geçen yıl yükselmesi üretimin kaynağında yapılmasınızorunlu kılmaktadır. İleriki yıllarda da bu eğilim daha da artacaktır. Bu perspektiften bakıldığında 21. Yüzyıl ikinci yarısında Türkiyeyi karbonatlıdoğaltaşüssüolmasıkaçınılmaz bir gerçektir.

  1. Makine ekipman, teknoloji: Yaklaşık 1800 ocaktan değişik özelliklerde blok üretilmekte olup fabrikaların kurulu kapasitesi yıllık 8 milyon m2 den fazladıÜlke genelinde 9000 den fazla atölye faaliyet göstermektedir. Özellikle son senelerde makine ekipman yatırımlarıile sektör teknik olarak güçlenmişmimarların üst düzeyde teknik gerektiren taleplerine cevap verebilir hale gelmiştir. En son tekniklerle gerek standart gerekse artistik ürünlerin üretimleri yapılabilmektedir.

Türk mermeri, farklırenk ve desenleriyle dünyanın pek çok ülkesinde binalarında ve meydanlarında kullanılmıştır ve kullanılmaya devam edilmektedir.  ABD'de başta Beyaz Saray ve ABD Temsilciler Meclisi, JFK havaalanıolmak üzere dünyanın en önemli eğlence merkezlerinden Disneylandda 18 bin metrekare, binlerce otel ve muhteşem mimari tasarımlarda Türk doğaltaşıkullanılmıştır. Yine başta Mekkede Kâbede ve Vatikan’ın en önemli Saint Pierre kilisesi olmak üzere dini yapıların birçoğunda yine Türk doğaltaşıkullanılmıştır. Alman Parlamentosu, Fransa Parlamentosu ve, dünyanın dört bir yanındaki pek çok devlet yapılarında ve lüks otellerin cephe kaplamalarıve içmekanlarında Türk mermerleri tercih edilmiştir. Türk Hamam konsepti denilince SPA mimarisinde çizgili Marmara Mermeri (Ekvator)ilk akla gelen mermerdir.

Sektör üreticileri bu renk ve desenlerin tanıtımında başta İzmir Marble fuarıolmak üzere ulusal ve uluslararasıfuarlara çok farklıürün ve tasarımlarla katılmaktadır. Ekonomi Bakanlığıve diğer devlet kurumlarıbu tanıtımlarıdesteklemektedir. IMMIB ve EIB tasarım ve ürün geliştirme projeleri ile sektöre gelişme imkanlarısunmaktadır.

 

  1. Pazarlama ve Tanıtım:

 

1988 yılında mermer sektörü İzmir Enternasyonal Fuarı’na 26 Ağustos kapısında 5 firma ile katılmıştı.

2016 senesinde MARBLE Fuarına 32 Farklı Ülkeden 193 ü Uluslararası Katılımcı olmak üzere 1103 Katılımcı ve 85 ülkeden 6.226 yabancı olmak üzere 46.798 ziyaretçi gelmiştir.

Bu başarıya ulaşmak özellikle başlangıçta büyük emek gerektirdi. Bir tacirin servetini nasıl yaptığını sormuşlar o da; Sıfırı  bir yapana kadar anam ağladıbir nasıl trilyon oldu fark edemedimdemiş. İşte Mermer sektöründe de sıfırdan bire ulaşmanın öyküsü:

1986 Yılında kurulan İzmir Mermerciler Derneği İstanbul ve Afyon Ankara Mermerciler Dernekleri ile koordinasyona girdi. Bu süreçte Sayın Metin Balıbey Mualla Günay ve Mustafa Mermerci ve Adem Demirel Lütfi Çakır Üniversite Sanayi işbirliği kapsamında sektör ile Üniversite arasındaki köprüler kuruldu.

