Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

''Birkaç Şehit''

6.3.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

1971 yılında Amerikalı psikolog Philip Zimbardo, İkinci Dünya Savaşı sırasındaki Yahudi soykırımında Nazi askerlerinin psikolojisini anlamak ve davranışlarını anlamlandırmak için Stanford Hapishane Deneyi’ni yapar. Katılımcılara rastgele gardiyan ve mahkum ünvanları verilir, davranışları kameralar ile gözlemlenir. Sözde 14 gün sürecek olan deneyde işler bir kaç gün içerisinde çığırından çıkar ve Zimbardo’nun kız arkadaşı (şimdiki eşi) Christina Maslach’ın ısrarı sonucu deney 6 gün içerisinde sonlandırılır.

Gardiyanlar kısa sürede rolleri ciddiye almış, mahkumlara işkence etmeye, küçük düşürmeye başlamış ve adeta rollerinden gelen hiyerarşiyi lehlerine kullanarak oyunda olduklarını unutmuşlardır. Bu deney giderek günlük 15 dolar ekstra gelir kazandıracak bir iş olmaktan çıkar, ve çok daha başka bir hal alır.

Deneyin beşinci günü Christina bir gardiyanın mahkumlarla konuşurken aksanını değiştirdiğini fark eder, yürüyüşünden, tavırlarına her özelliğini şekillendirmiş kendine adeta yeni bir benlik yaratmıştır bu gardiyan. Mahkumlarla farklı konuşuyor, aşağılıyor, ‘oyundan çıkıyordur’. Diğer gardiyanlar da farksızdır, giderek mahkumlara psikolojik işkence yapılmaya başlanmıştır.

Zimbardo bireylerin “insanlıktan çıkma”, “benliğini unutma” ve “vahşileşebilme eğilimi"ne odaklanmıştır yıllarca. Hapishanedeki gelişmeler onu heyecanlandırıyor, işin ciddiyetini anlamıyordur. Christina tanıklık ettiği bu manzaradan sonra Zimbardo’ya “Neler olduğunu nasıl göremezsin! Bu deneyin kontrolü seni değiştirdi, ben nasıl bir adamla berabermişim! Bu deneyi durdurmak zorundasın” der. Bunları derken ağlıyordur, şaşkınlık ve dehşet içerisindedir.

Christina’nın bu sitemi, beş günün sonunda Zimbardo’nun gözlerini açar, deney 6. Gün sonlandırılır. Bir konuşmasında Zimbardo, “Deney beni bile değiştirmişti, olayın kontrolünü elimde tutmanın verdiği güç gözümü karartmıştı. İnsanların ne yaşadığını göremedim” sözleriyle anımsar yaşadıklarını.

Bir deney vardır, bir de deneyin beyini, kontrol odası. Oradan sizi izliyor, işler çığırından çıktığında “Dur" diyecekler, siz daha istemeden yardım edecekler sanıyorsunuz. Olayları görüyor, izliyor sizinle yaşıyorlar sanıyorsunuz. Sonra deneyde işler ters gidiyor, kayıplar veriyorsunuz. Amaçsız kayıplar. Üste çeviriyorsunuz başınızı, sizi izleyen kameralara bakıyorsunuz. Her yer ölüm sessizliğine bürünüyor bir anda. Yardım ister gözlerle bakıyorsunuz, deneyi dursun, yardımınıza koşulsun diye.

Ve bir ses geliyor uzaktan; “Bir şehit sadece! Durmak yok, devam”.

O anda anlıyorsunuz, başından beri tek başınaydınız aslında. Aslında kimse düşünmüyordu sizi, yardımınıza koşar dediklerinizin gözleri Zimbardo’nun olduğu gibi, kontrol gücüyle kör olmuştu. İzliyorlar, ama görmüyorlardı. Bakmak, görmek değildi her zaman. Acınızı paylaşan yoktu aslında.

Sizi artık insan değil, bir sayıydınız. Sizi insandan saymazlarken onlar, kendi insanlıklarını yok etmişlerdi içlerinde…

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 2 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Nevzat Dağlı

07.03.2020 - 09:08
Beyninize, yüreğinize sağlık.

Selim Demir

06.03.2020 - 18:17
Hiç asker ünüforması gidiniz mi askerlik yaptınız mı hiç karşılıksız sevdiniz mi anamız vatan babamız devlet duygusunu yaşadınız mı bu duygular sizin psikolojik deneyinizi ben odaklı düşüncelerin anlamsız oldugunu şehit olmak duygusu sehit olanlar için döktüğünüz gözyaşını daki duygular sizin için bir anlam ifade ediyor mu
Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları Aşk 29 Mayıs 2020 Cuma. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Türkiye'de nereye meteor düştü? Meteor düşmesi nedir? Düşen meteor görüntüleri haberimizde. Türkiye'de birçok noktadan görülen meteor düşmesi haberi sosyal medyada hız...

Günlük Burç Yorumları Aşk 28 Mayıs 2020 Perşembe. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

AK Parti Rize İl Başkanı İshak Alim, bölgenin yerel televizyonu Çay TV'de gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yayına bağlanan Rize Valisi Kemal Çeber ise Alim'...

Günlük Burç Yorumları Aşk 27 Mayıs 2020 Çarşamba. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Twitter hesabından yapılan paylaşımla iktidarın gündemine oturdu. Soyer'in hesabından atılan tweet ve sonrasında yaşananl...

Günlük Burç Yorumları Aşk 26 Mayıs 2020 Salı. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Yazarlar
Website Security Test