Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Vatandaş soruyor; “Mini maaş zammı zam yağmurunu nasıl dengeleyecek?”

5.1.2018
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Prof. Dr. Hüsnü Erkan; “Gelir dağılımı bozulma trendinde, büyük kitlelerin iş, aş, sosyal adalet beklentilerine cevap verilmelidir” dedi.

Yeni yıla yeni umutlarla girmek isteyen özellikle işçi / memur / emekli / dul / yetim gibi dar ve sabit gelirli milyonlarca vatandaş, maaşlarına yapılacak zam ile 1 Ocak’tan itibaren başlayan zam yağmurunu kıyasladıklarında “Nasıl geçineceğiz” sorusuna cevap aramaya başlıyorlar.

Hükümet, asgari ücreti 2018 için brüt 2 bin 29 lira, net bin 603 lira olarak belirledi. Aralık ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla 6.4 milyon SSK ve Bağ-Kur emeklisi ile milyonlarca memur, sözleşmeli personel ve emeklinin alacağı zam oranları da belli oldu. Buna göre SSK ve Bağ-Kur emeklileri ocak ayında yüzde 5.69’luk maaş zammı, 2.4 milyon memur ile 1.7 milyon memur emeklisi ise yüzde 4’lük toplu sözleşme zammına ilave olarak yüzde 1.69 oranında enflasyon farkı alacak.

Vergi Usul Kanunu uyarınca, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı enflasyon rakamlarına göre, yeniden değerleme oranı yüzde 14,47 olarak belirlendi. Yeniden değerleme oranıyla birlikte 2018 yılında vergi harç ve cezalarla birlikte birçok hizmetin bedeline zam geldi. İşte kalem kalem 2018'in ilk zamları.

 

Elektriğe yüzde 8.8 zam

Yeni yılla birlikte elektrik fiyatlarına yüzde 8.8 zam geldi. Daha önce de BOTAŞ, 1 Aralık’tan geçerli olmak üzere doğalgaz santrallerine sattığı doğalgazın fiyatını, yüzde 8 artırmıştı.

Emlak Vergisi yeniden değerleme oranının yarısı oranında yüzde 7.25 arttı. Çevre Temizlik Vergisi her 1 metreküp su tüketimi için 28 kuruştan 32 kuruşa çıktı. Yere çöp atanlar 232 lira, komşusunu rahatsız edecek derecede yüksek ses ve titreşime neden olanlar 968 lira ceza ödemek zorunda kalacak.

Köprü ve otoyol ücretlerine zam

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü'nden yapılan açıklamaya göre; 1 Ocak 2018'den itibaren Boğaz köprüleri ve otoyol geçiş ücretlerinde araç sınıflarına göre yüzde 10 ila yüzde 25 arasında zam yapıldı. 7 lira olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü geçiş ücretleri, yeni yıl ile birlikte 8.75 lira oldu. Otoyollarda otomobil için en düşük geçiş ücreti 2,5 TL, en yüksek geçiş ücreti 25 TL’ye yükseltildi. Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle yapılan Yavuz Sultan Selim ve Osmangazi köprüleriyle Avrasya Tüneli’ndeki yeni ücretler dolardaki 1 yıllık artışa ve enflasyona göre şubat ayında belirlenecek. Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nde geçiş ücreti 12.20 lira iken Osmangazi Köprüsü’nden geçmek için halihazırda 65.65 lira ödüyor.

 

Alkollü içkilerde ÖTV artışı

 

Alkollü içkilerin özel tüketim vergisi, yüzde 7,1 oranında arttı. Tütün ürünleri ve sigaranın vergi oranları ise değişmedi. Maliye Bakanlığı, alkollü içeceklerin özel tüketim vergisini yeniden belirledi. Buna göre, alkollü içkilerin asgari maktu vergi tutarı yüzde 7,1 oranında arttı. Rakının asgari maktu vergi tutarı 11.3 lira, cin ve votkanın asgari vergi tutarı 11.6 lira arttı. Biranın asgari maktu vergisindeki artış ise 9 kuruş oldu. Vergideki bu artışın alkollü içkilerin perakende satış fiyatına yüzde 3 civarında zam olarak yansıması bekleniyor. Bu kapsamda 70'lik rakının fiyatının 4-4.5 lira artması ön görülüyor.

 

MTV tutarları

Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ise yeni yılda yüzde 15, yüzde 25, yüzde 38 ve yüzde 50 oranlarında zamlandı. MTV için uygulanacak yeniden değerlendirme oranı (1-3 yaş arası araçlar) 1300 cc altı araçlar için yüzde 15, 1300 cc üstü araçlar için ise yüzde 25 olarak uygulanacak. Geçen sene 646 lira vergi ödeyen 1300 cc altı araç sahibi bu yıl 743 lira ödeyecek.

