Sultan Galiyev; Doğu coğrafyasına, ezilen sömürge halklara ve İslam-Türk dünyasının sosyolojisine uyarlayan "Ulusal Komünizm" / "Üçüncü Dünyacılık" akımının kurucusudur.
Sultan Galiyev’in teorik mirasını bugünün sosyal demokrasisine ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) yeni bir ideolojik çıkış / manifesto arayışına uyarladığımızda, ortaya çevresel sömürüye karşı duran, yerel kültürel kodlarla barışık ve kimlik krizlerini aşan bütüncül bir "Sol Sentez" çıkar. Bu birleştirmeyi dört temel eksende betimleyebiliriz:
1."Ezilen Ulus" kavramından "Ezilen Toplum Kesimleri"ne (Merkez-Çevre Sentezi)
-CHP ve Sosyal Demokrasiye Uyarlama: Bugünün manifestosunda bu fikir, küresel kapitalizmin ve neoliberal politikaların kıskacında güvencesizleşen geniş halk kitlelerine uyarlanabilir. CHP; üretmeyen, sadece finansal ranta dayanan küresel elitlerin karşısına; Türkiye'nin güvencesiz işçilerini, plaza emekçilerini, borçlu çiftçilerini ve geleceksizleştirilen gençlerini koyarak "yeni bir ezilenler ittifakı" betimlemesi yapabilir.
2.Kültürel hafıza ve inançla barışık bir sol
-Galiyev’in Tezi: Bolşeviklerin sert ve tepeden inmeci din karşıtlığına karşı çıkmış; Müslüman halkların geleneklerini, sosyolojik yapılarını ve inanç sistemlerini dışlamadan sosyalist dönüşümün sağlanabileceğini savunmuştur.
-CHP ve Sosyal Demokrasiye Uyarlama: Sol/sosyal demokrat bir manifestonun Türkiye'de yaşadığı en büyük handikaplardan biri "halkın manevi değerlerine yabancılık" eleştirisidir. Galiyevci yaklaşım, CHP'ye katı/seçkinci bir laiklik yerine, inanç özgürlüğünü güvenceye alan, Anadolu'nun kültürel/manevi hafızasını bir sömürü aracı olarak değil toplumsal dayanışmanın harcı olarak gören kapsayıcı bir sekülerlik dili sunar. Sosyal adalet, İslam'ın ve Anadolu irfanının adalet ve kul hakkı kavramlarıyla harmanlanarak toplumsallaştırılır.
3.Evrensel sol ilkelerin "Millileştirilmesi"
-Galiyev’in Tezi: Sınıf mücadelesinin, ulusal bağımsızlık ve kendi kaderini tayin etme hakkıyla iç içe yürümesi gerektiğini söyler.
-CHP ve Sosyal Demokrasiye Uyarlama: CHP’nin kurucu felsefesindeki "Milliyetçilik" ve "Tam Bağımsızlık" (Anti-emperyalizm) ilkeleri, Galiyev’in sömürgecilik karşıtı çizgisiyle birebir örtüşür. Yeni manifesto; Batı merkezli sosyal demokrat modelleri birebir kopyalamak yerine, Türkiye’nin jeopolitik gerçeklerine ve ulusal çıkarlarına uygun bir "Ulusal Sol" vizyonu çizebilir. Bu, küresel tekellere karşı ulusal üretimi, stratejik kamu yatırımlarını ve yerli kalkınmayı savunan modern bir yurtsever sol duruştur.
4.Coğrafi ve stratejik yönelim: Avrasya ve küresel güney entegrasyonu
-Galiyev’in Tezi: Devrimin merkezini Batı Avrupa’dan Doğu’ya (Asya ve sömürge coğrafyalarına) kaydırmayı ve bir "Sömürgeler Enternasyonali" kurmayı amaçlamıştır.
-CHP ve Sosyal Demokrasiye Uyarlama: CHP'nin geleneksel olarak yüzü Batı’ya dönüktür. Galiyevci bir vizyon, CHP'nin dış politika ve ekonomi vizyonuna "Küresel Güney" ve "Avrasya" derinliği katar. Türkiye'yi sadece Batı'nın çeperinde bir karakol olarak değil; Ortadoğu, Orta Asya ve Balkanlar arasındaki tarihsel ve kültürel bağları kullanarak mazlum halkların ve gelişmekte olan ülkelerin haklarını savunan, çok kutuplu dünyanın öncü aktörlerinden biri olarak betimler.
Bütüncül bir özet
Sultan Galiyev figürünün CHP’nin yeni manifestosundaki karşılığı "Kökü Bu Topraklarda, Yüzü Geleceğe Dönük Toplumsal Adalet" vizyonudur. Bu sentez; CHP'yi taklitçi bir Batı solculuğundan kurtarıp, sokağın gerçeğine (halkın inancına, emeğine, ulusal gururuna ve adalet arayışına) bağlayan sağlam bir ideolojik köprü kurar.
Sultan Galiyev’in teorik mirasını muhafazakâr ve Kürt seçmen blokları üzerinden okuduğumuzda, CHP’nin tek parti dönemi handikaplarını, katı etno-milliyetçi bagajını ve Anadolu’daki elitist algısını kırabilecek çok güçlü bir ideolojik anahtar açığa çıkar. Galiyev, tam da ezilen Doğu halklarının haklarını savunurken Moskova’nın (merkezin) büyük ulus şovenizmine karşı bayrak açtığı için tasfiye edilmiştir. Bu yönüyle Galiyevcilik, CHP için statükocu bir milliyetçilik değil; aksine, merkezin çevre üzerindeki baskısına karşı çıkan bir özgürleşme manifestosu üretebilir. Bu sentezin Kürt ve muhafazakâr seçmen nezdindeki sosyolojik birleştirmesini ve manifestoya dönüşümünü şu üç ana başlıkta toplayabiliriz:
1.Kürt seçmen açısından
-Galiyev’in Çizgisi: Rus Bolşeviklerinin, devrim sonrasında bile Çarlık döneminin sömürgeci reflekslerini devam ettirmesini ve Rus kültürünü diğer halklara dayatmasını ("Büyük Rus Şovenizmi") sert bir şekilde eleştirmiştir. Her halkın kendi rengi, dili ve kimliğiyle bu entegrasyonda eşit ortak olması gerektiğini savunmuştur.
