Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Murat Kışlalı; ''Coronavirüs rakamlarının analizinde çelişkiler var!..''

10.4.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Gazeteci Murat Kışlalı, GÖZLEM’in Coronavirus Pandemik salgını ile ilgili sorularını cevapladı, işte görüşleri…

GÖZLEM– Bütün dünya, Dünya savaşlarında bile görülmeyen bir tehdit içinde, Türkiye de bu tehditle karşı karşıya kalmış bir ülke. Ama böyle bir ortamda bile “siyasetçiler ve de iktidarı, muhalefeti destekleyen yazarları ile, yorumcuları ile, habercileri ile bölünmüş, hatta “bilim adamı” diye gazetelere yazan, ekranlara çıkan uzmanlar bile bölük pörçük. Bir tarafın “ak” dediğine öteki taraf “kara” diyor. Elbette, “üstteki” bu bölünmüşlük, yerele kadar uzanıyor ve halkı da etkiliyor. Hele hele sosyal medya tam bir felaket, “ağır hakaretler ile dolu” bir savaş var, adeta. Görüşünüz? En azından bu tablonun giderilmesi için ne yapılmalı?..

K–Bu bahsettiğiniz “bölünmüşlük” en baştan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın isteği gibi duruyor. Kendisi AKP’li belediyeler ve çeşitli vakıflar bağış toplarken “Devlet içinde devlet olmaz” diyerek muhalif belediyelerin benzer faaliyetlerini engelledi. Bu, her zaman uyguladığı “bölerek ve kutuplaştırarak yönetme” stratejisine uyuyor. Salgınla ilgili pozitif bir şey yapılacaksa, bunun sadece ve sadece AKP eliyle yapılmasını istiyor. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı bu stratejilerden vazgeçmedikçe bu tablonun ortadan kalkmasının çok olası olmadığını düşünüyorum.

GÖZLEM– Bu “bölünmüşlükteki” tek etken bahsettiğiniz “kutuplaştırma stratejisi” mi?

K– Aslında bunun bir de “algı yaratma” stratejisi tarafı var: Örneğin uzun süre yeterince test yapılmaması, yapıldıktan sonra bile testlerin başta İstanbul gibi belli illere odaklanıp yurt geneline yayılmayarak mevcut vaka sayısının düşük gösterilmesi, “Biz başarılıyız” diyebilmek için mi? Niçin il bazında yapılan test sayısı açıklanmıyor? Hatta sadece vaka değil, ölü sayılarında bile ciddi şüpheler var. Hafta içi itibarıyla Bodrum Belediye Başkanı sadece Bodrum’da Coronavirüsten 7 ölü olduğunu söylerken, belediye başkanları ve basın tarafından Fethiye, Milas ve Ula’da da birer ölüm olduğu açıklanmışken, Sağlık Bakanlığı rakamlarına göre tüm Muğla genelinde sadece 5 ölü gözüküyordu. Bunun ardında, semptomlar COVID – 19’u gösterdiği halde sırf testleri pozitif çıkmadığı gerekçesiyle –Dünya Sağlık Örgütü kodları uygulanmayarak- bu ölümleri başka nedenlere bağlayıp ölü sayılarının düşük gösterilmesi yönünde uygulamalar olduğu ileri sürülüyor.

GÖZLEM– Sağlık Bakanı, “İyileşme var, rakamlar onu gösteriyor” diyor...

K– Müsaadenizle burada araya gireyim... Türkiye’nin Coronavirüs salgınında diğer ülkelere kıyasla hangi durumda olduğunu, European Center for Disease Prevention and Control (Avrupa Hastalık Önleme ve Denetleme Merkezi) verilerine dayanarak ourworldindata.org sitesinde oluşturulan veri tabanıyla analiz edebiliriz: Her ülke için salgının kötü etkilerinin başlangıcını, ilk ölü vakasının olduğu gün olarak kabul edebiliriz. Buna göre 7 Nisan 2020 Çarşamba günü Türkiye’nin ilk ölü vakasından sonraki 20. gündü. Dünyada ölü vakası bulunan diğer 155 ülke ile karşılaştırıldığında, salgının 20. günündeki toplam ölü sayısı olarak Türkiye, sadece İspanya ve İtalya’nın ardından tüm dünyada 3. sırada yer aldı. Yani ilk ölü vakası görüldükten sonraki 20. günde İspanya’da 2 bin 182, İtalya’da bin 16 ölü vardı. Türkiye’de ise bu rakam 649 oldu. Türkiye’yi 513 ölü ile Belçika, 486 ölü ile Brezilya izliyor. Dolayısıyla ölü vakalarının 20. gününde Türkiye, dünyadaki diğer ülkelere göre maalesef çok kötü durumda. Peki Sağlık Bakanı Koca’nın dediği gibi Türkiye’deki rakamlarda iyileşme var mı? Yine aynı veri tabanıyla hesaplama yapıldığında, 7 Nisan itibarıyla, toplam 200’den fazla ölü vakası bulunan ülkeler arasında, 10 gün öncesine, yani 28 Mart’a göre Türkiye’deki ölü sayısı artışı Brezilya’nın ardından dünyada ikinci sırada. Brezilya’da 10 gün öncesine göre günlük ölü sayısı artışı yüzde 347 iken, Türkiye’de yüzde 341. Yani 3,5 kat fazla. Bu iki ülkeyi yüzde 227 artışla ABD, yüzde 207 artışla Kanada, yüzde 192 artışla İsveç izliyor. Dolayısıyla ölü vakalar açısından 10 gün öncesine göre değerlendirildiğinde, Türkiye’deki vakalardaki artış hâlâ çok yüksek. Bir azalma görülmüyor.

