Gambiya, Sierra Leone, Liberya...

14.4.2017
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Afrika yazı dizimize bu hafta yine üç ülkeyle devam ediyoruz; Gambiya, Sierra Leone, Liberya…

Gambiya’nın potansiyeli çok, geleceği parlak

Gambiya, geçtiğimiz aylarda gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından gündeme gelen, batı Afrika’nın küçük ama enerjik bir ülkesi. Onlarca yıldır iktidarda bulunan Yahya Jammeh, 1 Aralık 2016’da gerçekleşen ve kaybettiği seçimin sonuçlarını başlangıçta kabul etmiş, ardından sonuçlarını tanımadığını ilan ederek koltuğunu bırakmayacağını açıklamıştı. Seçimin galibi Adama Barrow, tutuklanmaktan endişe ederek Senegal’e geçmiş, bu arada uluslararası alanda yalnız kalan Jammeh, ancak Senegal ordusunun ülkeye girmesiyle koltuğunu bırakmıştı.

Bütün bu yaşananlar, Gambiya için demokrasi ve istikrar yolunda önemli bir deneyim oldu. Ülke, sahip olduğu tarım, imalat sanayi, balıkçılık ve turizm potansiyeliyle bölgesinde geleceğin parlayan bir yıldızı olmaya aday. Bunun için yerel hükümetin altyapı yatırımlarını hızlandırması ve uluslararası alanda doğrudan yabancı yatırımları çekecek hamleler gerçekleştirmesi gerekiyor.

TARIM

Milli gelirin yüzde 30’unu oluşturan sektörde toplam işgücünün yüzde 75’i istihdam ediliyor. Ülkede sadece 200 bin hektar üzerinde yağmur suyu ile tarım yapılmakta. Sektör, ülkenin gıda ihtiyacının ancak yarısını karşılayabiliyor. Düz arazilerde pirinç, yer fıstığı, iri taneli buğday, pamuk üretimi ön planda.

BALIKÇILIK

Hem deniz hem de nehir balıkçılığı açısından oldukça verimli ve uluslar arası rekabete açık bir pazara sahip. Yıllık üretim 80 bin ton civarında ancak bu rakam, mevcut potansiyelin çok altında. Gambiya’nın AB ile imzaladığı Cotonou Anlaşması, deniz ürünleri ticaretinde avantajlar sağlıyor. Ülkede ticari balıkçılık teknelerinin sayısı sadece 40.

ENERJİ

Hükümet, yenilenebilir enerji sektöründe özel yatırımlarının önünü açmaya çalışıyor. Altı kırsal bölgede bağımsız elektrik şebekesi mevcut. Üretim ve dağıtımı yapan NAWEC firması, 2020 yılına kadar kapasitesini 180 Megawatta çıkartmayı hedefliyor.

TURİZM

Turizm, Gambiya ekonomisinin en hızlı büyüyen sektörü. Sektör Gambiya’nın en önemli döviz kaynağı olup, aynı zamanda en çok istihdam sağlayan sektör. Milli gelirin yüzde 16’sı turizm gelirlerinden oluşmakta ve büyük yatırım olanakları barındırmakta.

ÜLKENİN KÜNYESİ

Resmi Adı:Gambiya Cumhuriyeti

Yönetim Biçimi:Başkanlık

Resmi Dili:İngilizce

Devlet Başkanı:Adama Barrow

Başkent:Banjul

Nüfus:1,8 milyon

Para birimi:  Dalasi (1 TL=12,1 Dalasi)

İklim:Tropikal

Vize rejimi:Diplomatik hariç tüm TC pasaportları vizeye tabi.

 

EKONOMİK KÜNYE

GSYH:3,3 milyar dolar

Kişi başı milli gelir:1600 dolar

Enflasyon:Yüzde 7,9

İhracatı / İthalatı: 118 milyon dolar / 912 milyon dolar

Kime satıyor:Çin, Hindistan, Vietnam.

Ne satıyor:Kereste, Hindistan cevizi, kaju.

Kimden alıyor:Çin, Senegal, Brezilya.

Ne alıyor:Pamuk, şeker, pirinç.

Nasıl gidilir:İstanbul ile Banjul arasında Lufthansa, Royal Maroc ve Brussels’ın aktarmalı uçuşları var.

