Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Tam da memur ve emekliler Temmuz zammı alacakken...

22.6.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Nisan ayından itibaren açıklanan enflasyon rakamları, pek çok uzmana göre "örneği görülmemiş, standart dışı sapmalar" gösteriyor. Gıdada ve imalat sanayi kalemlerinde yaşanan ve gerçekliği vatandaş tarafından bütün baskısıyla hissedilen enflasyon ile TÜİK'in açıkladığı veriler çelişki içinde. Gözlem, tabloyu uzmanlara sordu.

ENGİN TATLIBAL

Türkiye'de 23 Haziran İstanbul seçimi dışında güçlü bir biçimde gündeme gelen tek konu, Milli Futbol Takımı'nın Fransa'yı 2-0 mağlup etmesiydi. Gerçi devamında İzlanda karşısında alınan mağlubiyet ile o da sönümlendi ve ülke yine 81 ilden birinin büyükşehir belediye başkanlığı seçimi dışında bir şey konuşmuyor ve düşünmüyor. Bu haftaki Gözlem gazetesinde son gelişmelerini okuyacağınız İstanbul seçimi, umuluyor ki Pazar günü gerçekleşerek sonuca bağlanacak ve Türkiye gerçek gündemi olan ekonomiye dönecek. Döndüğünde ise gördüğü manzara, neredeyse tüm uzmanlara göre pek de iyi olmayacak.

Hafta içinde CHP İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin ve İYİ Parti İzmir Milletvekili Aytun Çıray'ın gündeme getirdikleri, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerinin güvenilirliği konusu büyük önem taşıyor. TÜİK verilerindeki standart dışı rakamları vurgulayan Tekin ve Çıray'ın çıkışı ile konu yeniden gündeme geldi. Son iki aydır açıklanan enflasyon rakamlarının beklentilerden ve piyasada gözlenen trendlerden ciddi biçimde sapması, Ankara'da gözlerin TÜİK'e çevrilmesine neden oldu. Çünkü enflasyon düştükçe kamuda, emeklilerde ve bazı özel sektör firmalarında ücretler de düşüyor ve gerçek enflsayon artarken TÜİK'in tutarsız rakamları, vatandaşı bir kat daha mağdur ediyor.

 

"Örneği görülmemiş sapmalar"

Sözcü'nün haberine göre Nisan ve Mayıs ayı için TÜİK tarafından açıklanan enflasyon rakamlarını inceleyen uzmanlara göre, giyim, mobilya, otomotiv gibi sektörlerde Türkiye'de "örneği görülmemiş sapmalar" yaşanıyor. Uzmanlar, TÜİK'in açıkladığı enflasyon rakamlarındaki standart dışı sapmaların, "metodolojide kalite düzeltmesi" gibi yaklaşımların da ötesinde fiyat toplama yöntemlerinde değişiklik sonucu ortaya çıkmış olabileceğine dikkat çekiyorlar. Bu çerçevede gözler şirketlerden toplanan fiyatlara çevrilmiş durumda. Ekonomistlere göre, teknik konulardaki sorulara ivedilikle açık ve veriye dayalı cevaplar verilerek, enflasyon rakamları konusundaki şüpheler dağıtılabilir.

Ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin, enflasyonun yanı sıra büyüme rakamlarının hesaplanmasında da doğru olmayan bir metodoloji söz konusu. İki ayrı marjin esas alınarak iki ayrı büyüme rakamı hesaplandığına vurgu yapan Alkin, bunun kafa karışıklığına yol açtığını belirterek rakamlardan birinin gerçek büyümeyi (veya küçülmeyi) ifade ettiğini, diğerinin ise kötü performans sergilenen belirli bir döneme göre alınarak "toparlanma yaşandığını" gösterir nitelikte olduğunu söylüyor ve ekliyor: "Uyarıyorum, böyle bir hesap tarzı olmaz. Bunda bir yanlışlık var. Ben bir ekonomist olarak böyle bir yaklaşımı kabul etmiyorum."

 

 

PROF. HANKE'YE GÖRE GERÇEK ENFLASYON: YÜZDE 43

Dünya çapında tanınan ekonomist, Johns Hopkins Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Steve Hanke geçtiğimiz hafta Türkiye'deki enflasyon oranı ve TÜİK'in açıkladığı rakamlar hakkında, Twitter hesabından şu açıklamayı yaptı: "Türkiye'nin yıllık enflasyon oranı, 13 Nisan 2019 tarihi itibariyle doğru ölçümlenmiş hali yıllık yüzde 43'tür. Erdoğan hükümetinin yıllık yüzde 20 demesine kanmayın. TÜİK ölçümlemeleri güvenilir değil. Erdoğan'ın 5 milyar dolarlık teşviği, Türkiye'nin borç batağına saplanmış bankalarına yardım etmek için çok küçük ve çok geç bir hamledir. Bir para kurulu kurulmadıkça, yüzde 40 enflasyonla hiçbir şey işe yaramaz."