 1301-1600cc araçların vergisi 1035 TL'den 1294 TL'ye yükseldi. 1601-1800 cc arasındaki araçların 2018'deki vergisi 2 bin 284 TL.

 

Otoda yeni düzenleme

Hükümet 2 Ocak 2018’de yeni bir düzenlemeye gitti. Bakanlar Kurulu kararı ile otomobillerin Özel Tüketim Vergisi’ni (ÖTV) düzenleyen baz rakamlarda değişiklik yaptı. Buna göre, 2018’de sıfır araba alanlar motor silindir hacmi 1600 cc'yi geçmeyen araçlar için ÖTV matrahının alt limiti 40 bin liradan 46 bin liraya, üst limiti de 70 bin liradan 80 bin liraya yükseltildi. Motor silindir hacmi 2000 cc'yi geçmeyen araçlar için de ÖTV matrahı 100 bin liradan 114 bin liraya çıkarıldı. Elektrik motoru da olan araçlar için ise 50 bin liralık limit 57 bin liraya 80 bin liralık limit 91 bin liraya, 100 bin liralık limit de 114 bin liraya yükseltildi. Bu düzenlemenin araç fiyatlarında 2 bin 500 TL ile 13 bin TL arasında indirimi beraberinde getirmesi bekleniyor.

 

 

VE DİĞERLERİ…

 Ehliyet harcı B sınıfı için 60 lira artarak 477 lira oldu.

Cep telefonlarından alınan Özel iletişim vergisi 54,6 liraya yükseldi.

Kırmızı ışıkta geçme ve hız sınırını aşmanın cezası 30 lira artışla 236 lira oldu.

Alkollü araç kullananlar ilk yakalanmalarında bin üç lira, ikinci kez yakalananların cezası, bin 258 ceza ödeyecek.

Emniyet kemeri takmayanlara, 110 lira ceza kesilecek.

Çevre temizlik vergisi, yeniden değerleme oranının yarısı kadar, yüzde 7.2 oranında artırıldı.

Gelir vergisi beyannamesi 59 lira, KDV beyannamesi 79 liraya, SGK prim bildirgesi ise 29 liraya yükseltildi.

Pasaport harcı yüzde 14.47 oranında artırıldı.

 

 

GELİR DAĞILIMI BOZULMA TRENDİNDE”

Hüsnü Erkan (Prof. Dr): Memur ve emeklilere yapılacak Ocak ayı zam oranlarının, enflasyon zammı ile birlikte yüzde 5,69 olarak yapılması kesinleşti. Kısa bir süre önce de asgari ücret yüzde 14,2 oranında bir artış ile 1603 TL olarak belirlendi. Bu arada tüketici fiyat endeksi bir ay önce yüzde 13 oranının kapısından dönerken aralık ayı enflasyonu da yüzde 11,92 olarak gerçekleşti. Esasen yoksul halk için daha önemli olan gıda ve alkolsüz içeceklerdeki enflasyon oranı yüzde 13, 79; çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 12,77; ev eşyasında yüzde 12,74 ve sağlıkta yüzde 11,90 ile artışın daha yüksek veya aynı düzeylerde yüksek oranlara ulaştığı görüldü. Böylece Memur ve emeklinin ücret artışları enflasyon hızının yarısına bile ulaşmazken;  asgari ücretlinin aldığı artış daha en baştan neredeyse sıfırlanmaktadır. Kaldı ki, resmi rakamlara göre genel işsizlik oranının yüzde 11-12 bandında ve genç işsizliğinin yüzde 20 olarak gerçekleştiği ülkemizde, asgari ücret, yoksulluk sınırının oldukça altında bulunmaktadır. Türk –İş verilerine göre 2017 yılı Kasım ayı için bir kişinin aylık geçim maliyeti 1949 TL ve dört kişilik bir ailede açlık sınırı 1567 TL ve yoksulluk sınırı 5106 TL olarak hesaplanmaktadır.

