Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Nişasta bazlı şeker ve obezite

18.1.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Günün değişik saatlerinde çay içerken defalarca kullandığımız beyaz şekerin kimyasal isimlendirilmesi ‘sakkaroz’ dur ve bileşim olarak bakıldığında, yüzde 50:50 oranında glikoz ve fruktozdan oluşmaktadır. Glukoz ve Fruktoz ise doğaldır ve basit şeker olarak tanımlanır.  Bir de gazlı ve meyveli içecekler, değişik çikolata ve kek ile reçel ve marmelat tarzı şekerlemelerde yaygın bir şekilde kullanılan yüksek fruktozlu mısır şurupları vardır ki bunlar da mısır nişastasından enzimatik hidroliz ile üretilir ve sakkaroza alternatif sıvı bir tatlandırıcılarıdır. Bu, sakarozdan daha ucuzdur ve gıdaların bazılarına istenilen özellikleri kazandırır.

Peki, bu bilgiler metabolizmamız için ne anlama gelir? Bilindiği gibi karbonhidratlar karbon, hidrojen ve oksijen atomlarından oluşan organik birleşiklerdir ve vücuda enerji sağlayan temel besin öğeleridir. Bitkilerde bulunur, insan ve hayvanlar tarafından oluşturulamaz. Temel olarak bitkiler, su,  karbondioksit ve güneş ışığını kullanarak karbonhidratları yaparlar. En küçük moleküllü glikoz ve früktoz gibi monosakkaritler maltoz, laktoz gibi disakkaritleri onlar da nişasta ve sellüloz gibi polisakkaritleri oluşturur. Glikoz gibi monusakkaritler vücuda alındığında sindirime ihtiyaç göstermezler ve doğrudan kanda emilirler. Nişasta gibi büyük moleküller ise bazı enzimlerin aracılığı ile parçalanarak glikoza indirgenir. Sonuçta kana geçen glikoz hücreler tarafından kullanılır, öyle ki beyin hücreleri tüm enerjini glikoz ile sağlar ve normal bir insanda kan glikoz düzeyi hep belirli sınırlarda korunur, bu düzey 100 mililitre kanda 65 ila 115 minigram düzeyindedir.

Tekrar nişasta bazlı şeker ya da yüksek früktozlu mısır şurubu konularını dönersek, son 40 yıldır endüstriel gıda sektöründe katlanarak büyüyen bir tüketimden bahsetmek gerekiyor. Buna paralel olarak da bu ürünlerin uzun süreli kullanımının başta metabolizma ve kalp ve damar hastalıkları olmak üzere birçok hastalıklarda etkisi sorgulanmaya başladı. Başta ABD olmak üzere Avrupa ülkeleri bazında 14 milyon tonları bulan üretim Ülkemizde 400 bin ton düzeyinde.70’li yıllara göre yüksek fruktozlu mısır şurubu üretimi 13 kat artmıştır. Batı ülkelerinde yapılan bir çalışmada kişi başına tüketim 0.5 kilogramdan 35 kilogramlara gelmiş durumdadır. Günümüzde ise kullanılan gıdalarda bu ürünler total tüketim miktarının yüzde kırklarına ulaşmıştır. Bu ürünler gıda endüstrisinde daha hesaplı ve fonksiyoner olmalarının yanında doyma hissini geciktirmesine bağlı olarak daha çok tüketilme yaratılmakta ve ikincil acıkma hissini öne çekmektedir. Bu özelliklerin obezite için ne anlama geldiği kolaylıkla tahmin edilebilir. Fazla alınan früktoz karaciğer metabolizmasını değiştirmekte ve glisemik yanıtı azaltmakta, ayrıca insülin salınımını da etkilemeyerek düşük insülin seviyesinin leptin düzeyini azaltmasına yol açmaktadır. Leptin, bir doygunluk hormonu olarak iştahı kontrol eder.

Artık OECD ülkelerinde yaşayan her iki yetişkinden biri obezdir. Çocuklar için ise oran her altı çocuktan biri şeklindedir. Erişkinlerde, 2015 yılında bu oran 2015 yılında itibari ile ortalama %19,5’tu. Bu korkutucu oranlar, Avrupa Birliğini harekete geçirerek nişasta bazlı şeker için ortalama %2’lik kota Uygulamasına geçilmesini sağlamıştır. Türkiye’de ise 2001 yılında çıkarılan Şeker Yasası ile nişasta bazlı şeker kotası %10 olarak belirlenmiştir.

Görüldüğü gibi konu ile ilgili olarak başta üniversiteler ve Sağlık Bakanlıkları olmak üzere WHO, FDA, EFSA gibi kuruluşlar çok ülkeli araştırmalarını arttırmaları gerekiyor. Bilinçli beslenme eğitimleri, gıda etiketlemeleri, kitlesel medya kampanyaları ve çocuklara yönelik reklam kısıtlamaları ilk etapta yapılacak eylem planları içinde yer alabilir diye düşünüyorum.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları 21 Şubat 2019 Perşembe. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Balık.

Günlük Burç Yorumları 20 Şubat 2019 Çarşamba. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Balık.

Günlük Burç Yorumları 19 Şubat 2019 Salı. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Balık burcu...

Günlük Burç Yorumları 18 Şubat 2019 Pazartesi. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. 18 Şubat 2019 burçları ne bekliyor? Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Ter...

Günlük Hafta Sonu Burç Yorumları 16 ve 17 Şubat 2019 Cumartesi, Pazar. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, ...

Yazarlar
Website Security Test