Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

30 Ağustos Zaferi TBMM’ye nasıl yansıdı?

29.8.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu'nun gazetemiz için yazdığı 30 Ağustos Zafer Bayramı özel yazısıdır.

6 Eylül 1922 TBMM toplantısına okunması için meclis başkanı Hüseyin Rauf tarafından bir tezkere gönderildi. Bu tezkere zamanın Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak tarafından, yayınlanmamak üzere, savaşın gidişatından Millî Meclis’in de haberdar edilmesini amacını güden şifreli bir telgraftı. Telgraf Meclis’in gizli oturumunda okundu. Telgrafta: “Afyonkarahisar, Dumlupınar büyük meydan muharebesinde düşman ordusunun büyük kısmının imha safhasını teşkil eden 30 Ağustos 1338 (1922) muharebesi Aslıhanlar, Çal, Eminören mıntıkasında ve Çal köyü doğusunda bizzat birinci, hattâ on birinci fırka nezdinde bulunan Başkumandan Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerinin nezareti altında cereyan ederek kesin netice alınmıştır. Bu muharebe harbin genel gidişini mukaddes davamız lehine kesin olarak değiştirmiş ve Trikopis ve Anesti gibi en büyük kumandanları başlarında olduğu halde, düşman ordusunun büyük bölümü yerle bir edilmiş, birlikleri her taraftan çevrilerek kontrolümüz altına alınmıştır. Ordularımız için bir tarihî hatıra olmak ve Başkumandanımıza muhabbet, itimat ve bağlılık göstergesi olarak mezkur 30 Ağustos 1338 (1922)muharebesine Garp Cephesince Başkumandanlık Muharebesi adı verilmiştir.

Keyfiyetten Millî Meclisimizin de haberdar edilmesine yönelik bu bilginin, şimdilik açıklanmamasını rica ederim efendim.”

Muhakkak ki 26-27 Ağustos gecesi başlayıp 30 Ağustosta Dumlupınar meydan muharebesi ile kesin sonuca giden Zafer Bayramı, hiç şüphesiz ki Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Onu önemli kılan yeni Türk Devleti’nin varlığının perçinlenmesidir. Bu zaferle Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti kesin bağımsızlığını kazanmış, dünya tarihine ve esaret altındaki uluslara, bütün yokluklara rağmen başarıya ulaşılabileceğini göstererek, umut olmuştur.  Nitekim Atatürk 30 Ağustosu şöyle anlatıyor : “Bilmeyen kalmamıştır ki, ulusumuz, egemenliğini eline aldığı gün, en karanlık yoksulluğun, en derin uçurumun kıyısında idi. Bütün güçleri yıpranmış, bütün savunma araçları elinden alınmış, kutsal varlıkları saldırıya uğramış, pek aciz bir durumda idi. Bütün bunları hiçe sayarak varlığını ve bağımsızlığını kurtarmaya karar verdi.  Bu kararını başarıya ulaştırabilmek için kendine bir ilke ve hedef belirlemesi gerekiyordu. Ulusun bütün varlığı ile bütün inancıyla, canını dişine takarak o yolda yürünmesi ve başarıya ulaşılması gerekiyordu. İşte baylar umulan ve istenen başarı, burada kazanılan zaferdi”.

Tezkerenin Millî Meclis’te okunmasından sonra Diyarbakır milletvekili Kadri Bey, düşman kuvvetlerinin büyük kısmının imha edildiği Kızıltaş Deresi’nin isminin “Yunan Sındığı” olarak değiştirilmesi talebinde bulunmuştur. Bu teklif kabul görmüş ve meclis genel kurulundan dua edilsin sesleri üzerine de dua edilerek o günkü toplantı sona ermiştir.

Aslında 30 Ağustos Başkumandanlık Meydan Savaşı, İngiliz desteğindeki Yunanlıların artık Anadolu’nun tahliyesini sağladığı gibi, Ankara Hükümeti’nin de resmen tanınması anlamına gelmekteydi. Zira 7 Eylül’de Yunan tarafından İngilizler aracılığıyla Anadolu’yu terk etmek şartıyla mütareke talebinde bulunmuşlardır. Bu talep 7 Eylül 1922 tarihli TBMM oturumunda görüşülmüş ve öncelikle bu konuda Ordu Başkumandanlığı’nın görüşünün alınması ve sonrasında mecliste görüşülmesi kararlaştırılmıştır. Bu arada Erzurum milletvekili Hüseyin Avni Bey söz alarak, mütarekenin yalnız Anadolu topraklarını tahliye için değil, aynı zamanda İstanbul, aynı zamanda Trakya’yı da içine alacak nitelikte olması gerektiğini belirtmiştir. Ancak bu talepten 2 gün sonra, yani 9 Eylül’de Yunanlılar İzmir’in de alınmasıyla tamamen Anadolu’dan atılacaktır.

