Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Radikal ve zamansız bir karardır

13.7.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Bu yazı yayımlandığı zaman, Merkez Bankası Başkanı’nın görevinden alınması ve yerine yardımcısının atanmasına ilişkin piyasa tepkilerinin ve çeşitli değerlendirmelerin zaten geniş ölçüde yapıldığını biliyorum. Ancak yine de böylesine az görülen ve etkileri uzun vadeli olabilecek bir konuyu atlamak istemedim. Haftalık yazı yazmanın doğal bir sonucudur bu.

Merkez Bankaları ile siyasi iktidarlar arasındaki çekişme bütün dünyada görülen bir olaydır. En son örneği ABD’de Başkan Trump ile FED arasında yaşanmakta olanıdır. Merkez Bankaları, gelişmelere daha çok uzun vadeli ve ekonomik ağırlıklı olarak bakarlar. Siyasi iktidarların bakışları ise daha kısa vadeli ve siyasi niteliktedir. Merkez Bankalarının bağımsızlığı elbette mutlak değildir. Hükümetlerin siyasi ve ekonomik politikalarını göz önünde tutarlar.  Ama bunların uygulayıcısı olmazlar. Ancak, farklı düşüncelerde oldukları için Başkanlar hem de aniden görevden alınmazlar. Uzlaşma yolu aranır.

Görevden almanın hukuki yanı tartışılmaktadır ve bu tartışma devam edeceğe benzemektedir. Tartışma sonucu ne olursa olsun Merkez Bankası’nın bağımsızlığı bir yara almıştır ve daha uzun süre iç ve dış piyasalara aksini anlatmak mümkün olmayacaktır. Hatırlanacağı üzere, derecelendirme kuruluşları çoğu kez ülkemizin notunu kırdıklarında, kurumların ve özellikle Merkez Bankası’nın bağımsız hareket edemediği gerekçesini kullanmışlardır. Dolayısıyla bir güven kaybı kaçınılmaz olacaktır. Bununla beraber, olaya bir başka açıdan bakmak ta mümkündür. Merkez Bankası’nın bağımsız hareket edemediği konusunda zaten ciddi bir algı olduğuna göre, görevden alma durumun resmiyet kazanmasından öteye bir anlamı yoktur ve dolayısıyla etkileri sınırlı olacaktır. Bu iyimser bir bakıştır. Merkez Bankası’nın bağımsızlığının olmadığının tescili, yeni başkanın aksi yönde çok ikna edici bir tutum sergilemedikçe, uzun vadeli bir belirsizlik yaratacaktır.

Merkez Bankası Başkanı’nı görevden alınması, yerine aynı kurumdan atama yapılmasının sonuçları neler olabilir?

Öncelikle faiz indiriminin oranları önemli olacaktır. Düşük oranlı bir faiz indiriminin etkileri fazla olmayacaktır. Çünkü enflasyon zaten gerileme eğilimindedir. Faizlerin düşeceği de, içeride ve dışarıda olağanüstü bir gelişme olmadığı takdirde, beklenmektedir. Ancak bu denli düşük oranlı bir indirimin faydası da olmayacaktır. Hızlı bir faiz indirimi ise, piyasaya daha fazla likidite verileceğinden kurları yükseltecektir. Para arzının bollaşması ve düşük faiz TL nin değerini aşağıya çekecektir. Enflasyonist beklentiler artacaktır. Bu da faizlerin yeniden yükselme eğilimine girmesi demektir. Çünkü yaygın kanıya göre, faiz hadleri enflasyonun sebebi değil, sonucudur.

Bazı ekonomistler, Merkez Bankası’nın para basarak piyasaya daha fazla likidite vermek yerine, elindeki araçları kullanarak, döviz alıp yerine TL verebileceği veya iki aracı birden kullanabileceğini öne sürmektedir. Gerekçe olarak ta, büyümenin sınırlı olduğu bir dönemde döviz talebinin düşük olmasını göstermektedir. Ama ülkenin dış borç ödemeleri, ithalat ihtiyacı, enerji faturası gibi nedenlerle dövize ihtiyacı vardır ve döviz sıkıntısı kurları daha yukarı çekecek v enflasyonist baskı artacaktır. Kaldı ki, ülkenin mevcut ekonomik büyüme hızını sürdürmesi de mümkün değildir. Çünkü sonuç istihdam hacminin daralması ve işsizliğin artmasıdır.

Görevden almanın zamanlaması da ilginçtir. Rusya’dan alınan S-400 hava savunma sisteminin, ABD tarafından yatırım uygulamasına yol açıp açmayacağı konusundaki tartışmalara denk gelmiştir. Piyasalar zaten tedirgin bir bekleyiş içindedir. Buna bir de böyle bir sorunun eklenmesi zamansız olmuştur. Görevden alınan başkanının süresinin dolmasına zaten az bir zaman kaldığı açıklanmıştır. Dünya sermaye piyasalarında parasal genişlemenin süreceğinin bilindiği ve gelişmekte olan ülkelerin daha uygun koşullarla dış kaynak bulabileceği bir dönemde, seçimlerin geride kalması dolayısıyla doğrudan yabancı sermaye girişinin hızlanmasının beklendiği bir süreçte çok az görülen böyle bir radikal karar uzun süre tartışılacaktır.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları 21 Kasım 2019 Perşembe. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları 20 Kasım 2019 Çarşamba. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları 19 Kasım 2019 Salı. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları 18 Kasım 2019 Pazartesi. Astrolojide tüm burçlar ve yükselenleri. 18 - 24 Kasım haftalık burç yorumları. Burçların aşk hayatı nasıl olacak?

Yazarlar
Website Security Test