Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

19 Mayıs Türk Ulusunun Uyanışı

19.5.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

19 Mayıs 1919 yüzüncü yıl özel yazısı. 19 Mayıs Türk Ulusunun Uyanışı. Atatürk: ''Doğum günüm niçin 19 Mayıs olmasın?''

Prof. Dr. Ergün Aybars

Çanakkale’de 10. Ağustos 1915’de Anafartalar zaferiyle İngiliz ordusunu ağır bir yenilgiye uğratan ve bunun sonucu olarak emperyalizmin savaş stratejisini yıkarak Dünya tarihinin akışını değiştiren; İmparatorlukların yıkılışını hazırlayan, galiplerin büyük yıkıma uğramasına yol açan, Bolşevik İhtilâliyle Rusya’nın savaştan çekilmesi İtalya’da faşizmin gelmesi, savaş içinde 20 milyon ve savaş sonrası sefalet, salgın hastalıklar yüzünden 30 milyonu aşkın insanın ölmesi, İtilaf Devletlerinin Paris Barış Konferansında Dünya haritasını yeniden çizmelerinin ve Türk topraklarını yağmalama kararını 15 Mayıs1919 günü Yunan 0rdusunu İtilaf devletlerinin jandarma gücü olarak İzmir’e çıkartmalarından dört gün sonra 19 Mayıs’da Samsun’da karaya çıkan Ordu Müfettişi Mirliva ( General) Mustafa Kemal Paşa halkın coşku dolu umut dolu sevgiyle karşılandı. 13 Kasım 1918 günü emperyalistlerin dev donanmalarının Dolmabahçe’de demir atışlarını gördüğünde “Geldikleri gibi giderler” diyen M. Kemal  sarayın verdiği görevi “silah ve cephanelerin İngizler’e teslimi, askerin terhinin hızlandırılması ve Türk halkını Pontus çetelerine karşı koruyan Türk çetelerinin cezalandırılması” yapmayıp; milleti bağımsızlık savaşına hazırlama sürecini başlattı.

Amasya Genelgesi (ihtilal bildirisi) ile “Milletin azim ve iradesiyle” yeni bir devletin kuruluşunu, kongrelerle bunun sağlanacağını belirten Atatürk, Türkiye Büyü Millet Meclisinin açılışını sağladığı 23 Nisan 1920 günü ulusun azim ve iradesini bir araya getirdi. Büyük Taaruz’la Yunan ordusunu imha eden Türk ordusunun bu zaferi Mudanya Mütarekesi ve Lozan Barış antlaşması zaferini getirdi. İngiliz ve Fransız basınında ise “hezimet” açıkça görünüyordu.

 

Ankara’nın başkent oluşu

Lozan imzalanmadan önce, İngiltere başkentin neresi olacağı konusunda Türk yetkililerin görüşlerini öğrenmeye çalışıyordu. Ankara’nın başkent olmasını kabul etmeyeceği ve müttefiklerini de buna zorlayacağını açıkça belirtti. Hatta İngiliz elçisi Ankara başkent olursa İngiltere ve müttefiklerinin Ankara’ya büyükelçi göndermeyeceklerini Dış İşleri Bakanı İsmet Paşa’ya açıkça belirtti. İngiltere ve müttefikleri Osmanlı Devlet adamlarına her istediklerini kabul ettirdikleri alışkanlıklarının Mustafa Kemal’in kurduğu yeni Türk devlet adamlarına kabul ettiremeyeceklerini kısa zamanda anladılar. İngiltere Donanmasının toplarının tehdidi altında olan Osmanlı Sarayına her istediğini yaptırdığını, Başkent Ankara olursa bu olanaktan yoksun kalacaklarını, Türk zaferinin Ankara’dan kazanıldığını Lloyd George’un açıklamalarıyla gösteriyordu. Atatürk adım adım politikasını uygulamayı sürdürdü. Ankara İsmet Paşa’nın Meclis’e sunduğu kanun teklifi ile Ankara başkent oldu. “Payitaht” kelimesi artık silinmiş oldu. Ankara’nın başkent oluşunu (13 Ekim 1923) kabul etmeyen İngiltere Ankara’da elçi bulundurmadı, elçi İstanbul’da kalmaya devam etti. Müttefikleri de aynı yolu seçtiler 1925 yılı karşılıklı notalarla diplomasi savaşı şeklinde yaşandı. Büyük elçiler Ankara’ya gelip Cumhurbaşkanına güven mektuplarını verip, İstanbul’a dönüyorlardı. 1928 yılı Temmuz ayında Atatürk yaz tatili için İstanbul’da idi. Türkiye Büyükelçiliğine yeni atanan Fransız Büyükelçi Kont de Chambrun, Cumhurbaşkanın İstanbul’da bulunuşundan yararlanıp, güven mektubunu takdim etmek için randevu istedi. Randevusu Başkent Ankara’da ancak kabul edilebileceği kendisini bildirilerek red edildi. Türkiye ile Fransa arasında sınır sorunlarının olduğu bir sırada elçinin işe başlayamaması Fransa’yı tedirgin etti. Fransa Ankara’da elçilik binası ve konutlar yapımı bitince elçinin Ankara’ya  yerleşeceğini bildirdi. Türkiye yabancı elçiliklere Ankara’nın en iyi yerlerinde bedava arsa vermeyi kanunla kesinleştirdi. Artık Ankara’da elçiliklerin sayısı hızla arttı, İstanbul’da oturan elçi Kralın doğum günü olan her 3 Haziranda kutlamasını İstanbul’da yapıyordu. 1929 yılı ( Bilal Şimşir, Ankara, Bir Başkentin Doğuşu, Bilgi Yayınevi, Ankara, Haziran 1988). Atatürk 1 Haziran 1929 günü bütün elçilere

