Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Hemşehrimiz Homeros ve Oğuz Aydemir

11.12.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Ne yazık ki Ege’nin efsanevi kahramanlarına sahip çıkamıyoruz. Bu topraklarda doğmuş, yaşamış muazzam eserlere imza atmış birçok antik çağ yazarı, ozanı, devlet adamı, askeri kahramanı, Tanrısı, Tanrıçası zamanla silinip gidiyor hafızamızdan.

Ya da doğa boşluk kabul etmediği için bu değerlere başkaları sahip çıkıyor.

Frigyası, Hititi, Lidyası, Urartusu, İyonu, Sümeri, Roması, Bizansı, Selçuklusu, Osmanlısı, Türkiyesi ile bu toprakların bir bütün olduğunu yeterince kavrayamadığımız için olsa gerek.

Anadolu ve Trakya toprakları üzerinden böyle binlerce kişi, kent, uygarlık ve eser var avucumuzun içinden kayıp giden, bugünlere ışık tutmasından mahrum kaldığımız.

***

Gelmiş geçmiş en önemli ve erken Yunan edebiyatçısı Homeros da onlardan birisi. “Homer" etimolojik köken itibariyle “kör” ya da “esir” anlamına geliyor.

Onun şiirlerini okumamış olanlar kendilerini eğitim görmüş saymazlardı o dönemde. Etkisi sadece edebiyat üzerine değildi, aynı zamanda ahlaki ve etik konularda ustalık eserlerinden çok değerli dersler alırdı dönemin insanları.

Şayet farklı kaynaklara inanacak olursak Hesiod’dan önce gelmiş, Midas’ın çağdaşı. Nerede doğduğu, yaşadığına dair en yaygın ve bilimsel kabul gören yer İzmir. Bazı kaynaklara göre, İos’da hayata gözlerini yummuş.

İzmir’in asıl adı “Smyrna” idi. İzmir kelimesi, Smyrna’nın halk arasındaki kullanış şekli. Homeros destanlarında bu kent ismini Kıbrıs Kralı Kinyras’ın kızı Smyra’dan alır. Tanrıça Artemis de İzmirli. Kimi kaynaklara göre de, İzmir şehrini ilk kuran Hititler değil, Amazonlar imiş. Hititler de buraya Navluhun adını vermişler.

Yunan mitolojisinde, nehir tanrısı Meles Homeros’un babası olarak kabul ediliyor. Buna göre Homeros, Meles ile bir su perisi (nympha) olan Kretheis’in oğullarıydı. Bu nedenle ona "Melesigenes" (Meles’in oğlu) adı verilmişti. Bu durum, tarih boyunca Homeros’un doğduğu Smyrna’nın ününü daha da arttırmıştı. Nitekim Smyrnalılar Homeros adına bir tapınak (Homereion) kurmuş ve sikkelerine Nehir Tanrısı Meles’in tasvirini koymuşlardı.

İzmirli Homeros’un ismi daha çok Grekler ile Truvalılar arasındaki Troya kentini ele geçirmek için yapılmış yıllar süren Truva Savaşı destanı ile anılıyor. İlyada, bundan üç bin yıl önce yaşamış bu ozanın kaleminden çıkmış, dünyanın en büyük destanlarından biri. İlyada’nın yanısıra Odyssey’in yazarının da Homeros olduğu sanılıyor.

***

Bana sorarsanız, Oğuz Aydemir, bu ülkenin klonlaması, çoğaltması gereken bir filantropist işadamı.

1976’dan bu yana küresel pazarlarda, komşularımızda, ülkemizin dört bir köşesinde hala üretim yapmakta olan onlarca sanayi işletmesinin sahibi. Sadece başarılı bir işadamı degil, aynı zamanda kültür ve sanat adamı.

Kazandığını cömertçe geriye veren, arkasında derin izler bırakan Oğuz Aydemir, eğitime, tarihe, arkeolojiye, mimariye, denizlere, Türkiye’nin tanıtımına sadece kaynak akıtmakla kalmamış aynı zamanda elini taşın altına koymuş örnek bir insan.