 

GÖZLEM– Peki bahsettiğiniz ölü vaka sayısına göre Coronavirüs salgınında inişe geçtik mi?

K– Maalesef rakamlar bunu söylemekten de uzak. Yine 7 Nisan itibarıyla Türkiye’deki ölü sayısı, önceki son 10 gün ortalamasının üstünde. Türkiye’deki günlük ölü vaka sayısı, ölü vakaların göründüğü 20 günün hiçbirisinde önceki 10 gün ortalamasının altında değil. Ne zaman bu rakam örneğin son 10 günün ortalamasının altına iner o zaman bir yavaşlamadan bahsedebiliriz.

 

GÖZLEM– Bu hesaplamalara göre Türkiye’de salgın ne zaman yavaşlamaya başlar?

K– Veri tabanına göre örneğin Çin’de günlük ölü vaka sayısı son 10 günlük ortalamasının altına ilk olarak, ilk ölümlü vakanın görüldüğü günden 35 gün sonra, yani 35. günde inmiş. Ancak Çin’in ölü vaka sayısının 0’a inmesi, ilk ölü vakasını gördükten sonraki 88. gününde oldu. Yani yavaşlama başladıktan 53 gün sonra günlük ölü vaka sayısında “0” noktasına geldiler. Ölü vaka sayısında “0” noktasına gelmemekle beraber günlük ölü vaka sayısı son 10 günlük ortalamanın altına inen ülkeler arasındaki durum şöyle: Ölü vakaları İtalya’da 40. günde, İran’da 35. günde, Güney Kore’de 30. günde, İspanya’da 32. günde, Fransa’da 52. günde, Almanya’da 28. günde 10 günlük ortalamalarının altına inerek yavaşlamaya yüz tutmuş. Bu ülkelere göre baktığımızda, benzer önlemleri uygulamak şartıyla Türkiye’nin önünde salgının yavaşlamaya başlaması için 7 Nisan’dan itibaren 8 ilâ 32 gün arasında bir zaman olduğu ortaya çıkıyor. Yani Nisan ortası ile Mayıs ortası arasında bir zaman. Ancak ondan sonra da “0” noktasına düşmek elbette daha da fazla zaman alacak.

 

GÖZLEM– Sağlık Bakanı’nın “İyileşme var, rakamlar onu gösteriyor” demesine karşın diğer taraftan da “daha önce alınması gereken” tedbirler, 3 – 4 gün ara ile açıklanıyor, uygulanmaya başlanıyor. Kullanılmayan havaalanları 1000’er kişilik hastaneler hâline getiriliyor; bu çelişkili tablo Ankara kulislerinde nasıl yankı buluyor?..

 

K– Bu çelişki daha da önceden bahsettiğimiz gibi iktidarın, zaten kötü durumda olan ekonomiyi daha da yavaşlatmama isteğinden kaynaklanıyor. Önlem alma yerine “duruma göre hareket etme” tercihi var. Burada hastaneler ile ilgili anlaması zor bir durum, neden sahra hastanesi olarak; Şehir Hastanelerine geçiş nedeniyle şehir içinde boşaltılmış olan çok sayıdaki hastanenin kullanılmıyor olması. Acaba bunun sağlık açısından bir gerekçesi mi var, yoksa yine rant kaygıları bu noktada da devreye giriyor mu?

