Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Cumhuriyet, ''Milli Kurtuluş'' ile ''Demokrasi'' arasındaki vazgeçilmez aşamadır

28.10.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

''…Nice cumhuriyetler vardır, demokrasisi yoktur (İran); nice bağımsız ülkeler vardır cumhuriyet değildir (İngiltere)…'' ''…Cumhuriyet halk yönetimi ve demokrasidir. Krallık veya Sultanlık, korku ve diktaya dayalı bir yönetimdir…''

Hazırlayan: YAŞAR AKSOY

Türkiye Cumhuriyeti, 100. Yıldönümünü yaşayacak olan 2023 yılına nice iç ve dış sorunları yüklenerek hızla ilerlemekte… Temel idealimiz, Türk milletinin barış içinde yaşamasıdır, Cumhuriyetimizin temel dayanaklarının korunmasıdır, Türk bayrağının dalgalanmasıdır, İstiklal Marşımızın devamıdır, TC Anayasası’nın temel maddelerinin ve çoğulcu parlamenter demokrasinin geliştirilmesidir; tüm iç ve dış dertlerimizden hızla sonsuza dek kurtulmamızdır.

Cumhuriyetimiz, eskiden yeniye, köhneden moderne, kul olmaktan halk olmaya, imparatorluk tebaası olmaktan başı dik bir ulusun yurttaşı olmaya azmetmiş bir Türk Devrimi’nin temeli olarak, omuzları üzerinde yükselen Demokrasi idealini yerleştirmeye ve kökleştirmeye çeşitli engellere rağmen başarmaya çalışmakta.

“Neden, Cumhuriyeti kurduk?”  / Yeni bir ulusun doğumu…

Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi kuruluşundan beri hem askeri hem de siyasi alanda birçok başarılara imza atmıştı. Yeni Türk devletinin kurulması, 1921 Anayasası’nın kabulü, Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlanması, Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin olağanüstü çabalarıyla gerçekleşti. Aynı Meclis, Ankara’yı Yeni Türk Devleti’nin başkenti olarak kabul etti. Böylece, cumhuriyetin ilanı yolunda olumlu bir ortam hazırlanmış oldu.

24 Ağustos 1923’te imzalanan Lozan antlaşması Anadolu toprakları üzerinde yükselen Türk milli kurtuluş savaşının sonucunda Türklerin topraklarını geriye alarak yeni bir sürece doğru adım atmaları gerektiğini dünyaya ilan ediyordu. Bu süreç, Osmanlı İmparatorluğu’nun sonu, ama yeni Türk egemenliğinin yeni bir formülle yaşama devam etmesi demekti. Böylece yeni bir devlet gerçeği ufukta parladı.

Bu amaçla 9 Eylül 1923’te Halk Fırkası kuruldu, 2 Ekim 1923’te işgal kuvvetleri İstanbul’dan ayrıldı. Evrensel koşullar “Cumhuriyet” denizine doğru akmaktaydı; İngiltere gibi katı geleneksel ülkeler dışında kraliyetler ve monarşiler artık gözden düşmüştü. Hele düşmanla işbirliği yapmış bir Padişah ta yurt dışına kaçmış ise, Padişahlığı ve hanedanı sonsuza kadar sona erdirmek için tüm şartlar uygundu.

Yeni bir ulus, doğum sancıları çekmekteydi…

Ya istiklal, ya ölüm!.. Ya Cumhuriyet, ya saltanat!..

Cumhuriyetin mutlu ilanı…

Mustafa Kemal tarihi zamanın geldiğini hissetmişti, Çankaya Köşkü’ne bir gece çağırdığı İsmet Paşa, Kazım Özalp Paşa ve Fethi Okyar Bey ile bir toplantı yaparak “Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz” dedi.

Konu üzerinde fikir birliğine varılınca Mustafa Kemal Paşa ile İsmet Paşa anayasada değişiklik öngören bir kanun teklifi hazırlamışlardı. Hazırlanan kanun teklifinde ilk anda şu iki önemli ibare göze çarpmaktaydı:

 

-Türkiye Devleti’nin hükümet şekli cumhuriyettir.

-Türkiye Devleti, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yönetilir.

29 Ekim 1923 tarihinde saat 20.45’te Atatürk ve çalışma arkadaşlarının, Anayasanın bazı maddelerini değiştiren bu teklifi, TBMM’de 158 milletvekilinden 157’sinin oyu ile alkışlarla ve oybirliği ile kabul edilmiştir.

