Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Ekonomimizdeki “olumsuz” tablolar düzelmeyi bekliyor

18.10.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence görüşmesinin piyasalara yansıması nasıl oldu? Türkiye - ABD zirvesinden çıkan ateşkes kararının Türkiye'ye ve Türkiye ekonomisine yansıması ne yönde? GÖZLEM konuyu masaya yatırdı işte haberi ve uzman görüşü.

EDA EBRU NANECİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence görüşmesinin ardından Suriye'de 120 saatlik ateşkes ilan edileceği haberiyle Dolar/TL yüzde 1'den fazla gerileyerek 5.8168'e kadar geriledi. Dolar cuma sabahı da düşüşünü sürdürerek yüzde 1'lik kayıpla 5.76'ya geriledi. Bundan sonra taraflardan gelecek açıklamalar veya operasyonun seyrine dair haber akışları fiyatlamalarda belirleyici olacak.

Uzmanlara göre Kuzey Suriye’ye yönelik operasyonun durması Türk ekonomisine de yeni bir nefes aldıracak. Zira Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı veriler uzun süredir geriliyordu. Gerileyen verilerin başında sanayi üretimi geldi. TÜİK’in açıkladığı Ağustos ayı verilerine göre, takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,6, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki aya kıyasla yüzde 2,8 azaldı. Arındırılmamış sanayi üretim endeksi ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,8 düşüş gösterdi. Bu dönemde 99,3 olarak hesaplanan endeks, geçen yıl ağustosta 101,1 seviyesinde bulunuyordu.

İşsizlik artışı devam ediyor
Temmuz döneminde işsizlik geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 65 bin kişi artarak 4 milyon 596 bin oldu. İşsizlik oranı 3.1 puanlık artış ile yüzde 13.9 seviyesine çıktı. İşsizlik son aylarda sürekli geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon kişi civarında artıyor. İşsizlik oranı 3,1 puanlık artış ile %13,9 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 3,6 puanlık artış ile %16,5 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 7,2 puanlık artış ile %27,1 olurken,15-64 yaş grubunda bu oran 3,2 puanlık artış ile %14,2 olarak gerçekleşti.

Yılbaşında yeni zam yağmuru geliyor
Halk son dönemde yapılan yüzde 15 ile yüzde 20 arasında değişen zamların altında ezilirken, asıl zam sağanağının 2020'nin ilk günü devreye gireceği ortaya çıktı. 1 Ocak 2020'den itibaren birçok vergi, harç ve trafik cezaları en az yüzde 22.55 oranında artacak. Yıl başında memur maaşlarına sadece yüzde 4, emekli aylıklarına ise sadece yüzde 6.6 zam yapılacak. Başta vergiler, harçlar ve trafik cezaları olmak üzere iğneden ipliğe birçok şeyin yeni yıl zammı her yıl Yeniden Değerleme Oranı (YDO) kadar zamlanıyor. YDO, 4 Kasım 2019 günü açıklanacak ekim ayı enflasyonuyla netlik kazanacak. Ekimde Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) henüz açıklanmasa da YDO yani yılbaşı zamlarına otomatik olarak uygulanacak olan kritik veri büyük ölçüde ortaya çıktı. Türkiye istatistik Kurumu (TÜİK) verileri üzerinden yaptığı hesaplamalara göre, bu ay Yİ-ÜFE hiç artmasa dahi YDO en az yüzde 22.55 olarak gerçekleşecek.

 