30 Ağustos zaferi ilk kez 1924 yılında Dumlupınar'da Çal Köyü yakınlarında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'in de katıldığı bir törenle “Başkumandan Zaferi” adıyla kutlanmıştır. Çal Köyü'nde gerçekleşen ilk törende Mustafa Kemal, milli ruhun canlı tutulmasının önemini vurgulamış ve Meçhul Asker Abidesi'nin temelini eşi Latife Hanım ile beraber atmıştır.

Başkumandan Zaferi, 1926'dan itibaren ise Zafer Bayramı olarak kutlanmaktadır.1 Nisan 1926'da kabul edilen Zafer Bayramı Kanunu'nda 30 Ağustos Başkumandan Muharebesi gününün Cumhuriyet ordu ve donanmasının Zafer Bayramı olduğu, her yıl dönümünde bu bayram gününün kara, deniz ve hava kuvvetleri tarafından kutlanacağı belirtilir.

Zafer Bayramı için özellikle 1960'lardan itibaren daha kapsamlı ve katılımlı bir şekilde kutlamalar yapılmaya başlanmıştır. 30 Ağustos, Türkiye'de askeri okulların mezuniyet törenlerini yaptıkları gün olmuştur; ayrıca tüm subay ve astsubay rütbe değişiklikleri bu tarihte geçerli olmaktadır. Zafer Bayramı uzun yıllar Genelkurmay Başkanı'nın tebrikleri kabul ettiği bir bayram olarak kutlanmış; bu durum Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün Başkomutan sıfatıyla kutlamalara ev sahipliği yaptığı 2011 yılından itibaren değişmiştir.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk 30 Ağustos Zafer Bayramı nedeniyle Türk gençlerine şöyle seslenmektedir:

“Gençler! Geleceğe güvenimizi güçlendiren ve sürdüren sizsiniz. Siz, almakta olduğunuz eğitimle, bilgi ile insanlıkta üstünlüğün, yurt sevgisinin, düşünce özgürlüğünün en değerli örneği olacaksınız. Ey yükselen yeni kuşak! Cumhuriyeti biz kurduk, O'nu yükseltecek ve yaşatacak sizlersiniz."

30 Ağustos zaferiyle, yeni Türk Devleti'nin, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli sağlamlaştırıldı, ölümsüz yaşayışı burada taçlandırıldı. Bu alanda akan Türk kanları, bu göklerde uçuşan şehit ruhları, devletimizin, cumhuriyetimizin ölümsüz koruyucularıdır.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Yozgat Polis MYO'da çekildiği iddia edilen görüntülerde polis adaylarının 'tekbir'lli eğitimi sosyal medyanın gündeminde.

15 Temmuz Darbe Girişimi sonrası tutuklanan Hava Harp Okulu öğrencisinin annesi Melek Çetinkaya'dan Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar'a sert sözler.

HSK (Hakimler ve Savcılar Kurulu)'da 8 Yargıtay ve 3 Danıştay üyesi atandı.

Fotoğraftan kişilik ve meslek analizi yapan web site sosyal medyada kullanıcıların gündeminde. Kullanıcılar fotoğraflarını siteye yükleyip sitenin kendileri hakkındaki...

Anayasa Mahkemesi (AYM) eski bakanlar Mehmet Zafer Çağlayan, Muammer Güler, Egemen Bağış ve Erdoğan Bayraktar hakkındaki yolsuzluk ve rüşvet iddiaları için kurulan mec...

Ders kitabına Türkücü Mahmut Tuncer'in fotoğrafının ve sözünün basıldığı iddiası sosyal medyayı karıştırdı.

Ünlü Fransız Sanatçı Bernard Pras'ın ilhamını Pablo Picasso’nun Dora Maar temalı tanınmış portresinden aldığı ve “Dora” adını verdiği eser dün ilk kez sanatseverlerin ...

Yazarlar
Website Security Test