Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Ödemiş’in kompiri…

29.5.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Eş tarafından Ödemişliyiz. Eşim Prof. Dr. Ferlâl Örs, Ödemiş’te doğmuş, Zafer İlkokulu’nda okumuş; çocukluğu da Ödemiş’te geçmiş. Kayınpederim rahmetli gazeteci-mizah yazarı Burhan Esen, Ödemiş’ten yetişip yazın dünyasına katılan, değerli bir yazı insanıydı. Gazete yazılarından mizah öykülerine kadar kalem oynattığı her alanda, her daim, Ödemiş’in, Küçük Menderes havzasının ve Ege’nin üretken insanlarını anlatırdı. Kısacası, tam bir Ödemiş, İzmir ve Ege sevdalısıydı…

O’nun izinden yürüyen bizler de; çocuklarına bıraktığı Bozdağ’daki anı evini koruyarak, Bozdağ’la, Ödemiş’le ve yöreyle olan gönül bağımızı hiç koparmıyoruz. Yaz aylarında Bozdağ’a çıkarak, hem onları yad ediyoruz, hem de yöre insanının nabzını tutuyoruz…

 

Kompirden patatese

Ödemiş yöresinde patatese kompir denir. Evlerde, kahvelerde, sohbetler söyleşiler hep kompir üzerinedir. Eğer günlük konuşmalarda en çok duyulan bu sözcüğün anlamını bilmiyorsanız, siz bu yöreye yabancısınız demektir.

Bugünlerde kompir yine Ödemişlilerin ve yöre insanının temel gündem maddesi. Çünkü para etmiyor. Üretici tarlada patatesini sökerken, bu ürünleri nasıl değerlendirebileceğini kara kara düşünüyor.

Patateste ithalat sancısı var. Üreticinin binbir emekle yetiştirdiği ürün ihraç edilemezken, tam aksine patates ithal edilmesi, üreticinin deyimiyle kompirin pazarını bozuyor. Bu duruma coronavirüs salgınının oluşturduğu sorunlar da eklenince, üretici işin içinden çıkamıyor!..

 

Kompirin öyküsü

İlk yayımlanan kitabımızda (Toprak İnsanları / Dönemeç Yayınları-1987) Ege’nin toprak insanlarını ve onların tarımsal sorunlarını işlemiştik. Değerli büyüğümüz, rahmetli Burhan Esen ustamız; o tatlı ve mizahi üslubuyla, kitabımız için, bize kompirin öyküsünü anlatmıştı:

“Patates ürününün Ege’de bilinmediği yıllarda, Bozdağ yakınındaki Tekke (Elmabağ) köyüne terhis edilmiş bir asker gelmiştir. Mehmet adlı bu kişi Rus cephesinde savaşmıştı. Rus topraklarında mevzilenirken, yerde yeşil yapraklı bitkiler gözüne çarpmıştır. Köy çocuğu olduğu için, ilk kez gördüğü bu yeşil otlardan koparmak istemiştir. Ama koparabilirsen kopar. Sağlam bir köke sahiptir anlaşılan. Kasaturası ile toprağı eşeleyince, merakı daha da artacaktır. İçinden: ‘Yahu, demiştir, Ruslar bu ürünü ters ekmişler galiba. Mübareğin kökü dışarıda, meyvesi toprağın altında!..’

Öykünün bundan sonrasını, 98 yaşında vefat eden Bozdağlı İsmail Kasap’tan aktaralım: “Tekkeli delikanlı, ekmek çantasına koyduğu patatesleri köye getirmiş. Köyün yaşlıları incelemişler. Anadolu’da rastlanmayan bir bitki olduğuna karar vermişler. Belki zehirlidir diye kimse tadına bakmaya kalkmamış. Çoluk çocuğun eline geçer de ağızlarına götürürler diye, tarlanın bir kıyısına gömmüşler bu garip nesneyi. Birkaç ay sonra ne görsünler; gömülen yerde yemyeşil yapraklar boy vermemiş mi!..” Patates işte böyle, Çarlık Rusya’sından, savaştan dönen bir Mehmetçik tarafından getirilmiş Ege’ye…

 

İthalat üreticinin emeğini vuruyor

Bozdağ ve Ödemiş yöresinin topraklarını çok seven bu ürün, o yıllardan bu yana üreticiler tarafından binbir emek ve zahmetle yetiştirilmektedir. Hem de en kaliteli ve lezzetlileri…

