Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş
Ana Sayfa / 

Tarihi emanetleri korumak

19.4.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Fransa’nın başkenti Paris'in simge yapılarından Notre Dame Katedrali, çatısında çıkan yangın sonucu ağır hasar gördü. Yılda yaklaşık 13 milyon kişinin gezdiği bu muhteşem yapının temeli 1163’te atılmış, yapının tümü 182 yılda tamamlanmıştı. 

Yapıda bir süredir renovasyon (onarım) çalışmaları sürüyordu. Yangının elektrik düzeneğindeki kısa devre sonucu bir ‘ahşap ormanı’nı andıran çatı taşıyıcılarının alev almasıyla çıktığı tahmin ediliyor.

Ne gariptir ki, 19. yüzyıl başlarında Paris şehir plancıları bakımsızlığından ötürü katedrali yıktırmak isteyince ünlü Fransız yazar Victor Hugo buna karşı sert bir tutum almıştı. Hugo, kamuoyu oluşturmak için 1831 yılında ‘Notre Dame'ın Kamburu’ adlı romanını yazdı. Kadetrali her köşesine kadar ayrıntılarıyla anlatan bu ünlü roman sayesinde yapının yıkılmasından vazgeçildi. Çeşitli ekler ve onarımlarla tarihi yapı bugüne kadar geldi. Yapının bu denli ilgi çekmesinin arkasında, dini açıdan önemi kadar mimari bakımdan da özgünlüğü yatıyor.             

İlk tespitlere göre katedralin içindeki çok değerli sanat eserlerinin, renkli camlı özgün pencerelerin, orta çağdan kalma mobilyaların yüzde 80-85’i kurtarılmış, bakıma alınmış. Ayrıca 8 bin borudan oluşan tarihi orgunun da onarılabileceği belirtiliyor. Pazar akşamüstleri ünlü orgcular bu org ile muhteşem konserler verirdi. Katedralin loş atmosferinde izleme şansını yakaladığım bu konserlerin yüksek niteliğini unutamıyorum. Bazı dini günlerde, kilise çevresinde sahnelenen, konularını dini öykülerden alan “mysteres” (gizemli) diye adlandırılan ilginç oyunları da anımsıyorum.

 

Beş yıl yeterli mi?

Olayın ardından hemen bir açıklama yapan Fransız Cumhurbaşkanı E. Macron, yapının 5 yıl içinde yenileneceğini ileri sürdü. Hedef, yapıyı yenilenmiş şekilde 2024 tarihinde Paris’te yapılacak olimpiyat oyunlarına yetiştirmek. Birçok uzmana göre iddialı bir hedef bu.

Konu parasal değil. Yangından önce yürüyen ‘renovasyon’ çalışmaları için gerekli 150-200 milyon avroyu bulmakta zorluk çekilirken, daha ilk hafta 1 milyar avro dolayında bağış yaptı büyük Fransız firmaları.

Sorun paradan çok, uygun malzeme ve yeterli deneyime sahip usta bulmakta yatıyor. Ayrıca zaman kısıtlı. Haber ajanslarına açıklama yapan katedraldeki çalışmalardan sorumlu vakfın yöneticisi Eric Fischer, katedralin çöken çatısı ve merkez kulesinin yeniden inşasının onlarca yıl alabileceğini belirtiyor: İlk önce durum tespiti yapılacak. Ardından ayrıntılı bir yapım projesi hazırlanacak. Yapım ancak bu çalışmalar tamamlandığında başlayabilecek.

Yıllardır Londra’daki ünlü Westminster katedralinin onarımıyla uğraşan BDP mimarlık firmasının bir yetkilisi en ciddi engelin, ahşap ve taş işçiliğinde uzmanlaşmış ustaların bulunmasından kaynaklanacağını vurguluyor. Kendileri bu sorunu Londra’da yaşıyor, yeterli uzman eleman bulamadıklarından işler istedikleri hızda ilerleyemiyormuş. İyi mi? Yani paradan çok insan etkeni öne çıkıyor.

 

Kıssadan hisse

Paris’te olanlardan çıkarılacak birinci ders, kamuoyunun tarihi emanetlere sahip çıkmaktaki heyecanı. Bu da, emanetleri korumakta çok titiz olunması gerektiğini gündeme getiriyor.

Ülkemizde de, yüzlerce tarihi emanet barındırıyoruz. Yalnız İstanbul’da bulunanlar bile yeter. Ayasofya, Süleymaniye ve Sultan Ahmet Camîleri, Arkeoloji Müzesi, Topkapı Sarayı… Say say bitmez.

Tarihi Haydarpaşa Garı ve Galatasaray Lisesi çatıları geçtiğimiz yıllarda çatır çatır yanmıştı ne yazık ki. Elimizde tek tük kalan tarihi ahşap yapıların yangına karşı önlemleri acilen alınmalıdır. İstanbul’da önümüzdeki 30 yılda beklenen şiddetli bir depreme karşı da dikkatli olunmalı. Topkapı Sarayı, Ayasofya vb. bazı yapılarda önlemlerin alındığını biliyorum. Ama yeterli değil. Bu konu daha titiz bir çalışma gerektiriyor.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Yazarlar
Website Security Test