 

İç savaş ve Ebola’yı atlatan Liberya, yatırım peşinde
Yaşadığı iç savaş ile büyük yaralar alan Liberya’da altyapı sıkıntıları hala ağır biçimde yaşanıyor. 2005 yılında Birleşmiş Milletler (BM) gözetiminde yapılan seçimlerin ardından ülkede yeniden imar süreci başladı. Kereste ve elmas ihracatına uygulanan BM ambargosunun 2007’de kaldırılmasının ardından ihracat artışa geçti ve ülkenin önemli ürünlerinden demir cevheri üretimi yeniden başladı. Liberya ekonomisinin belkemiğini kauçuk, kereste ve demir ihracatı oluşturmakta. Kıta sahanlığı içinde petrol ve doğalgaz yatakları da mevcut ve rezervlerinin 1 milyar varilden fazla olabileceği tahmin ediliyor.  Liberya milli gelirinin yüzde 60’ı tarımdan elde ediyor. Hükümet tarım ve hayvancılık sektörlerinde yatırımları teşvik etmekte. Son dönemde yapılan yatırımlarla palm yağı ve kereste üretimi de giderek artmakta. Yaşanan Ebola salgını, Liberya’yı ekonomik açıdan olumsuz yönde etkiledi.

TARIM

Liberya ekonomisinde tarımın payı yaklaşık olarak yüzde 80 civarında. Başlıca tarım ve hayvancılık ürünleri ise kauçuk, kahve, kakao, pirinç, palmiye yağı, şeker kamışı, muz, koyun, keçi ve kereste.

İMALAT SANAYİ

Liberya’da imalat sanayisi sektöründe kauçuk üretimi, palmiye yağı ve elmas gibi maddeler ön plana çıkıyor.

TELEKOMÜNİKASYON

Liberya’da nüfusun yüzde 55’i hala cep telefonu kullanma şansına sahip değil. Aralıklarla 2003 yılına dek süren iç savaş, ülkenin telekomünikasyon altyapısını da olumsuz etkilemiş durumda. Okuma yazma oranındaki düşüklük ve yoğun fakirlik nedeniyle medyaya ilgi yeterli değil.

DENİZCİLİK

Dünyada “kolay bayrak” (flag of convenience) uygulamasına sahip ülkelerden biri olan Liberya, bu özelliğiyle Panama’dan sonra en çok kayıtlı gemi barındıran ikinci ülke konumunda. Kayıtlı 3 bin 500 gemi ile küresel ticaret filosunun yüzde 11’i, Liberya bayrağı taşıyor.


ÜLKENİN KÜNYESİ

Resmi Adı:Liberya Cumhuriyeti

Yönetim Biçimi:Başkanlık

Resmi Dili:İngilizce

Devlet Başkanı:Ellen Johnson Sirleaf

Başkent:Monrovia

Nüfus:4,5 milyon

Para birimi:Liberya Doları (1 TL=25,4 dolar)

İklim:Tropikal

Vize rejimi:Tüm TC pasaportları vizeye tabi.

 

EKONOMİK KÜNYE

GSYH:3,8 milyar dolar

Kişi başı milli gelir:880 dolar

Enflasyon:Yüzde 9,75

İhracatı / İthalatı: 836 milyon dolar / 5,85 milyar dolar

Kime satıyor:Polonya, Çin, Hindistan.

Ne satıyor:Gemiler, demir cevheri, kereste.

Kimden alıyor:Çin, Güney Kore, Japonya.

Ne alıyor:Gemiler, işlenmiş petrol, pirinç.

Nasıl gidilir:KLM ve Air France’ın aktarmalı seferleri var.


Elmas ülkesi Sierra Leone yoksulluğu yenemiyor
Kamuoyunun ismine aşina olmadığı bir ülke olan Sierra Leone, Liberya’nın batı kesiminde bulunan yoksul bir ülke. Liberya gibi uzun yıllar süren bir iç savaş yaşayan Sierra Leone’de insanlar, ülkenin yaşadığı dertleri zengin elmas kaynaklarına bağlıyor. Bu bakış açısı büyük oranda gerçeklik payına sahip. İngiltere, elmas kaynaklarını kendi açısından değerlendirebilmek için Sierra Leone’yi sömürgeleştirdi ve dünya üzerindeki en değerli maden olan elmasın en fazla çıkarıldığı bir ülke olarak Sierra Leone’yi açlık ve savaşlara terk etti. İç savaş yıllarında elmas kaynakları kısmen merkezi hükümet, kısmen de RUF (Revolutionary United Front / Devrimci Birleşik Cephe) militanlarınca işletildi. Bir kıyı ülkesi olan Sierra Leone, her türlü maden imkanı, zengin tarım arazileri, tarıma elverişli iklime sahip olmasına rağmen hala yoksulluk içinde yaşayan bir sömürge ülkesi. Ülke, ciddi oranda yabancı şirketler eliyle elmas, kakao, kahve ve balık ihracatı yapıyor. İthalat ise gıda maddeleri, makine ve ekipmanları, yakıt ve yağlar ile kimyasallardan oluşuyor.

