Dünya deniz ticaretinde resesyon

14.3.2016
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Dünya deniz ticaretinde tarihin en büyük durgunluklarından biri yaşanıyor. Navlun fiyatları hiç olmadığı kadar düşmüş durumda. 2009 krizi öncesinde 11 bin 500 dolar olan navlun, 290 dolar seviyesine kadar düştü. DTO İzmir Şube Başkanı Öztürk 2016’da toparlanmanın beklenmediğini belirtirken Arkas Line CEO’su Can Atalay, navlundaki düşüşün aşırı kapasiteden kaynaklandığını söyledi.

GÖZLEM / ENGİN TATLIBAL

Bloomberg Businessweek’in önceki haftaki sayısında Bruce Einhorn ve Carol Matlack imzasıyla yayınlanan “Gemi çok, kargo yok” başlıklı yazı, dünya deniz ticaretinin Çin kaynaklı olarak içine düştüğü durgunluğun boyutlarını gözler önüne serdi. Söz konusu resesyon hali, 2009 krizinden beri dünya ekonomisini domine eden Çin’deki daralmanın sarsıcı bir etkisi olarak değerlendiriliyor.

Navlun fiyatlarında düşüş

Dünyadaki navlun fiyatlarının en önemli göstergesi olan Baltic Dry Index (BDI), tarihte ilk defa 290 dolar seviyesine kadar inmiş durumda. Halen 300-350 dolar seviyesinde seyreden BDI, 2009 krizi öncesinde 11 bin 500 dolar seviyelerindeydi. Navlun fiyatlarının belirlendiği önemli merkezlerden Shanghai Shipping Exchange rakamlarına göre elleçlenen navlun endeksi, 2015 Ocak ayından beri yüzde 27 azalmış durumda.

Limanlarda trafik düşüyor

Dünyanın en büyük dördüncü konteyner limanı olan Hong Kong’un konteyner trafiği, 2015’te yüzde 9,5 azaldı. Dünyanın en büyük ikinci konteyner limanı olan Singapur’un konteyner trafiğinde 2015’teki azalma ise yüzde 8,7. Bu rakam, Singapur’da son altı yıldır kaydedilen ilk düşüş. Dünyanın en büyük yük gemisi üreticisi olan Hyundai Heavy Industries, 2014 yılında karlarındaki azalmanın 1,4 milyar doları bulduğunu açıkladı. Gemi söküm talepleri ise yüzde 15 artış göstermiş durumda. Uzakdoğu’nun önemli pazarlarından Güney Kore’de hükümet, yerel deniz taşımacılığı şirketlerine 1,2 milyar dolarlık teşvik kararı aldı. Bütün bu karamsar tablo içinde olumlu bir taraf da yok değil. Petrol tankeri işleten firmalar, varil fiyatlarındaki düşüşlerin taleplere olumlu yansımasının avantajını yaşıyor. Einhorn ve Matlack, yeni petrol tankeri siparişlerindeki artışın yüzde 14 seviyesinde olduğunu ifade ediyor.

Türkiye’de durum ne?

Türkiye’nin deniz ticaret rakamları ise Çin’deki tablodan farklı. Konteyner limanlarında elleçlenen toplam yükte yatay seyirli bir azalma görülse de çarpıcı bir düşüş göze çarpmıyor. 2012’de 387,4 milyon ton seviyesinde olan limanlarımızda elleçlenen toplam yük, iki yıl içinde azalarak 2014’te 383 milyon ton seviyesine indi. 2015 ise nispeten iyi bir tabloyla, 416 milyon ton ile kapandı.