Eksikliği derinden hissedilen Lucien Arkas, Rahmi Koc, Güler Sabancı ve Bülent Eczacıbaşı türünde varlığını iş dünyasının dışında da değerlendiren gerçek bir burjuva.

Özgeçmişini yazmaya kalksak herhalde tüm yazıyı ona tahsis etmemiz gerekecek.

Oğuz Aydemir, Homeros’a yeterince sahip çıkılmadığını, hatta Yunanlıların başka alanlarda olduğu gibi onu da Yunanistan’da doğmuş, yaşamış olursak göstermeye başladıklarını görünce, bu işi sadece devlete bırakmanın doğru olmadığını düşünerek, harekete geçmiş.

Şöyle diyor: “Öncelikle tarihçi, arkeolog ve edebiyatçılarla konuşarak bilimsel olarak Homeros’un İzmirli bir hemşehrimiz olduğunu güçlü bir şekilde kanıtlamak gerekiyordu. Bu konuda özel bir çalışmaya öncülük ettim.”

***

Ben onu ilk defa büyük hezimete uğradığımız 1770 Osmanlı-Rus Çeşme donanma savaşı üzerine şimdiye kadar hiç görülmedik belgeleri, görüntüleri, haritaları, hatıratları Rusya, İngiltere ve İtalya’daki müzayelerde, müzelerde kovalarken tanıdım. Yarattığı eşsiz sergi hala kendi evinde meraklılara açık.

Çeşme Savaşı’nın Türkler, Ruslar ve İngilizler açısından farkındalığını arttırdıktan sonra bu defa İzmirli hemşehrimiz Homeros’u dünyaya İzmir gözlüğünden sunma gayretleri içinde gördüm Oğuz Aydemir’i.

Londra’da Sloane Square’de bir Fransız bistrosunda sohbet ederken bana heyecanla British Museum’dan satın aldığı Homeros heykelini gösteriyordu. Bunun replikalarını yaptırmış İzmir'de ünlü bir heykeltıraşımıza kendi cebinden, onları dağıtıyor şimdi.

Homeros’un İzmirli damgasını her yere vurabilmek, tarihi bugünlere taşıyabilmek için.

***

Oğuz Aydemir, günümüz dünyasında “hemşehrimiz Homeros”u yaşatmak, tanıtmak, unutturmamak için neler yapılabilir soruma cevaben hiç nefes almaksızın şunları sıralıyor:

“İzmirli Homeros” başlıklı İngilizce, Fransızca ve Yunanca bir kitap ısmarlanabilir Türk ve yabancı tarihçilere.

İzmir’de bir Homeros Parkı açılır, oraya heykeli yerleştirilir. Homeros Vadisi’nde olabilir bu park.

Homeros üzerine uluslararası bir sempozyum düzenlenip tebliğler ayrıca yayımlanabilir.

UNESCO’nun Paris’teki merkezinde bir etkinlik çok ses getirir.

Ödüllü uluslararası Homeros şiir ya da film yarışması düzenlenebilir her yıl.

Türk ve uluslararası medya mensupları davet edilip onun İzmirliliğini vurgulayan yazılar kaleme alınması sağlanabilir.

***

Tüm bunlar için bir çalışma programı hazırlanması, iş dünyası, Belediye ve Kültür ve Turizm Bakanlığından derlenecek bütçe oluşturulması, kurulacak Uluslararası bir Danışma Kurulu gözetiminde bu faaliyetlerin yönlendirilmesi önerisinde bulunuyor.

Evet, Oğuz Aydemir’in Homeros’un İzmirliliğini vurgulama çabası çok önemli, ama unutmayalım ki Homeros gibi daha nice tarihi şahsiyetler var sahiplenmemiz, hem içeride hem de dışarıda tanıtmamız gereken.

Ve de düzinelerce Oğuz Aydemir’ler gerekiyor bu işleri sadece devlete bırakmayıp gönüllü olarak sırtlamak, götürmek için.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları 6 Mart 2021 Cumartesi. Aşk. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Gazeteci yazar Murat Kışlalı, GÖZLEM’in ülke gündemindeki olay ve gelişmelerle ilgili sorularını cevapladı. Kışlalı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “İnadına yapacağız” dediğ...

Yazarlar
Website Security Test