Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Dövizde dalgalanma ve ekonomi politikasındaki çelişkiler

29.3.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Haftasonu J.P. Morgan’ın raporunda 5,90 TL’ye kadar döviz alın yorumu sonrasında dolar/Tl kurunda 5,84’e kadar yükselen kurlar, Merkez Bankası’nın aldığı önlemler sonucu 5.40lere kadar indi. Halen 5,40 civarında seyrediyor. J.P.Morgan, bu yorumunu Merkez Bankası net döviz rezervinin21,7 milyar dolarlara düşmesine dayandırmıştı. Gerçekten Şubat sonunda net döviz rezervimiz 36 milyar dolardı. Ekonomi yetkilileri rezerv hareketindeki değişimlerin BOTAŞ’a döviz satımı ve borç ödemelerinden kaynaklandığını söylediler.

Merkez Bankası, öncelikle gözlenen oynaklığın yakından takip edildiğini, olağandışı bir işlem olmadığını açıklayarak bir takım önlemlere başvurdu; 1 hafta vadeli repo ihalelerine ara verildi. Döviz karşılığı TL swap piyasasındaki vadesi gelmemiş satış sınırını %20’ye yükseltti.Fonlama faizini 150 bazpuan arttırarak, %25.5’a geç likidite faizini de %27’ye yükselterek TL faizini arttırmış oldu. Türk Lira ’sına reel faiz vermediğimizde dolara yönelme oluyor. Bunlara ilaveten BDDK ve SPK da manipülatif bir hareket olup olmadığı konusunda J.P.Morgan’a soruşturma açtı. Bankaların TL bulması zorlanınca Londra swap piyasasında TL hacmi oldukça daraldı. TL gecelik faizleri %200’lere kadar yükseldi. Dolar düştü ancak türev piyasaları satıcılı. Bu dalgalanmalar sırasında 330’larda seyreden temerrüt riskimizi gösteren CDS’lerimiz bu yazının yazıldığı anda 416’ya kadar yükselmişti.

Ekonomi politikalarımız daha önceki yazılarımızda eleştirdiğimiz gibi bütüncül bir yaklaşımla dizayn edilmiyor. Bir taraftan sıkı para politikası uygulamaya çalışırken diğer taraftan gevşek bir maliye politikası izleyerek çelişkiler yaratıyoruz. Büyüme ve cari açık politikalarımız da çelişkili. 2017 - 2018 döneminde zamanında gerektiği halde faiz arttırmıyoruz, daha sonra fazlasıyla arttırmak zorunda kalıyoruz. Türk ekonomisinin bazı sabit problemleri var. Bunları sürekli göz önünde tutarak politikalar yaratmalıyız.

Tasarruf açığı olan bir ülkeyiz. Büyümek için dış kaynağa ihtiyacımız var. Bu nedenle daralma olmadan cari açığımızı düşüremiyoruz. 2003-2017 dönemi cari açık / GSYH oranı ortalama %4,9 iken önceki 20 yıllın ortalaması %1,7 dir. 2003-2017 döneminde dış tasarrufları çekebilmemizin nedeni Avrupa Birliği ve IMF politikalarını uygulama çapalarıdır.

Potansiyel büyümemiz düştü. Halen resesyondayız. Bu yıl büyüme çok düşük olacak. Ekonomideki daralmaya rağmen enflasyonumuz yüksek, katı ve yapışkan. İşsizliğimiz çift hanede, CDS’lerimiz 416 baz puan civarında. Rezervlerimiz (net) 21,7 milyar dolarla düşük seviyede. Faktör verimliliğimiz 2002 lere göre düşük. Yatırımların milli gelire oranı %28’lerde. Benzer ülkelerde bu oran %36’larda seyrediyor. Kişibaşı gelirimiz 9632 dolar. 12 yıl önceki seviyede olup orta gelir tuzağında çakılıyız. Dolarizasyon (kişi ve kurumlar) zirvede. Toplam tasarrufun %52’sine yükseldi. 2011 yılında bu oran %28 idi. Sorunlu kredi alacaklarının yeniden yapılandırılması çözülmesi gereken bir problem. Bu çözüm sonucu kamu borcu bir miktar daha artacak. Tasarruf, bütçe ve cari açık üçüz açıklı bir yapı gösteriyor.

Kamuoyu anketlerinde ekonomi artık birinci sırada problem olarak karşımıza çıkıyor. Terör bile çok alt sıralarda. İçte ve dışta gerginliklerimiz mevcut. ABD ile S-400 sorunumuz askıda. Her yıl nüfusumuza bir milyon insan ilave oluyor. Dört milyon Suriyeli ile birlikte bunlara iş ve aş bulmak zorundayız.

Bu sabit problemleri dikkate alan kendi içinde tutarlı hikayeler yaratmamız gerekiyor. Sürekli komplo endişeleri taşıyarak aceleci kararlar almamalıyız. (Örneğin J.P.Morgan soruşturması gibi) Bankalara düşük mevduat faizi yönünde veya bir başka bir hususta piyasa önlemleri dışında zecri uygulamalar yapmamalıyız.

Ekonomik kararlar birbiriyle uyumlu alınmalı. Kurum ve kuralların işleyişi serbest piyasa koşullarına uygun olmalı. İmkansız üçlü kuralı akıldan çıkarılmayarak hem faiz hem dövizi aynı anda kontrol etme çelişkisine de gidilmemeli. Aksi halde faturalarımız yükseliyor.

Bu hususlara dikkat edecek olursak dış tasarrufları daha kalıcı olarak yurdumuza getirebilecek vedolarizasyon seviyesini azaltarak kendi paramızı güçlendirebileceğiz.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumlar Aşk 24 Nisan 2019 Çarşamba. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Balı...

Günlük Burç Yorumları Aşk 23 Nisan 2019 Salı Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Balık Burcu ...

Günlük Burç Yorumları Aşk 22 Nisan 2019 Pazartesi. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Ba...

Günlük Burç Yorumları Aşk 20 - 21 Nisan 2019 Cumartesi, Pazar, hafta sonu. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akr...

Yazarlar
Website Security Test