1991 Yılında Türkiye’nin 2. Maden İhracatçılar Birliği İzmir, Afyon, Muğla, Balıkesir, Bilecik başta olmak üzere bölgedeki madencilik faaliyetleri gösteren firmaların girişimi ile İzmir’de kuruldu ilk Kurucu Yönetim Kurulu da D.E.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanlığında toplanarak belirlendi. Yusuf Türkmen, Ragıp Güngören, Levent Mertsoy, Bülent İper,

1989, 1990, 1991, yıllarında İzmir enternasyonal Fuarı kapsamında Mermer Günleri ve Geceleri düzenlendi. Bu günler büyük ilgi gördü Hükümet önem atfetti ve her bir etkinliğe 2-3 Bakan ile katıldı. Bu katılanlar arasında Ekrem Pakdemirli, Akın Gönen, Ufuk Söylemez, Işılay Saygın, Ersin Faralyalı, Işın Çelebi ve Fahrettin Kurt da yer aldı. Siyaset ticarete gölge etmemeli destek olmalıdır. İtalyan Dış ticaret Enstitüsü daha önce İstanbul ‘da düzenlediği seminerleri bu etkinliklere, İzmir’e taşıdı.

Bu süreçte Mermer Sevgi Yolu düzenlenerek fuara gelen yerli ve yabancı ziyaretçiler ile sektörün buluşması sağlandı. Sevgi yolu gerçek bir sevginin yansımasıydı maddi manevi alın terini koyan Yusuf Türkmen, Mustafa Yücel, Ragıp Güngören, Tarık Soyder, Sıtkı Ayazoğlu, Kemal Kezer, Vedat Mecik… daha birçok mermercinin alın terleri var o sevgi yolunda.

Daha sonra genç yaşta kaybettiğimiz kısa ömründe çok iş başaran güleç yüzlü öğrencim Jeoloji Mühendisi Yusuf Türkmen’in adı verildi sevgi yoluna. 

1992 acizane benim girişimlerimle YÖK onayı Yüksek Planlama Kurulu finansal destekleri ile Dokuz Eylül Üniversitesi’ne bağlı Torbalı Meslek Yüksekokulu kurularak Mermer programı açıldı. Ferah Türkmen’in sekretaryasında sektörel danışma kurulunda Üniversite- Mermer Sanayi iş birliğini İzmir ile bütünleştirmiş olduk. Daha sonra Sayın Burhan Özfatura’nın girişimleri ile Büyükşehir Belediye Meclisi’nin aldığı kararla Mezarlıklarda mesleklerini icra edecek mermercilerin yüksekokulda açılacak kurslarda başarılı olmaları halinde mesleklerini icra edebilecekleri kararı alındı. Bu karar sayesinde mermerci ustaları teknik sanatsal ve farklı dini mezar kültürleri ile bilgilerle donatılırken diğer taraftan Keal Kezer’,n de gayretleri ile İzmir Mermerciler Odası’nın kurulmasına imkân sağladılar.

Sektör 1993 senesinde Yapı fuarı kapsamında ilk defa ihtisas fuarı katılımı sağlandı.  Nurnberg Stone + TEC fuarına Ege Maden İhracatçılar Birliği koordinasyonunda Almanya’nın GTZ vakıf desteği ile fuara katılım stratejileri ve stant düzenleme, fuarda fiyat verme ve müşteri ile görüşme eğitimleri alarak milli katılım sağladı mermer fuar konseptini yaşama imkanını buldu. Bu organizasyona EİB Genel Sekreteri Sebahattin Gazanfer ve Kurt Nakend değerli destekleri oldu.

Nürnberg fuarına Torbalı Meslek Yüksekokulu standı ile Ferah Türkmen, Güzin Kutlu ile birlikte katımımız Türkiye’de üniversite düzeyinde mermer eğitimi verilmesi açısından en çok İtalyan ve Alman meslektaşlarımızı etkiledi.

Nurnberg dönüşü Recep Keleş’in de gayretleri ile 20 ortaklı TÜRKMER Mermer Sektörel İhracat Şirketi kuruldu.

 

1994 yılına gelindiğinde artık sektör kendi ihtisas fuarını başlatacak erke ulaşmıştı. İZFAŞ bünyesinde Maden İhracatçı Birlikleri, Dernekler ve Üniversitenin katıldığı danışma kurulu oluşturuldu.  Bu aşamada İstanbul’dan gelerek katılan Mualla Günay ve Mustafa Mermerci Marble fuarlarının gerçekleşmesinde İZFAŞ yönetiminden Selami Gürgüç, Doğan İşleyen, Dilara Sürgü, Nurcan Yılmaz ve ekiplerinin büyük katkıları oldu.