‘Kendi yetiştirdikleri ürünün kalitesine değer biçemeyen üreticiler, acaba bu çabalarına karşılık piyasada istedikleri değeri bulabiliyorlar mı?’ diye soracak olursanız; maalesef yanıtımız olumsuz olacak. Özellikle bugünlerde üreticinin ağzını bıçak açmıyor. Çünkü patates para etmiyor. Tarlada patatesin kilosu 50 kuruşa kadar düşmüş durumda. Oysa üreticinin maliyetini kurtarması için, 1,5 liranın altına düşmemesi gerekiyor.

Üretici, ürününün değerini bulmamasının temel nedeni olarak, patates ithalatını işaret ediyor.

 

Çözüm örgütlenmede ve kooperatifçilikte

Siyasal iktidarın, yönetim sorumluluğu taşıyanların, öncelikle ürünü ve üreticiyi sahiplenmesi ve ivedi çözümler bulması gerekiyor. Bir başka önemli talep de ithalatın durdurulması. Ancak uzun erimde gerçek çözüm üreticinin örgütlenmesinde ve kooperatifleşmesinde…

1990’lı yıllarda, sevgili dostumuz Ödemiş Belediye Başkanı Mehmet Eriş’in ilk başkanlık döneminde; Ödemiş’in kurtuluş şenliklerine katılmış ve tarımsal sorunları tartışmıştık. O zaman da bu çözümlere vurgu yapmıştık. Ancak bu konuda maalesef yeterince adım atılamadı.

Önümüzdeki süreçte; üreticinin örgütlenmesini, kooperatifleşmesini ve güzel Ödemiş’imizin, kompiri katma değeri yüksek yeni ürünlere dönüştürecek sanayi tesislerine kavuşmasını diliyoruz.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 4 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Sokrates

02.06.2020 - 16:40
Tek derdiniz kompirin fiyatı, ÖDEMİŞ in halini görmezden geliyorsunuz. Yerler sigara izmariti, yeşil alanlar, içki şişesi, asfalta atılan şişeler, çöpler, her kes yerlere tükürüyor, kız erkek gençlerin ağzında küfür, kahveler dedikodu yapan insanlarla dolmuş. Pazarcılar berbat. Sanayisi, esnafı dürüstünü mumla ararsın, kompir hormonlu, komşuluk bitmiş, her şeyin önceliği para, şımarmış köylüsüde cabası, cehalet her yerde, Esrar çerez olmuş, ahlak yok. Kız kaçıranı mı ararsın, adam bıçaklıyanı mı, çocuk kaçıranı mı, kompir 100 TL olsa sanki ÖDEMİŞ düzelecek, peh

HasanÇayır

01.06.2020 - 21:59
1954 Ödemiş te dogdum büyüdüm kompir yetiştim. Bir ödemiş li olarak duruma üzülüyormuşum evet. Ancak yasaklar öncesi 26.90tl ye aldığım 10 kg lik un her nasılsa 55 tl ye çıktı.bu sadece bir örnek,3 tl ye aldığım süt 4 tl oldu . Şimdi sizlere soruyorum, ticari ahlakı olan bunları yapabilir mi? Tarlada 50 krş olan kompir yasaktan dolayi sahabeden manavda 4tl oluyor. Bir diğer konu sokaklardaki pislik,her yer sigara izmariti hertarafda maske,memleketini seven böyle mi yapar? Herkeze saygı sevgi ve selamlarimla.
Diğer Yazarlar

YouTuber Enes Batur, Instagram hesabı üzerinden bir çekiliş yapmıştı. Birçok pahalı hediyenin havada uçuştuğu çekilişte ödüllerden biri olan Audi A3 marka otomobilin s...

Ordu'nun Fatsa ilçesinde erkek arkadaşı olduğu söylenen kişi tarafından yakılarak öldürülen Merve Yeşiltaş, sosyal medyanın gündeminde.

Günlük Burç Yorumları Aşk 12 Ağustos 2020 Çarşamba. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları Aşk 11 Ağustos 2020 Salı. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları Aşk 10 Ağustos 2020 Pazartesi. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Yazarlar
Website Security Test