Böylelikle Anayasanın birinci maddesinde, "Türkiye Devletinin hükümet biçimi, Cumhuriyettir" ibaresine yer verildi. Bununla birlikte de aynı günün gecesi, Mustafa Kemal Paşa (Atatürk), Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk olarak Cumhurbaşkanlığına seçildi. İsmet Paşa Başbakan, Fethi Bey TBMM Başkanı oldu.

Saltanatın kaldırılması ve cumhuriyetin ilanından sonra da sistem içinde varlığını sürdüren "Halifelik" de artık mevcut yeni rejim içerisinde gereksiz ve işlevsiz bir duruma düşmüştü. Bu sebeple 3 Mart 1924′de Urfa Milletvekili Şeyh Saffet Efendi ve arkadaşlarının verdikleri bir kanun teklifi TBMM’de kabul edilmiş ve hilafet kaldırılmıştır.

Cumhuriyetin ilanı, milli kurtuluş hareketimizden sonra gelen, demokrasi idealimize uzanan bir vazgeçilmez aşamadır..

Ne mutlu Cumhuriyeti bize armağan edenlere ve biz Cumhuriyeti anlayabilmiş olanlara..

Ne mutlu Türk’üm diyebilene!..

 

Atatürk’ün Cumhuriyet Hakkında Türk Halkına Söylediği Sözler…

Yeni nesil, en büyük cumhuriyetçilik dersini bugünkü öğretmenler topluluğundan ve onların yetiştirecekleri öğretmenlerden alacaktır.

* Cumhuriyet, düşüncesi hür, anlayışı hür, vicdanı hür nesiller ister.

* Milletin saltanat ve hakimiyet makamı yalnız ve ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir.

* Cumhuriyeti kuranlar onu korumaya da muktedir olmalıdır.

* Bizce: Türkiye Cumhuriyet anlamınca kadın, bütün Türk tarihinde olduğu gibi bugün de en muhterem mevkide, her şeyin üstünde yüksek ve şerefli bir mevcudiyettir. Memleket dayanışma isteyen bir birliğe muhtaçtır. Alelâde politikacılıkla milleti parçalamak, hıyanettir.

* Ey yükselen yeni nesil! İstikbal sizindir. Cumhuriyeti biz kurduk, onu devam ettirecek sizlersiniz.

*  Benim naçiz vücudum nasıl olsa bir gün toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ebediyen yaşayacaktır.

 

 

Kurtuluş savaşı sonrası cumhuriyet yönetimi ideallerinden başka bir hedefe yönelmek imkansızdı, gereksizdi, geriye dönüştü ve yeniden saltanat esaretine girmek demekti. Oysa vatan artık hür ufuklarda kendi milleti tarafından bizzat yönetilecekti. Atatürk bu büyük devrimin önderidir.

 

Halkıyla birlikte Cumhuriyeti özledi…

Mustafa Kemal’in hayatını inceleyenler daha kurtuluş savaşı yıllarında Gazi’nin cumhuriyet ideallerini benimsediğini yazmışlardır. Çünkü o aynı zamanda, düşmanla birlikte Padişah Ordularına karşı da savaşıyordu.

 

Cumhuriyet bir halk devrimidir…

Cumhuriyet gerçekte bir aydınlanma projesi idi, ancak eğitimle, milli maarif hizmeti ile genç nesillerin beyninin bilimle yüklenip ışıldaması demekti.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Twitter hesabından yapılan paylaşımda, vatandaşlar siber dolandırıcılık kapsamında uyarıldı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Koronavirüs (Kovid-19) aşısı için ilk anlaşmaların yapıldığını açıkladı.

TBMM, Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi için çalışacak.

İstanbul, Ankara ve Bursa gibi büyükşehirler için anaokullarında uzaktan eğitim kararı alındı.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ile taksiciler arasında gerginlik yaşandı. İmamoğlu, taksiciler tarafından yuhalanması üzerine geri dönüp ''Kim yuh...

CHP'li Barış Yarkadaş, Twitter hesabından öne sürdüğü iddialara göre Sağlık Bakanlığı, içerideki ve dışarıdaki baskılar sonrasında gerçek vaka sayısını açıklamaya kara...

Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesinde 24 Kasım Öğretmenler Günü'nde yapılan öğretmen yemininin görüntüsü sosyal medyada gündem oldu.

Yazarlar
Website Security Test