1995 Marble fuarında  Mermer Makine Üreticileri ile Sanayi ve Teknoloji Pavyonunda Celalettin Gürel’in de katkılarıyla bir toplantı yapıldı. İlk temelleri bu toplantıda ele alınan mermer makine üreticileri birliği inanılmaz gelişmeler kaydederek yıllar sonra kuruldu.

 

Fuarlar sadece sergi ve sektörel ticari faaliyet alanı değildir. Bir Fuar sürecinde gelen katılımcı ve ziyaretçiler kent ekonomisine sağladığı ciddi ekonomik katkı yanı sıra o kent kültürü ile buluşmakta ve ileriki yıllar için Fuar içi Fuar dışı turizm etkinliklerini artırmaktadırlar.

Bu nedenle Konaklama tesisleri, restoranlar, sosyal ve sanatsal etkinlik alanları bu devamlılığı sağlamalı koordine olmalıdır.

2000 yılında TÜMMER İsmail Alimoğlu, Şuayip Demirel, Kemal Kezer, Mustafa (Kadız) Mermerci, Raif Türk, Celalettin Gürel, Metin Balıbey,  Ertuğrul Doğuç, Yener Cander ve diğer kurucu üyelerin  girişimleri ile bakanlar kurulunun 13.11.2000 tarih ve1633 sayılı kararı ile kuruldu. TÜMMER Türkiye genelinde sektörü devlet kurum ve kuruluşlarına karşı temsil etmek ve sektörü tek bir çatı altında toplamak amacıyla kuruldu ve önemli görevler üstlendi.

 

İlerleyen yıllarda doğaltaş fuar sayısı İstanbul, Antalya, Afyon ve Antalya’nın da düzenlemeleri ile artış gösterdi.

Bugün sektör devlet desteklerini arkasına alarak Tasarım ve AR-GE çalışmalarını, URGE  projeleri ile uç ürünlere yönelerek miktar olarak artış değil değer olarak artışa yönelme gayreti içindedir.

 

 Türk doğaltaşları beş kıtada yüzbinlerce yapıda, sanat eserinde mimarların muhteşem tasarımları ile kullanılmakta estetiği ile gönülleri fethetmektedir. Saraylarda, Otellerde, Havaalanlarında, Limanlarda görsel zevklere hitap etmektedir.

Türk mermercileri doğaltaşı en güzel şekliyle işleyerek içindeki güzel ruhu insanların beğenisine sunmaya devam etmektedir. İnsanlar güzelliklere layıktır Türk mermercileri de ürettikleri eserlerle doğanın sunduğu hammaddeyi imkânları içinde bu güzel insanların taleplerine cevap vermektedir, vermeye de devam edeceklerdir.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Tartışma sürüyor; uzmanlar, “Ekonomi gerçekten bu oranda büyüdü mü”, yoksa “Ne sihirdir, ne keramet, TÜİK’te midir, marifet” sorularına cevap arıyor. İşte görüşler…

“İran – Türkiye – Irak – Suriye -İsrail – Filistin – Mısır – Suudi Arabistan - Yemen çemberi” kaynıyor, ABD ile Rusya arasında da “Orta doğu satrancı” oynanıyor. Uzman...

GÖZLEM, “Milli Eğitim’deki dini eğitime gidişi” ve “iç barış için” riskler getiren “Özel Halk Harekatı” oluşumunu masaya yatırdı. İşte uzman görüşleri…

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre yıllık enflasyon yüzde 12,98 ile son 14 yılın rekorunu kırarak, zirve yaptı. Yetkililer artışın geçici olduğunu savunu...

GÖZLEM konuyu masaya yatırdı. Uzmanlar, “Trump’ın iç politikadaki sıkıntılarını ve İslam ülkeleri arasındaki bölünmeleri” işaret ederek, “Kararın Ortadoğu’da gerilimi ...

Suriye'nin Deyrizor kentinin IŞİD'den temizlenmesine ilişkin açıklamayı Rus komutan ve YPG sözcüsünün birlikte yapması, Türkiye’de tepki yaratırken, yetkililerden ses ...