Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Culloden Savaşı ve Milli Piyango

21.12.2018
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

16 Nisan günü Culloden (Kulodin okunuyor) savaşının yıldönümü. Önceden haberiniz olsun istedim. “Nereden çıktı bu?” diyeceksiniz ama önemli bir savaş. 274 yıl önce olmuş.

Bugün yaşadığımız olayların nasıl gelişeceğini bilmek Milli Piyangoda kazanmak kadar zor.

Geleceği görebilmek mümkün değil.   Ama geriye bakmamız mümkün.

ABD, Putin ile savaş açsa ve İran ve Türkiye Putin’den yana ağırlığını koysa dünya bundan 200 yıl sonra nasıl olur? İran, Putin ile beraber, Türkiye ise, Çin veya ABD ile beraber olsa?

Birkaç adım gerisine gidelim. Yavuz Sultan Selim 1514 de Çaldıran’da yenilseydi Anadolu’daki Sünni /Alevi dengesi nasıl olurdu?

Özetle, bir yazı okuyorsun, yaşamın değişiyor. Okumuyorsun ve değişmiyor. Cengiz Han’a atfedilen “Bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır bir at bir savaş kurtarır.”   Veya modern fizikteki “kelebeğin kanat çırpmasının” fırtınalara neden olabilmesi.

Şimdiki dünya tarihini anlamlı belirleyen iki olay var. Birisi Fransız İhtilali. Diğeri de Amerika Birleşik Devletlerinin kuruluşu.

Bugünkü rahat koltuğumdan bakınca Fransız ihtilalini defalarca yazdığım gibi volkan patlamaları ile izah ediyorum.

1782’de İzlanda’da Hekla ve Skapter Jokul volkanları patlar; sonra 1783’de Japonya’daki Asama Volkanı atmosfere lav ve toz bulutları saçar.

Sonra altı kötü mahsul yılı birbirini izler. Sonunda soğuk geçen 1788/89 kışında açlık ve çaresizlik doruk noktasına varır. Gerisi zaten sıradan tarih kitaplarında çeşitli yorumlarla birlikte okuduğumuz hatta bazılarımızın kahramanlarını adlarıyla hatırladıkları Fransız Devrimi.

Aslı tabii volkanlardı ve doğa idi, kötü mahsuller ve açlık. Bu eşitlik veya Frenkçesi “egalite fraternite”, bizim ondan sonraki ahlaki yorum ve anlama çabalarımız. Yani yakıştırmalarımız. Sanmayalım ki Fransız İhtilalinin nedeni insanların gelişimi ve zekası idi. Açlık ve yokluk olmasaydı ve doğal felaket yanı sıra artan ve beslenemez olan nüfus patlamayacaktı, belki hâlâ monarşilerle yönetiliyor olacaktık.

Ama ya Fransız Krallığı ekonomik açıdan bu doğa afetini devrimsiz atlatabilecek halde olsaydı. Kuzey Amerika’nın çoğu Fransız Kralına bağlı kalsaydı. İnsanlık Fransız devrimini yaşamayabilir miydi? Bilemiyoruz.

ABD acaba Fransız monarşisi altında da kurulur muydu? Eğer İskoçya’nın İnverness kenti yakınlarındaki Kulodin savaşını 1746’de Güzel Charles ve Jakobenler kazansalardı ve Britanya bugünkü Winsdorlar ile direkt kan bağları olan Hannover ailesinin eline geçmeseydi ne olurdu? İşte bu soruları araştıran iki tarihçi Ciro Paoletti ve Murray Pitrock bu gelişmelerin çok farklı olabileceğini söylüyorlar. İngilizlere karşı savası kazanan Fransa çok güçlenecekti. Belki de ABD’deki idare çok farklı olacaktı. Fransız devrimi ve ABD’nin kuruluşu olmayan bir dünyayı düşünün. Bütün ezberlerimiz hava.  Bu yazıyı temelde 1.5 yıl önce yazdım ve çok okunduğu için güncelledim. Okunma nedeni de herhalde Netflixdeki Outlander dizisi. Tahminim, oradan merak edenlerin Culloden’i internetten aramaları.  Gerçekler acıdır sanki?  Ve tesadüfler Milli Piyango gibi!

 

******

 

Netflix: Filim-dizi yapımcılığı ve dağıtımı alanında iştigal eden Amerika kökenli kuruluş. 1997 yılında Kaliforniya'da Reed Hastings ve Marc Randolph tarafından kuruldu. İnternet üzerinden gerçek zamanlı veri akışı ve video-on-demand ile posta yoluyla DVD dağıtımı alanlarında uzmanlaştı. Film ve dizi izleme platformu olarak ön plana çıkan Netflix, hazırladığı özel projelerle dünya çapında popülerliğe ulaştı. Kültür sanat sektöründe en çok kazanan dijital platformlar arasında bulunan Netflix, kullanıcı sayısı ile de birçok ülkenin nüfusunu aştı.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Astroloji Burç Yorumları Aşk 25 Haziran 2019 Salı. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Asl...

Günlük Burç Yorumları Aşk 24 Haziran 2019 Pazartesi. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, B...

Yazarlar
Website Security Test