Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Toplu İş İlişkileri-40: Toplu iş sözleşmesinin teşmili

19.7.2013
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır



Almanya’da sıkça uygulanan, ülkemizde ise zaman zaman gündeme gelen toplu iş sözleşmesinin işkolunda sendikasız işyerlerine teşmili, özellikle iş koşullarının standartlaştırılması suretiyle haksız rekabeti önlemek bakımından önemlidir. Çünkü, toplu iş sözleşmeleri yapıldıkları işyeri, işyerleri (grup) veya işletme ile sınırlı bir uygulama alanı bulur. Buna karşılık, aynı işkolundaki bütün işyerlerinde değişik nedenlerle işçilerin tümünün örgütlenme (sendikalaşma) olanağı bulamadıkları da bir gerçektir. Bu nedenle, toplu iş sözleşmeleriyle işkolu düzeyinde sağlanmak istenen “standart (yeknesak) çalışma koşulları” ve dolayısıyla “haksız rekabetin önlenmesi” amacına ulaşmak zorlaşmaktadır. Öyle ki ülkemiz gerçeği göz önünde tutulacak olursa, aynı işkolunda “sendikalı ve sigortalı” işçi çalıştıran işyerleri yanında, “sendikasız” ve “sigortasız” işçi çalıştıran işyerlerinin bolluğu hemen dikkat çekmektedir. İşte, bir yandan işkolunda yeknesak çalışma koşulları yaratarak işverenler arasındaki haksız rekabeti ortadan kaldırmak, öte yandan işçilerin refah düzeylerini yükselterek milli gelir bölüşümünden pay almalarını sağlamak ve korumak, “kamu yararını” ön plana çıkarmaktadır. Bu amaçla, bir toplu iş sözleşmesinin “idari tasarrufla” işkolunda sözleşme kapsamına girmeyen diğer işletmelerin tümüne veya bir kısmına yaygınlaştırılmasına (genişletilmesine)  “teşmil” denilmektedir. Ülkemizde 1991 yılında Gıda Sanayi ve Sağlık İşkollarında, birincisi 39 gıda işyerinde, ikincisi 107 sağlık işyerinde yürürlüğe konmak suretiyle teşmil uygulamasına gidilmiştir.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (SETİSK) bu konuda eski 2822 sayılı kanuna nazaran iki konuda değişikliğe gitmiştir. Buna göre; “Bakanlar Kurulu; teşmili yapılacak işyerinin kurulu bulunduğu işkolunda en çok üyeye sahip sendikanın yapmış olduğu bir toplu iş sözleşmesini, o işkolundaki işçi veya işveren sendikalarının veya ilgili işverenlerden birinin ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının talebi üzerine, Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü aldıktan sonra tamamen veya kısmen ya da zorunlu değişiklikleri yaparak, o işkolunda toplu iş sözleşmesi bulunmayan işyeri veya işyerlerine teşmil edebilir. Yüksek Hakem Kurulu bu konudaki görüşünü on beş iş günü içinde bildirir” SETİSK md.40/1).

Görüldüğü gibi, daha önce işkolunda çalışan işçilerin “en az yüzde onunu” temsil eden  işçi sendikalarından “en çok üyeye” sahip sendikanın yaptığı bir toplu iş sözleşmesinin mevcudiyeti aranırken; artık işkolu barajı (işkolunda sahip olduğu üye yüzdesi) aranmaksızın “işyerinin kurulu bulunduğu işkolunda en çok üyeye sahip sendikanın yapmış olduğu bir toplu iş sözleşmesinin” varlığı yeterli olacaktır. Bunun dışında, toplu iş sözleşmesinin kapsadığı işyerinin veya işçi sayısının büyüklüğü ve küçüklüğü, sözleşmenin işyeri veya işletme sözleşmesi olup olmaması, sözleşmenin taraflarca veya Yüksek Hakem Kurulunca akdedilmiş olup olmaması önemli değildir. Önemli olan, toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasının teşmile karar verileceği tarihte dahil olduğu işkolunda en fazla üyeye sahip bir sendika olmasıdır.

İkinci önemli değişiklik, Bakanlar Kurulunun teşmil kararı almadan önce Yüksek Hakem Kurulunun mütalaasını (görüşünü) alması konusunda getirilen süre ile ilgilidir. Bakanlar Kurulu, kendisine (Başbakanlığa) yapılacak teşmil talebini, öncelikle “istişari” nitelikteki görüşü alınmak üzere Yüksek Hakem Kurulu’na gönderecektir. Ancak, daha önce Yüksek Hakem Kurulu görüşünü “otuz gün içinde” göndermek zorunda iken; yeni değişikliğe göre bu sürenin “onbeş güne” indirildiğini görüyoruz. Gerçi, Bakanlar Kurulu, adı üzerinde “istişari” nitelikteki görüş (mütalaa) ile bağlı olmadığı gibi, “onbeş günlük” süreyle de bağlı olmaksızın teşmil kararını alabilir. Bununla birlikte, Yüksek Hakem Kurulu ’nun görüşüne ters bir teşmil kararı “idari yargı” yoluna başvurmayı kolaylaştırılabilir.

 

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları Aşk 27 Mayıs 2019 Pazartesi. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Ba...

Günlük Burç Yorumları Aşk 26 Mayıs 2019 Pazar. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri. Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Balık ...

Yazarlar
Website Security Test