Sabuncugil’de 100 yıllık zeytin ve zeytinyağı geleneği

Zeynep Gürel
Dört kuşaktır zeytin, zeytinyağı ve sabun üretimini sürdüren Sabuncugil ailesinin temsilcisi Deniz Sabuncugil, Ayvalık zeytinyağının dünyadaki yerinden organik üretimin önemine, sürdürülebilirlikten ihracat hedeflerine kadar merak edilenleri Gözlem Gazetesi’ne anlattı. 1922 yılında Midilli’den Ayvalık’a uzanan aile hikâyesini beşinci kuşağa taşımayı hedeflediklerini belirten Sabuncugil, gelenekle geleceği buluşturmak istediklerini söyledi.

Sabuncugil'in kuruluş hikayesini anlatır mısınız?

Sabuncugil'in hikâyesi, 1922 yılında mübadeleyle ailemizin Midilli'den Ayvalık'a gelmesiyle başlıyor. Midilli'de de zeytin, zeytinyağı ve sabun üretimi yapıyorduk. Mübadeleyle birlikte Ayvalık'a geldik ve o günden bugüne bildiğimiz işi yapmaya devam ediyoruz. Zeytin, zeytinyağı ve sabun… Bugün hâlâ aynı fabrikamızda, o yıllarda bize verilen zeytin ağaçlarımızla üretimimizi sürdürüyoruz. Organik tarım müteşebbisliği ve iyi tarım uygulamaları kapsamında çalışmalarımıza devam ediyoruz. Markamızın 100 yıllık tescili bulunuyor. Kesintisiz üretimle bugün dördüncü kuşağa ulaştık, beşinci kuşağın da aile şirketimize katılmasıyla bu geleneği sürdürüyoruz.

Ayvalık zeytini ve zeytinyağı başka bölgelere göre ne gibi farklılıklar taşıyor?

Ayvalık'ın kendi coğrafi işaret sınırları içerisinde yetişen zeytin ağaçlarından elde edilen zeytinyağı, yüksek polifenol ve düşük asitlik değerleriyle coğrafi işaret tesciline hak kazandı. Ayvalık zeytinyağını diğer bölgelerin zeytinyağlarından ayıran önemli özelliklerden biri de aromatik yapısı. Meyvemsiliği bakımından Toskana'ya eşdeğer bir profile sahip. Badem, çağla ve fesleğen gibi aromaları barındırması nedeniyle dünyada çok kıymetli yağlar arasında yer alıyor. Bu özellikleri, Ayvalık zeytinyağına ekonomik açıdan da daha fazla katma değer kazandırıyor.

Organik zeytin ve zeytinyağı üretimi neden tercih edilmeli?

Organik üretimin mutlaka tarladan başlaması gerekiyor. Üretimin kaynağında organik tarım anlayışının bulunması çok önemli. Bunu, bir çocuk hastalandığında hemen antibiyotik vermek yerine önce doğal yöntemlerle iyileştirmeyi denemeye benzetiyorum. Organik üretimde süreç daha fazla emek ve maliyet gerektirebiliyor ancak ilaç kalıntısı oluşmasının önüne geçilmesi açısından önemli. Pestisit kalıntılarının ürünlerde ve dolayısıyla tüketicinin vücudunda birikmemesi gerekiyor. Bu nedenle organik üretimi önemsiyorum.

Zeytinyağı tadımında nelere dikkat edilmeli?

Öncelikle zeytinyağının bir meyvenin suyu olduğunu unutmamamız gerekiyor. Tadım sırasında çağla, çimen ve zeytinin kendi doğal aromalarını hissetmemiz önemli. Zeytinyağını değerlendirirken onun bir meyve suyu olduğu gerçeğinden hareket etmeliyiz.

Erken hasat zeytinyağı ile geç hasat zeytinyağı arasındaki farklar nelerdir? Soğuk sıkım, riviera gibi teknikler arasındaki farklar nelerdir?