 

 

"RAKAMLARDA MARİFETLER SERGİLERSEK İNANDIRICILIĞIMIZI KAYBEDERİZ"

Emre Alkin (Prof. Dr.)- TÜİK tarafından büyüme rakamlarına ilişkin iki farklı rakam açıklandı. Biri, bildiğimiz, 2018 yılının ilk çeyreğine göre büyüme, bir de 2019'un son çeyreğine göre. Bu da kafa karışıklığına neden oluyor. Normalde uluslararası kabul edilmiş istatistik metotlarına göre "biz yüzde 2.6 daralmışız" diyor. Ama geçen senenin son çeyreğine, ki çok kötü bir veriydi, ona göre biraz, yani "yüzde 1.3 toparlanmışız" diyor. Uyarıyorum, böyle bir hesap tarzı olmaz. Bunda bir yanlışlık var. Ben bir ekonomist olarak böyle bir yaklaşımı kabul etmiyorum. Türkiye ekonomisi üst üste iki çeyrek daralmıştır. Gerçek bu. Bu daralma büyüme rakamlarına etki eden sektörlerden de çok net şekilde anlaşılmaktadır. İmalat sanayi, inşaat vs. Ama tarım sektöründe bir toparlanma olması yüreklere su serpmiştir. Yani ekonomide dipten biraz toparlanma başladığını da gözlemliyoruz. Ama bu toparlanmaya bakarak cesur söylemlerde bulunmak doğru değil. Çünkü beklenti anketleri bize gösteriyor ki, iş dünyasının, sanayicinin ticaret erbabının morali hala düzelmemiş ve geleceğe de olumlu bakmıyorlar. Ama beklentileri yönetmek için rakamları farklı yorumlamak değil, geleceğe dair güven verici adımların atılması şarttır ve gereklidir. Dolayısıyla yüksek enflasyonla birlikte ekonominin resesyon yaşadığını kabul edelim. Ancak dipten toparlanmanın başladığını da görüp, bu toparlanmanın güçlenmesi için var gücümüzle çalışalım. Eğer algıyı yöneteceksek böyle yönetelim. Aksi takdirde rakamları yorumlamada bazı marifetler sergilemeye başlarsak inandırıcılığımızı kaybederiz.

 

"KANDIRMACA SÖZ KONUSU..."

Çetin Ünsalan (Gazeteci/Yazar)- TÜİK'in açıklamasına göre enflasyon düşüşe geçti. Yüzde 19'un altına inen enflasyon ise, Türkiye'ye adeta tarih yazdırdı. Bir ülkede tüm fiyatlar artarken, dolar maliyeti enflasyonun üzerindeyken, enflasyon nasıl düşüşe geçiyor, bunun yanıtını bilen yok. Yapılan açıklama sonrasında herkes birbirine baktı ve kimi güldü, kimi isyan etti, kimisi de sinirlerdi. Zira gıda enflasyonunda rekorlar kırılırken, insanların alım gücü her geçen gün erirken, bir ülkede enflasyon nasıl düşüşe geçerdi? İşte bunun yanıtını, eminim enflasyonu açıklayanlar bile bilmiyordu.

Ama seçime gidilirken algı yönetimi yapmak uğruna, komik duruma düşen bir TÜİK ve bakanlık gerçeğiyle karşı karşıya kaldık. Oysa ne kadar algı yönetimi yapmaya kalkarsanız kalkın, günün sonunda hayat pahalılığını ve yetişilemeyen fiyatları herkes iliklerine kadar hissediyor. Bakanlık diyorum, çünkü Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak rakamın da coşkusuyla çıktı, önümüzdeki sürecin enflasyonun daha da düşeceği bir seyir yaşayacağımız açıklamasını yapıverdi.

Ortada büyük bir kandırmaca ve artık trajediye dönen bir komedi söz konusu. İnsanlar belediyelerin önünde kendini işsizlikten yakarken, işsizliğin azalacağını ve enflasyonun düşeceğini, alışılageldiği üzere mevsimlere güvenerek açıklamak, en hafifiyle dalga geçmektir. Nitekim vatandaşta da karşılığını bulamadığı gibi, algının terse çalışmasına neden olmuştur. Ülkede siyasetin bu kadar ucuzlatılması, daha sonra sorunları çözmeye karar verdiğimizde, önümüze çıkacak en büyük sorunlardan biridir. Çünkü ülkede bir ekonomi politikası uygulamaya kalkarsanız ve bu gerçekçi bile bulunsa, en çok ihtiyaç duyacağınız şey, güvenilir devlet kurumlarıdır. Eğer buradaki kredibiliteyi bir kere yere düşürürseniz, zorlanmanız bir kaç katına çıkar.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

YPG / PYD Fırat'ın Doğusu'ndaki "32 kilometre derinliğindeki Güvenli Bölgeden çekiliyor" ve "ağır silahları" bırakıyor. Güvenli Bölgesi ABD ile işbirliği içinde "Türk ...

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov "Suriye'nin toprak bütünlüğü zarar görmemeli" derken, Esat ordu birliklerinin girdiği "Kobani" başta Münbiç ve Rakka gibi şehirlerin "ne ...

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence görüşmesinin piyasalara yansıması nasıl oldu? Türkiye - ABD zirvesinden çıkan ateşkes kararının ...

GÖZLEM konuyu uzmanlara sordu. İşte cevapları...

Suriye'de Fırat'ın doğusundaki terör unsurlarına yönelik başlatılan ''Barış Pınarı Harekatı'' sonrası Türk ekonomisindeki gelişmeler nedir? GÖZLEM konuyu uzmanlarına s...

Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı rakamlara göre tüketici enflasyonu tek haneye düştü. Çarşı / Pazar / Ev / Mutfak gerçeklerinden çok uzak olan bu rakamlara hem ...

20 yıl Adalet Partisi İzmir milletvekilliği, 5 defa bakanlık yapan ''İzmirli'' Ali Naili Erdem, Türk Siyasetinin dününü ve bugününü anlattı. İzmir'de bıraktığı izleri...

Yazarlar
Website Security Test