Çankaya’da yeni köşkün bahçesinde gardenparti verileceğini bildirdi. İngiliz elçisi Clerk bu davete geldi. 2 Haziran günü ekspres tren olmadığı için Büyük elçinin Kralın doğum gününü İstanbul’da kutlaması olanaksız duruma düştü. Clerk kutlamayı Ankara’da yapmak zorunda kaldı. Anıların Atatürk’ün taktiğinin kendilerine bir gerçeği gösterdiğini yazdı. Atatürk Elçiye kutlama töreni için tebriklerini ve Krala iyi dilekleri iletmiştir. Cumhurbaşkanlığı bandosunu da elçiliğe göndermiştir. Bu tarihten sonra İngiltere ile Türkiye’nin arası düzeldi (Şimşir aynı eser). İngiltere Kralı VIII Edward Eylül 1936’da Atatürk’ü ve Türkiye’yi ziyarete gelir. Yanında evlenmek istediği, Amerikalı bayan Simpson vardır. Bayan Simpson dul olduğu için İngiliz Kilisesi ve Hükümet karşıdır. Kral ile Atatürk arasında saygın bir görüşme geçer. Kral ayrılırken çok mutludur. Kral İngiltere’ye döndükten sonra 10 Kasım 1936’da Atatürk’ün doğum gününü öğrenmek ister. Atatürk, annesinin kendisini ilk baharda doğurduğunu söylediğini hatırlatarak “niçin 19 Mayıs olmasın” diyerek, bu tarihi doğum günü olarak bildirir. Kral Edward Bn. Simson ile evlenebilmek için krallıktan istifa eder. Yerine geçen KralVI. Georg’un 17 Mayıs 1937’de taç giyer. Atatürk kralı kutlar. Kral George 19Mayı 1937 de Atatürk’ün yaş gününü “ Doğum gününüzün yıl dönümü nedeniyle Ekselansınızı yürekten kutlarım ve aynı zamanda sağlık ve uzun ömürler dileklerimi sunmakla içten bir zevk duyarım ”sözleriyle kutlar. Kral George 1938’de de aynı şekilde kutlar. İkinci Meşrutiyet döneminden beri kutlanan Gençlik Bayramı1937 yılında 19 mayıs Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanmaya başlanır. 23 Nisanı çocuklara armağan eden Atatürk 19 Mayısı da gençliğe armağan etmiştir. “Yurtta barış Dünya’da barış” Atatürk.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Ekşi Sözlük'ten Mehmet Kanur'un videosunu izletip yorum yapan Youtuber Umut Bilge'ye büyük tepki geldi.

İstanbul'da yağmur altında ilerleyen otomobilin bozuk sileceklerinin araç içindekiler tarafından iple kontrol edilmesi ilginç görüntüler oluşturdu.

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, THK (Türk Hava Kurumu) yangın söndürme uçakları için ne dedi? Bakan Pakdemirli, yangın söndürme uçakları için 'emniyetsiz' diye...

Deniz Gezmiş'in yakın arkadaşı olduğu söylenen Zihni Çetiner, hayatını kaybetti. Zihni Çetiner kimdir, neden öldü, kaç yaşındaydı? Deniz Gezmiş'i arandığı sırada sakla...

Yurt arayan öğrencilere kötü haber. Milyonlarca öğrenci için yurt bulma maratonu başlarken yurt fiyatlarına da zam yapıldı.

Ünlü iş insanı Ali Ağaoğlu lüks arabalarını satışa çıkardı iddiası gündemde.

Youtube'da hayvan videoları çeken Mehmet Kanur, sosyal medyanın gündemine oturdu. Kanur, sosyal medyada kısa sürede büyük bir hayran kitlesi edindi ve binlerce aboneye...

Yazarlar
Website Security Test