Erken hasat zeytinyağı soğuk sıkım olmalı. Ancak bana göre yalnızca erken hasat değil, olgun hasat dahil bütün zeytinyağlarının soğuk sıkım yöntemiyle üretilmesi gerekiyor. Soğuk sıkımda zeytinyağının aromalarını ve bu aromaları oluşturan bileşenleri daha iyi koruyabiliyorsunuz. Özellikle polifenoller, yani zeytinyağını değerli kılan fenolik bileşikler açısından bu yöntem önemli. Biz zeytinyağını aslında bu fenolik bileşenleri için tüketiyoruz. Dolayısıyla bu değerlerin korunması gerekiyor.

Zeytinyağı endüstrisinde sürdürülebilirlik nasıl sağlanabilir?

Öncelikle sürdürülebilir olabilmek için markalaşmanız gerekiyor. Markanıza kendi kimliğinizi yansıtmanız çok önemli. Bana göre üretimin, yani zeytin ağaçlarının da kendinize ait olması gerekiyor. Bu sayede üretim sürecini kontrol edebilir ve kaliteyi koruyabilirsiniz. Kendi zeytin ağaçlarınıza sahip olmak, üretimde devamlılığı ve kalite standardını sağlayabilmek açısından önemli.

Müşterilerinizden aldığınız en ilginç ya da unutamadığınız geri dönüş ne oldu?

Geçen yıl kentsel dönüşüm kapsamında yıkılacak bir aile köşkünün çatı arasında eski sabunlarımız bulunmuştu. Geçmişte bizim sabunlarımızın bulunduğu çuvallardan büyükanneleri çok sayıda sabun biriktirmiş. Aile, evi boşaltırken bu sabunları bulunca bizimle iletişime geçti. Hâlâ üretimde olmamız ve markanın başında aynı ailenin bulunması onları çok duygulandırmış. Daha sonra kendileri Ayvalık'taki fabrikamızı ziyaret etti ve büyükannelerinden kalan sabunları bize elden teslim etti. Sabunları verirken, 'Bunlar büyükannemin sabunları' diyerek duygulandı. Biz de “Bunlar dedelerimizin sabunları” dedik. Hepimiz için çok özel ve unutulmaz bir anı oldu. Geçmişten bugüne uzanan aile bağımızın müşterilerimizde de böyle bir karşılık bulması bizi çok etkiledi.

Deniz Sabuncugil olarak hangi hedefleriniz var?

Benim en büyük hedefim, bu mirası beşinci kuşağa en iyi şekilde teslim edebilmek. Bunun için yıllardır mücadele ediyoruz. Öncelikle zeytin ağaçlarımızı doğayla uyumlu bir anlayışla koruyarak gelecek kuşağa aktarmak, ardından markamızı devretmek istiyorum. Dördüncü kuşak olarak beşinci kuşakla birlikte çalışmayı, gelenekle geleceği harmanlamayı çok önemsiyorum. Çünkü gençlerin bizden farklı düşünce biçimleri ve yaklaşımları var. Onların bizden öğrenecekleri tecrübeler olduğu gibi bizim de onlardan öğreneceğimiz çok şey var. Bu iki kuşağın birikimini bir araya getirmek istiyorum.

İhracatla ilgili çalışmalarınız ve hazırlıklarınız nelerdir?

İhracat konusunda çalışmalarımız var. Öncelikli hedefimiz Ayvalık zeytinyağını, ardından Türk zeytinyağını dünyada hak ettiği yere taşımak. Ancak bu süreç çok kolay ilerlemiyor. Adım adım çalışıyoruz. Umuyorum ki ihracatta da başarılı olarak Türk zeytinyağının dünya pazarlarında hak ettiği yeri bulmasına katkı sağlayacağız.

Sabuncugil’de 100 yıllık zeytin ve zeytinyağı geleneği

Gözlem Gazetesi

Okuma Ayarları

Yazı Boyutu

Satır Aralığı

Yazı Tipi