Günümüz Türkiye’sinde sendikalaşma oranının yüzde 12 dolayına düştüğü görülmektedir.    Sendikalaşma oranının daha yüksek düzeyde olduğu dönemlerde kurulan işletmelerde toplu sözleşmelerle enflasyona uyum sağlamak görece daha kolay iken; günümüzde korumasız çoğunluğun asgari ücret düzeylerinde bir ücretle yetinmek durumu ile yüz yüze kalıyor. Hele de günümüzün “vahşi küreselleşme” sürecinin getirdiği deregülasyon mantığı içinde, yeni kurulan işletme ve holdinglerde yaşanan sendikasızlaşma, gelir dağılımında ciddi bozulmaları peşinden getirmektedir. Nitekim ülkemizde gelir dağılımı konusunda TÜİK’in 2016 yılına ilişkin olarak yaptığı Eylül 2017 gelir dağılımı araştırmasına göre, en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla göre 0,7 puan artarak yüzde 47,2 ye yükselirken, en düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun aldığı pay sadece 0,1 puan artarak sadece yüzde 6,2 olmuştur. Buna göre; toplumun en zengin yüzde 20’sinin geliri; en yoksul yüzde 20’sinin gelirine oranı 7,6'dan 7,7'ye yükselmiş bulunuyor. Başka bir deyimle 7,7 kat fazla paya sahip.  Hatta bu hesaplamayı yüzde 10’uk dilimlere indirgediğimizde; en yüksek yüzde 10’luk kesimin en düşük yüzde 10’luk kesimin 15 katı dolayında bir gelir düzeyine sahip olduğu görülmektedir.  Değer olarak, sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımında düzelmeyi; 1’e yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı ifade eden, gelir dağılımı eşitsizlik ölçütü olan Gini katsayısı, 2015 yılında 0,397 iken; 2016 yılı sonuçları 0,404 olarak hesaplanmıştır.  Kısacası ülkemizde gelir dağılımı bozulma trendi içinde bulunuyor.  Çoğu Avrupa ülkesinin Gini katsayı değerleri 0,25 ile 0,30 arasında değerler alır ve çok daha adil bir gelir dağılımı olduğu gözlenir. Diğer yandan bir ABD kökenli “ The Spectator Index (TSI), değerleri 2012 ve 2017 yıllarını baz alan 2018 yıl başı açıklaması, Türkiye’yi, yüzde 32 index değeri ile; Çin (yüzde 48) ve Hindistan’ın (yüzde 43) değerlerinin ardından üçüncü sırada göstererek Türkiye’de yoksul ve zengin arasındaki uçurum son yıllarda artış gösterdiğine vurgusunu yapmaktadır.

 Her ne kadar ekonomik büyümemiz olumlu bir gelişme gösteriyor ise de, gerek enflasyon ve işsizlikteki yüksek değerler; gerekse cari açık ve bütçe açığı yanında gelir dağılımında da ciddi bir bozulma eğilimi; ekonomide daha köklü yapısal,  sistemsel ve sosyal reform ve değişimlere ihtiyaç olduğunu gösteriyor.  Örneğin, her farklı siyasi dönemde iktidara yakın holdingler ve prensler yaratmak yerine, yenilikçiliğe dayalı başarı rekabetini temel alan ve iktidarların işletmeler karşısında yansız ve tarafsız davranması ile işlevsel bir rekabet ve piyasa yapılanması ve kültürüne her zamankinden daha çok ihtiyaç bulunuyor.  Başarı rekabetine dayalı yenilikçi ve sosyal bir piyasa sistemi içinde kitlelerin iş, aş ve adalet ihtiyacına cevap verilmelidir. Sosyal bölünmüşlük ve huzursuzluklara ortam hazırlanmış olur ki, bu da hiç istenmeyen bir sonuçtur.

 

 

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

GÖZLEM bu soruyu uzmanlara sordu, işte Hikmet Sami Türk, Namık Kemal Zeybek, Ertuğrul Yalçınbayır, Yekta Güngör Özden, Prof. Dr. Hüsnü Erkan, Can Pulak, Muzaffer Tunça...

Duayen gazeteci M. Ali Kışlalı, GÖZLEM’in, ülke için açılan “Cumhurbaşkanlığı Hükümetli” yeni sayfa ve CHP’deki kavga konusundaki sorularını cevapladı. İşte görüşleri…

Ana Muhalefet, ülkenin çok kritik bir döneminde, “bölünme işaretleri” veriyor; GÖZLEM durumu uzmanlara sordu, işte görüşleri…

Uzmanlar, GÖZLEM’in “Kritik eşiğin aşılabilmesi için ne yapılmalı” sorusuna cevap verdiler. İşte görüşleri…

İçişleri Bakanı’nın “Şehit Cenazeleri, parçalanan CHP çelenkleri konusundaki tutumunu” uzmanlara sorduk. İşte cevapları…

Yazarlar
Website Security Test