NAVLUN DÜŞÜŞÜNÜN SEBEBİ KAPASİTE FAZLASI

Can Atalay, Arkas Line CEO’su

“Konteyner sektörü dünya ticaretinin aynası sayılabilir. Bu sektördeki gelişmeler piyasaların gidişatı hakkında size ışık tutar. Dünya ekonomisi 2008 krizinden bu güne toparlanamadı. 2000-2008 yılları arasında konteyner ticareti ortalama yüzde 11 büyürken, 2009-2015 yılları arasında büyüme oranı yüzde 4 ile sınırlı kaldı. Kaldı ki 2015 yılında konteyner pazarı bir önceki yıla göre sadece yüzde 1,1 büyüdü. 2016 ve 2017 yılları için de beklenti yüzde 1-2 aralığında. Dünya ticareti bu küçük oranlarla büyürken 2015 yılı itibariyle konteyner gemi arzı ihtiyacın çok üzerinde artış gösterdi (yüzde 8,5). Arz fazlası sırf konteyner gemileri için değil kuru yük ve tanker piyasaları için de geçerli.

Navlun düşüşünün ana sebebi, kapasite fazlası. Aslında mevcut problemin sorumlusu sektörün kendisi. Sektörün büyük firmaları maliyetlerini aşağı çekebilmek için 18.000 - 19.000 TEU kapasiteli gemiler sipariş ettiler. Bunu gören diğer armatörler de yarışın dışında kalmamak için ihtiyaç olmadığı halde benzer gemilerden sipariş verdiler. Bu gemilerden her ay birkaçı tersanelerden çıkıp Uzakdoğu - Avrupa hatlarına girmeye başladı. Ancak Avrupa halen ekonomik sorunlarını çözemediği için tüketim beklenen düzeyde artmadı. Piyasada kapasite fazlası ve arz talep dengesizliği oluştu. Her armatör kendi gemisini doldurma telaşına girince navlunlar çok daha hızlı düşmeye başladı.

Dünya konteyner taşımacılığının en önemli hatları olan Avrupa - Uzakdoğu ve Akdeniz - Uzakdoğu’da hem ticari hem de kapasite anlamında ciddi sorunlar mevcut olunca ister istemez tüm dünya konteyner endüstrisi bundan etkileniyor. Daha önce bu bölgelerde çalışan göreceli daha küçük gemiler büyük gemiler gelince ihtiyaç olmadığı halde boşta kalmamaları için dünyanın başka bölgelerine gönderildi ve o pazarlardaki navlunlar da düştü. Hastalık bir bölgede başladı ama biranda tüm dünyaya yayıldı.

Dünya ticaretinde beklentilerin üzerinde bir canlanma olmadığı taktirde arz talep dengesizliğinin önümüzdeki birkaç sene daha devam etmesini bekliyoruz. Bu süreçte de sektördeki oyuncular arasında daha sık servis ve şirket birleşmesi duyacağımızı tahmin ediyoruz.

Arkas Line olarak bugün Akdeniz, Karadeniz ve Batı Afrika’da düzenli hat taşımacılığı yapıyoruz. Toplam 26 hatta haftalık konteyner taşıması servisi veriyoruz. Ticaretin gerekliliklerine göre servislerimize yeni limanlar ekleyebiliyoruz veya daha çok gemi gönderebiliyoruz. Kendi gemi filomuza sahip olmanın esnekliği bize avantaj sağlıyor. Son bir senede 12 gemi aldık. Filomuzu Türkiye’nin en büyük konteyner gemileriyle genişlettik.

Cezayir ve Nijerya gibi petrol gelirlerinde sıkıntı yaşanan ülkeler ithalata sınırlama getirmeye başladı. Rusya ile yaşanan sıkıntılar malum. Libya’daki iç karışıklık hala devam ediyor. Dolar-Euro paritesindeki keskin değişiklikler de ülkeleri önlem almaya zorluyor. Çalıştığımız bölgelerdeki bu gelişmeler konteyner taşımalarına olumsuz yansımaya devam ediyor.

Arkas Line olarak zaman zaman ekonomik durgunluklar zaman zaman iç karışıklar yaşanabilen zorlu coğrafyalarda iş yapıyoruz. Ancak servislerimizi her koşulda devam ettirmeye gayret ediyoruz. Bu coğrafyanın insanı olduğumuz için sanırım zor durumlara daha kolay adapte olabiliyoruz. Ülkede savaş da olsa yaşam, dolayısıyla ticaret bir şekilde devam ediyor. Mesela Libya’ya olan servisimizi savaşın en yoğun olduğu günlerde dahi durdurmadık.”