 

GÖZLEM– Alınan ekonomik tedbirlerle ilgili olarak iktidar zirveleri “toz pembe bir tablo” çiziyorlar, AKP’yi “koşulsuz destekleyen” MHP’nin Genel Başkanı Bahçeli “Bu krizden daha güçlü çıkacağız” diyor. Milyonlarca “kalıcı” işsize, milyonlarca “geçici” işsizin de katıldığı, fabrikaların, tarım dahil  üretimin büyük ölçüde durduğu bir sürecin sonunda  “daha güçlü” nasıl olunabilecek?..

 

K– İş Kur’un 70 bin firmada 1 milyon kişinin üzerindeki işçi için 6 milyar lira, mevcut 650-700 bin işsize de işsizlik ödeneği olarak 3 milyar lira olmak üzere 9-10 milyar liralık bir kaynak ayırdığı hafta içinde basında yer aldı. Ancak bu tüm işsiz kalanları içermiyor. Ayrıca tüm başvuruların incelenmesi vakit alacağından şu anda işsiz kalanların önünde gelirsiz kalacakları bir dönem bulunuyor. İktidar 2 milyon aileye ödenecek bin lira ödeneceğini açıklamıştı. Bu rakamı 4.3 milyon aileye çıkardılar ancak bu yeni ödemelerin de nasıl ve ne zaman yapılacağı henüz belli değil. Kaba hesaplara göre 10 milyon kadar çalışanın devletin kapattığı işyerleri veya salgın nedeniyle ciddi bir gelir kaybı olacak. İşverenler de mevcut kira, doğalgaz, elektrik, su harcamaları konusunda sıkıntılılar. Cumhurbaşkanı Erdoğan elektrik, su kesintisi olmayacağını söylemişti ama gazetelerde aksi yönde çok sayıda haber var. Hatta bunların ötesinde en çarpıcı olan doğalgaz şirketlerinin, sözde salgın nedeniyle fiziki sayım yapmama adına, işyerlerindeki son üç aylık faturanın yüzde 80’i oranında otomatik fatura kesme yoluna gideceklerine dönük açıklamalardı. Sanki yüzde 20 indirim algısı yaratılıyor, ancak bu işyerleri salgından dolayı açılmadıkları veya çok az çalıştıkları için aslında bu uygulama, doğalgaz şirketlerine fayda, işverenlere ise ekstra yük getirecek. Sonuçta tüm bu kesimler salgından sonra ne kadar sürede kendine gelirler ve bir sonraki seçimlerde bu süreçte yaşadıkları, oy pusulalarına ilişkin kararlarında etkili olur mu? Bana olur gibi geliyor.

 

GÖZLEM– Ülke Coronavirüs’e karşı alınacak tedbirler ve ekonomideki daralma, dahası kepenk kapatan esnaf ve ortaya çıkan büyük “geçici işsizlik” için kaynak bulmakta zorluk çeker ve IMF ile para basma arsında gidip gelirken, hâlâ İDLİB’de ve LİBYA’da asker bulundurmaya ve de oralarda ”Milli Suriye Ordusu” adlı silahlı kişileri besleme yükünü neden sırtlamaya devam ediyor, sizce?..

 

Maalesef bu iktidarın ideolojisi ve iç siyasette kullanma ihtiyacı gereği süregelecek bir tercih olarak görülüyor. Üstelik, artık İdlib’de 2 Türk askerinin oradaki köktendinci gruplar tarafından şehit edilmesiyle, buradaki gerici grupların Türkiye açısından çok daha ciddi bir tehlike yarattığı bir döneme girildiği anlaşılıyor.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Türkiye'de nereye meteor düştü? Meteor düşmesi nedir? Düşen meteor görüntüleri haberimizde. Türkiye'de birçok noktadan görülen meteor düşmesi haberi sosyal medyada hız...

Günlük Burç Yorumları Aşk 28 Mayıs 2020 Perşembe. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

AK Parti Rize İl Başkanı İshak Alim, bölgenin yerel televizyonu Çay TV'de gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yayına bağlanan Rize Valisi Kemal Çeber ise Alim'...

Günlük Burç Yorumları Aşk 27 Mayıs 2020 Çarşamba. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Twitter hesabından yapılan paylaşımla iktidarın gündemine oturdu. Soyer'in hesabından atılan tweet ve sonrasında yaşananl...

Günlük Burç Yorumları Aşk 26 Mayıs 2020 Salı. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Çilek sosyal medyada dolaşan bir video nedeniyle Twitter'da gündem oldu. Dolaşan videoda çileğin içinden kurtçuklara benzeyen böcekler çıktığı görülüyor. Sosyal medya ...

Yazarlar
Website Security Test