 

TARIM

Ülkede ağırlıklı olarak yetiştirilen ürünler pirinç, kahve, palmiye tohumu ve yer fıstığı. Ayrıca ekonomik gelir getiren başta balıkçılık olmak üzere kümes hayvancılığı, sığır, koyun ve domuz yetiştiriciliği de yapılmakta. Bunlar içinde kakao, kahve ve balık ihraç ürünleri.

ELMAS ÜRETİMİ

Elmas piyasasında Lübnanlı alıcılar çoğunlukta. Sierra Leone’de elmas, Antwerp ve Tel Aviv`deki elmas piyasasındaki değerin çok satın alınabiliyor. 2002’ye kadar madenlerin küçük bir kısmı devletindi ve büyük bir kısmını ise iç savaşın taraflarından RUF (Revolutionary United Front / Devrimci Birleşik Cephe) militanlarınca işletiliyordu. Bu nedenle Sierra Leone elması, uzun yıllar “Kanlı Elmas” olarak adlandırıldı. Günümüzde ise dünyanın en büyük elmas şirketleri, ülkede yatırım yapıyor. Sierra Leone, en çok tahmini 4 milyon karat ile dünyada en fazla elmas rezervine sahip 10’uncu ülke. Ancak çıkarılan elmasın kalitesi anlamında Namibya’dan sonra ikinci sırada.

 

ÜLKENİN KÜNYESİ

Resmi Adı:Sierra Leone Cumhuriyeti

Yönetim Biçimi:Başkanlık

Resmi Dili:İngilizce

Devlet Başkanı:Ernest Bai Koroma

Başkent:Freetown

Nüfus:7 milyon

Para birimi:Leone (1 TL=2008 Leone)

İklim:Tropikal

Vize rejimi:Tüm TC pasaportları vizeye tabi.


EKONOMİK KÜNYE

GSYH:9,8 milyar dolar

Kişi başı milli gelir:1500 dolar

Enflasyon:Yüzde 12,7

İhracatı / İthalatı: 582 milyon dolar / 1,96 milyar dolar

Kime satıyor:Belçika, Lüksemburg, Çin.

Ne satıyor:Elmas, demir cevheri, titanyum.

Kimden alıyor:Çin, Birleşik Krallık, BAE.

Ne alıyor:İşlenmiş petrol, Hindistan cevizi, kaju.

Nasıl gidilir:En sık uçak havayolu KLM.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 21 Mayıs'ta düzenlenecek olağanüstü kongre ile AK Parti genel başkanlığına seçilecek. Konuyu GÖZLEM’e değerlendiren uzmanlar, “Cumhurbaşkanı sad...

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Genel Kurulu, 25 Nisan 2017 Salı günkü oturumunda 45'e karşı 113 oyla Türkiye'nin denetim sürecine yeniden alınmasına karar v...

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, Türkiye’nin 16 Nisan’da verdiği kararı öncesiyle, sonrasıyla, tarihsel geçmişiyle ve gelecek vizyonuyla GÖZLEM için de...

Afriak yazı dizimize ekonomik olarak küçük olduğu için yine üç ülkeyle devam ediyoruz; Cibuti, Gine ve Gine Bissau...

Ege Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Moiz Hemsi, Gözlem Gazetesi Yayın Kurulu’na konuk olarak sektörün 2016 ...

GÖZLEM bu önemli sorunun cevaplarını araştırdı. Uzmanlar, referandum öncesi sürecin açtığı toplumsal ayrışma kapısının mutlaka kapatılması gerektiği üzerinde duruyor. ...

Ekonomideki tıkanıklık, işsizlik ve enflasyonda rekora giden rakamlar ve referandum öncesindeki bol harcamalı ve vaatli bütçe dengesini bozan uygulamalar konusunda uzm...

Yazarlar