“ANADOLU’NUN AKTARMA MERKEZİ GÜCÜNÜ ARTIRMALIYIZ”

Yusuf Öztürk, İMEAK Deniz Ticaret Odası İzmir Şube Başkanı

“Geçen yılı navlun ve gemi kiralamada rekor düşüşlerle kapatan dünya denizcilik sektörünün küresel gelişmeler doğrultusunda 2016'da toparlanması beklenmiyor. Konteyner firmaları, bazı hatları kapatarak, gemileri seferden çekerek, mega birlikler oluşturarak veya birleşerek ayakta kalmaya gayret gösteriyor. Deniz taşımacılığında yaşanan bu kötü tabloya rağmen, liman yatırımlarına yönelik giderek artan bir ilgi var. Taşımacılıktan para kazanamayan denizciliğin büyük oyuncuları, liman yatırımlarına giriyor.

Küresel ekonomide ve denizcilikte yaşanan gelişmeler, Türk denizcilik sektörünü doğrudan ilgilendiriyor. Limanlarımızda demir atmış ve boşta bekleyen gemi sayısı hızla artıyor. Türk denizcilik filosu, 27,5 milyon DWT ile büyüme hedeflerinin oldukça gerisinde seyrediyor.

Denizcilikteki bu tabloya karşı, liman ve lojistik sektöründeki yatırım dalgası, Türk limanlarını olumlu etkiliyor. Dünyanın en önemli liman ve denizcilik firmalarının neredeyse tamamının Türkiye’de yatırım yaptı. Demiryolu ve karayolu yatırımları, ‘Büyük İzmir Limanı’ dediğimiz İzmir, Aliağa ve Çandarlı'yı Ankara üzerinden Bakü-Tiflis-Kars Demiryoluna, dolayısıyla tarihi İpekyolu üzerinden Çin’e bağlayacak. Yeniden başlayan İzmir Alsancak Limanı’nın özelleştirme süreci, İzmir’i denizcilikte yeniden önemli bir noktaya taşıyacak.

Türk denizcilik sektörü, negatif koşulların egemen olduğu bu dönemi yeni fırsatlar penceresinden değerlendirmeli. Limanlarımızı karayolu ve demiryolu bağlantılarına sahip lojistik merkezlerle sanayi merkezlerinin kalbine ulaştıracak çalışmaları hızlandırmalıyız. Küresel ekonomide olumsuz gelişmeler yaşanırken, denizcilikteki fırtınalı hava devam ederken, Anadolu'nun dünyanın en kıymetli ve rekabetçi aktarma coğrafyası olduğunu bir kez daha gösterecek yatırımlara devam etmeliyiz.”

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

OMSAN Denizcilik, aldığı “Gemi Acenteliği Yetki Belgesi” ile denizyolu taşımacılığında kesintisiz hizmet sunuyor

Denizli'den sonra demiryolundaki ikinci lojistik terminalini 2014 yılında Aydın Efeler'de yaşama geçirerek sektörde önemli bir yatırıma imza atan Günaydın Group, Aydın...

Dünyanın lider posta ve lojistik grubu Deutsche Post DHL, 2020 Stratejisi çerçevesinde gelişmekte olan pazarları gelecekteki büyümesinin temel taşlarından biri olarak ...

Milas-Bodrum Havalimanı yaz sezonuyla birlikte uçuş ağını yeni havayollarıyla genişletmeye devam ediyor. Ukrayna merkezli havayolu şirketi Bravo, Ukrayna’nın başkenti ...

Arkas’ın filosu yeni aldığıM/V Cinzia A, M/V Teoman A gemilerinin de katılımı ile birlikte son bir yılda % 50 büyüdü.Bu alımla filosundaki konteyner gemisi sayısını 46...

200 milyar dolar civarında toplam ciroya sahip dünyanın en büyük ilk 20 şirketinden 19’unun Türkiye’de yatırımı bulunuyor

Özel Havajet Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi “LisemiSeçiyorum- Orta Öğretim Kurumları Tanıtım Günleri Fuarı'na katıldı

Yazarlar