Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Dış kaynağı ne kadar ve hangi maliyetle alalım

24.1.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Geçen hafta, ödemeler dengesi içinde cari açığımız, sebepleri, açığı azaltabilecek çözüm yolları gibi konuları gündeme getirmiş, geçen yıl sonu itibariyle cari açık yerine cari fazlayı konuşmaya başladığımız hususu hatırlatılmış ancak bu durumun, ekonomik büyüme ile birlikte, bu yıl tersine döneceğini ve yeniden açıkla ve dış kaynak ihtiyacı ile karşılaşacağımızı ifade etmiştik. Bu hafta, dış kaynak ihtiyacımızın ne ölçüde olabileceği, maliyeti ve hangi alanlarda kullanılması gerektiği gibi konuları değerlendireceğiz.

Dış kaynağa ihtiyacımız var mıdır?

Kesinlikle vardır. Türk ekonomisi 2019 üçüncü çeyreğinden itibaren büyüme eğilimine girmiştir. Büyüme, daha fazla ham madde, ara malı, yatırım malları ve tüketim malları ithalatını gerektirir. Bu ithalatın finansmanının tamamını, ihracat, turizm gibi kendi döviz kazandırıcı kalemlerimizle karşılama imkanımız yoktur. O halde başkalarının tasarrufları kullanılacak yani dış kaynak girişi sağlanacaktır.

Yeterli dış kaynak var mıdır?

Vardır. Hem ABD Merkez Bankası hem Avrupa Merkez Bankası (AMB) parasal genişlemeyi sürdürmektedir. Diğer finans piyasalarında da durum farklı değildir. Hatta Avrupa Merkez Bankası Başkanı Lagarde, negatif faizin bile ekonomiyi yeterince canlandıramadığını bu nedenle ucuz paranın doğrudan şirketlere verilmesi gibi bir yöntemi araştırdıkların ifade etmiştir. (Bu arada Türkiye’nin de negatif faize yöneldiğini belirtmek gereklidir. Politika faizi yüzde 11,25 ve enflasyon 11,84 tür. Kamu yönetimi, ileriye dönük beklentinin pozitif olduğunu ve bu yüzden yatırımların caydırılmayacağını söylemektedir. Bununla beraber, tasarruf sahiplerinin, negatif faiz karşısında altın, döviz ve gayrimenkul gibi alanlara kayması ve kredi hacminin gerilemesi de bir ihtimaldir)

Dış kaynağa ihtiyacımız ne kadardır?

Bu aşamada kesin bir miktar söylemek mümkün değildir. Çünkü bir çok değişkene bağlıdır.

Büyüme oranı arttıkça, ithalat artacak, ihracatın çok daha yavaş artacağı düşünüldüğünde, dış ticaret ve cari denge açığı da yükselecek ve dış kaynak ihtiyacı da yükselecektir. Ülkenin, ödemek zorunda kaldığı kısa ve uzun vadeli borçları da, dış kaynak miktarını etkileyecektir. Bölgedeki gerginliklerin gerektirebileceği savunma ihtiyacı da ayrı bir etken olacaktır.

Dış kaynağın maliyeti ne olacaktır?

Türkiye’nin ithal edeceği enerji fiyatları, maliyette önemli rol oynayacaktır. Bu alanda, ABD’nin İran’a uyguladığı ve uygulayacağı ambargo, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, Libya’daki iç savaşın petrol ihracatına etkisi, Irak’taki gerginlikler, ticaret savaşlarının seyri, petrol fiyatlarının belirleyicisidirler. Bir örnek vermek gerekirse, 2019 yılında petrol fiyatlarının %23 oranında arttığını söyleyebiliriz.

Türkiye’nin risklerini yansıtan CDS’lerde (Credit Default Swap) bir miktar gerileme vardır, Ocak ayı başında 308 puandan 279 puana gerilemiştir ama yine de yüksektir. CDS yükselince, dış kaynağın maliyeti de yükselmektedir. Riskin belirlenmesinde, ülkenin mali disiplini, kurumlarının bağımsızlığı, ekonomik ve siyasi istikrarı, hukuk düzeyi gibi unsurlar rol oynamaktadır. Bütün bunların yanında, ABD’nin Türkiye’ye uygulama kararı aldığı ancak içeriği, zamanlaması ve kapsamı henüz bilinmeyen ambargonun da, ülke riskimiz oranını arttırabileceği açıktır.

Dış kaynak nerelerde kullanılmalıdır?

Cevabı açıktır. Kaynak, istihdam yaratan, verimli, ileri teknoloji içeren, ihracatta katma değer yaratan alanlara yönlendirilmelidir. Aksi, borcu yeni borçla kapatmak durumunda kalan emeklinin halidir.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları Aşk 13 Ağustos 2020 Perşembe. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

YouTuber Enes Batur, Instagram hesabı üzerinden bir çekiliş yapmıştı. Birçok pahalı hediyenin havada uçuştuğu çekilişte ödüllerden biri olan Audi A3 marka otomobilin s...

Ordu'nun Fatsa ilçesinde erkek arkadaşı olduğu söylenen kişi tarafından yakılarak öldürülen Merve Yeşiltaş, sosyal medyanın gündeminde.

Günlük Burç Yorumları Aşk 12 Ağustos 2020 Çarşamba. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları Aşk 11 Ağustos 2020 Salı. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları Aşk 10 Ağustos 2020 Pazartesi. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Yazarlar
Website Security Test