UZAYAN EKONOMİK ZAFİYET

Muzaffer Demirci (Prof. Dr.)- Türkiye bir tarafta azalan ekonomik büyüme diğer yanda yükselen enflasyon ve artan işsizlik olgularını aynı anda yaşamaktadır. Temmuz 2018 ve Temmuz 2019 arasındaki bir yıllık süreçte resmi işsiz sayısı 3.5 milyondan 4.5 milyon kişiye yükselmiş yani işsiz sayısı bir milyonun üzerinde artmıştır. Oranı da yüzde 10.8’den yüzde 13.9’a yükselerek tarihin en yüksek işsizlik oranına ulaşmıştır. Genç işsizlik oranı da yüzde 27.1 ile rekor kırmaktadır. Geçen sene yaşanan kur şokunun etkilerini özel sektör henüz atlatmış değildir. Şokun bedeli; işsizlik, düşük büyüme (negatif büyüme), ve enflasyon olarak ödenmektedir. Sanayi sektörü ihmal edildiği için tüketim ve yatırım unutulmuş ve aramalı yatırımları ithalat akışı ile karşılanmıştır. İmalat sanayi kapasite kullanım oranı yüzde 76’lara düşmüştür. Düşük kapasite ile çalışmakta işsizliğin, verimliliğin ve maliyetlerin artmasına neden olmuştur. Bütçe Eylül ayında 17.7 milyar TL açık vermiştir. Yeni Ekonomi Programı’nda (YEP) umulan bütçe açığı şimdiden çok aşılmıştır. Yıllık 80 milyon TL beklenirken, 9 aylık açık 125 milyon TL olmuştur. Dolayısıyla kamu maliyesinde de oldukça kötü sınav vermekteyiz. Üstelik bu sınavı tek seferli gelirlerin olduğu bir yılda veriyoruz. Dolayısıyla kamu finansmanın daha da kötü yönetilmesine izin vermemeliyiz. YEP’da 2019 yılı için öngörülen yüzde 0,5’lik ekonomik büyüme tahmini yapılan askeri harekatla buharlaştığını söylemek yanıltıcı olmaz. Nitekim İMF’nin son raporunda ülkemiz için bu yılki büyüme tahmini yüzde 0, 2 oranı olarak verilmektedir. Çünkü bir yıldan daralan sanayi üretimi ağustos ayı verilerine göre yine yüzde 3,6 oranında düşmüştür. Türkiye’nin risk primi olan CDS’ler 420’lere çıkmış, faizler artmış, borsa düşmüş ve merkez bankasının faiz indirimi beklentileri de buharlaşmışa benzemektedir. Trump’ın gerek Amerika’da kendi seçmenine dönük tavizleri gerekse bize dönük tehditleri Türkiye ekonomisinde kırılganlıkları daha da arttıracaktır ama asıl etkilerin finansal piyasalardan geleceği unutulmamalıdır. Bunca kamu zamlarına karşı enflasyonun tek haneye yüzde 9.26 oranına düşmesinin de sektörlerin toplam içindeki ağırlıkları ile oynandığı gözden uzak tutulmamalıdır. Bu sayede fiyatları artan ürünlerin enflasyonu artıracağı yerde azalttığı görülmektedir. Dolayısıyla dikkatlerin başka yerlere odaklanması yerine yönetimin üretim, işsizlik ve enflasyona dönük ekonomiyi canlandırıcı tedbirlerin acilen alınması gerekmektedir. Şu anda ekonomik veriler iyi değildir. Önümüzdeki aylarda da iyi görünmüyor. 2019 yılı kayıp bir yıl oluyor ama bu kaybın yükü sadece vatandaşa, dar gelirlilere yüklenmemelidir.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Türkiye'nin gerçek gündemi ne olmalı? GÖZLEM, son günlerde artan intihar olaylarının ardındaki asıl nedeni araştırdı ve Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu durumu uz...

Tekrarlananlarla beraber yerel seçimleri yüzde 98'lik bir oranla tahmin eden Avrasya Araştırma Şirketi'nin Başkanının yaptığı açıklamayı GÖZLEM masaya yatırdı. İşte uz...

Trump-Erdoğan görüşmesi Türk-Amerikan ilişkileri ''Derin bir krizden'' geçtiği dönemde gerçekleşti. Görüşmeden sonra iki lider birbirlerine iltifatlar yağdırdılar.

"Barış" dedi, "Hürriyet" dedi, "Tam bağımsızlık" dedi, her şeyi, bütün mücadeleyi üçü uğruna verdi. "Yurtta Barış, Dünyada barış" en önemli ilkelerinden biriydi. O büt...

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)'nin "tarım ürünleri ithalatında Kamu İhale Yasası'ndan muaf tutulmak istenmesi" sektörde büyük tepkilere yol açtı. GÖZLEM, konuyu uzmanla...

Tekstil sektörü ve paydaşlarını 1992 yılından beri destekleyen Ege Giyim Sanayicileri Derneği (EGSD) gelişen ve dönüşen sektörün en sıkı takipçilerinden biri konumunda...

Türkiye’de uzun süredir liyakat kurallarını yerle bir eden atamalar yapılıyor. Diplomasi tecrübesi olmayanlar, büyükelçi, yabancı dil bilmeyenler ateşe, veterinerler v...

Yazarlar
Website Security Test