Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş
Ana Sayfa / 

Yerden fışkıran tiyatro

9.8.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) öğretim üyesi Doç. Dr. Akın Ersoy ile Basmane’deki Altınpark’ta 2006 yılında başlattığımız kazılar sırasında tanıştım. Altınpark’taki arkeolojik çalışmalar daha sonra sürdürülmedi nedense. Oysa İzmir’in pek bilinmeyen geçmişine doğru bulgular elde edildiğini Akın hocadan duymuştum. Sevgili Başkan Abdül Batur’un Kemeraltı’na çok önem verdiğini biliyorum. Bu kapsamda, Altınpark’taki arkeolojik kazıları sürdüreceğine, burasını bir çekim merkezi yapacağına inanıyorum.

Akın hocanın esas uğraş alanı Agora kazıları. Burada müthiş işler başardı. Yerin altından İzmir’in tarihi emanetlerini yüz üstüne çıkardı, çıkarmayı da sürdürüyor. Kendi adıma Agora kazı alanına her gittiğimde yeni bulgularla karşılaşıyorum.
Küllerinden doğan tiyatro
Hoca şimdi yepyeni bir uğraş içinde. İki bin küsur yıllık antik tiyatroyu açığa çıkarmaya çalışıyor ekibi ile. Smyrna (İzmir) tiyatrosundan ilk olarak milattan önce 1. yüzyılda yaşamış olan Romalı bilge Vitrivius, ‘De Architectura’ (Mimarlık Üzerine) adlı 10 ciltlik yapıtında söz etmiş. Smyrna üzerine güzellemeleriyle ünlü ozan Aristides de MS 2. yüzyılda, kentin tiyatrosuna değiniyor.

Efes’teki büyük tiyatro ile yarışabilecek büyüklükteki bu yapı yaklaşık 700 yıl kullanıldıktan sonra 4. yüzyılda terk edilmiş. Neden terk edildiği şimdilik pek bilinmiyor ama o zamandan bu yana üzeri toprakla örtülmüş. 1950’li yıllardan sonra da gecekonduların altında ezilip iyice yok olmuş. Ta ki Başkan Aziz Kocaoğlu, tiyatroyu hapsetmiş olan 200’e yakın yapıyı kamulaştırıp boşalan araziyi Akın Ersoy başkanlığındaki DEÜ kazı ekibine teslim edene kadar.

Tiyatronun mermer oturma sıraları

Yaklaşık 2 yıl önce başlayan kazılar heyecan verici sonuçlar vermeye başladı. Antik tiyatronun açığa çıkartılan mermer sıraları üzerine oturunca bambaşka duygulara kapılıyorsunuz. Adeta binlerce yıl öncesine gidiliyor. Ekibin şimdiki hedefi sahne yapısının bazı duvar bölümlerini genişletmenin yanı sıra orkestra bölümünü açığa çıkarmak. Bunun için de tonlarca toprağın kaldırılması gerekiyor. İşleri kolay değil.
Kazılar sonucu yalnızca tiyatro yapısı değil, pişmiş topraktan insan heykelcikleri de açığa çıkıyor. Akın hocaya göre, ‘figürin’ denilen bu heykelcikler, tiyatroda oynayan dönemin sevilen sanatçılarına benzetilmiş ve onlara duyulan hayranlığın bir ifadesi olarak Smyrna Tiyatrosu'nda saklanmış.

Hıristiyan azizlerinden Sen Polikarp’ın burada verdiği ünlü vaaz da tiyatroyu Hıristiyanlar için önemli kılıyor. Bu açıdan da İzmir’e gelen Hıristiyan gezginlere çekici gelebilir bu tarihi nokta.
Tiyatro kazılarından bağımsız olarak, tiyatro ile Pagos (Kadifekale) arasında daha önceki dönemde müze alanı olarak ayrılan bölgedeki kamulaştırmaların yıkımları sürüyor. Heyelan bölgesi olması nedeniyle Uzundere’ye taşınan alanda, PKK’lı teröristlerin bir türlü rahat bırakmadığı kent ormanı da serpilirse, bu tarihi bölge tam bir çekim merkezi olacak.

Heyecan verici güzergah

Agora – Antik Tiyatro – Kadifekale. Heyecan verici bir güzergah. Ben bu bağlantının uygun bir hat bulunarak Paris, San Sebastian, Lizbon gibi kentlerde olduğu gibi kalenin renkli dokusu arasından süzülerek tırmanacak bir ‘füniküler’ sistemi ile sağlanabileceğini düşünüyorum; şimdiye dek önerilen ‘teleferik’ten daha insani boyutta olacaktır. Teleferiğin temellerinin ve kolonlarının, tarihi çevreye zarar verme riski de var.
Bilindiği gibi Başkan Tunç Soyer, “Kale’de Hayat Var” düsturu ile kamuoyunun dikkatini bu tarihi alana çekti. Çok iyi yaptı. Her cumartesi ‘Pagos Günleri’ düzenleniyor. Sayın Başkanın tarihi emanetlere ve bölgenin dokusuna ne denli önem verdiğini biliyorum. Dolayısıyla buradan da emeklerini ve maddi desteğini esirgemeyeceğine inanıyorum.
Bayram vesilesiyle değerli GÖZLEM okuyucularının Kurban Bayramını en derin saygılarımla kutlarım. Nicelerine…

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Yazarlar
Website Security Test