-CHP’nin Dönüşümü ve Çözüm Dili: CHP, Galiyev’in bu anti-şovenist duruşunu referans alarak, geçmişteki asimilasyoncu veya katı Türkçü bagajından entelektüel düzeyde tamamen sıyrılabilir. Manifestoda milliyetçilik; bir etnik kimliğin diğerleri üzerinde hegemonya kurması olarak değil, "birlikte ezilenlerin ve birlikte sömürülenlerin ortak kader ortaklığı" (Anayasal Yurtseverlik) olarak yeniden tanımlanır. Bu dil, Kürt seçmene şu güvenceyi verir: "Sizi asimile etmeye çalışan ceberut devlet aklı yerine; dilinizi, kültürünüzü ve kimliğinizi bu ülkenin zenginliği gören, ekonomik ve demokratik olarak dışlanmışlığa son veren bir sosyal demokrasi."
2.Muhafazakâr seçmen açısından
-Galiyev’in Çizgisi: İslamiyet’i sadece bireysel bir inanç olarak değil, Doğu halklarını sömürgeciliğe karşı bir arada tutan, içinde adalet ve eşitlik idealleri barındıran toplumsal bir sosyoloji ve harç olarak görmüştür. İnanç dünyasını ezmeye çalışan jakoben yaklaşımların halkı yabancılaştıracağını söylemiştir.
-CHP’nin Dönüşümü ve Çözüm Dili: Anadolu muhafazakârlığının CHP’ye yönelik en büyük direnci, "din ve değer düşmanlığı" yapılacağı korkusudur. Galiyevci bir manifesto, CHP’ye kültürel hegemonyaya dayanmayan, inançlı insanların adalet ve helal kazanç arayışını kucaklayan bir sol dil sağlar. Sosyal demokrasi, muhafazakâr kitleye "yukarıdan parmak sallayan" bir modernleşme projesi olarak değil; emeğin sömürülmesine, yolsuzluğa ve kul hakkı yenmesine karşı çıkan fıtri ve vicdani bir zorunluluk olarak anlatılır. Kapitalizmin ve lüksün muhafazakâr elitler eliyle tabana yaydığı yoksulluğa karşı, Anadolu’nun dervişane adalet felsefesiyle sosyal demokrasinin bölüşüm ilkeleri eşitlenir.
3.İki bloku birleştiren ortak payda
-Sosyolojik Gerçeklik: Türkiye’deki Kürt ve muhafazakâr seçmenin (özellikle dindar-yoksul Anadolu insanının ve metropol çeperlerindeki kitlelerin) tarihsel olarak ortak bir yönü vardır: İkisi de uzun süre devletin kurucu elit merkezi tarafından "makbul vatandaş" görülmemiş, ekonomik ve siyasi olarak çevreye (çepere) itilmiştir.
-Yeni Manifestonun Sentezi: Galiyevcilik tam olarak bu "çevre"nin merkezden hakkını alma mücadelesidir. CHP, yeni manifestosunda bu iki kesimi "Neoliberal sömürünün ve liyakatsiz otoriter düzenin ortak mağdurları" olarak betimlemelidir. Sorun artık soyut kimlik çatışmaları değil; hakkı yenen, güvencesiz bırakılan, çocuklarının geleceği çalınan milyonların ortak haysiyet mücadelesidir.
Sentezin siyasal özeti
Bu uyarlama yapıldığında CHP; faşizan, dışlayıcı ve tepeden inmeci tek parti dönemi mirasından sıyrılarak, "Ezilenlerin Kürdüyle, Türküyle, Alevisiyle, Sünni-Muhafazakârıyla birleştiği, sömürüye ve adaletsizliğe karşı yerli ve demokratik sol bir kale" haline gelir. Kimlik siyasetinin yarattığı yapay duvarlar indirilir ve halkın %60-70'ine ulaşabilecek geniş bir toplumsal rıza cephesi inşa edilir.
CHP’nin katı ideolojik bagajını kırarak Kürt ve muhafazakâr kitlelerle derinlikli bir bağ kurması, partinin geleneksel elitleri ile sokaktaki kitleler arasında yapısal bir köprü kurmayı gerektirir. Mirsaid Sultan Galiyev’in sömürge karşıtı, inanç sosyolojisini dışlamayan ve ezilen kitleleri merkeze alan yaklaşımı; hem meydanlarda kullanılacak dinamik bir kampanya diline dönüştürülebilir hem de parti içi "Ortodoks/Statükocu" kanadın direncini kıracak tarihsel meşruiyete sahiptir.
Bu iki cepheli stratejiyi pratik kampanya araçları ve parti içi kriz yönetimi odaklı olarak şu şekilde kurgulanabilir:
I. Kampanya organları ve söylem dili
Kampanyanın dili, teorik jargondan (Galiyevcilik, sosyal demokrasi vb.) arındırılarak Anadolu insanının vicdanına, adalet duygusuna ve ortak cüzdanına hitap edecek kavramlarla örülmelidir.
1.Ana sloganlar ve retorik kartları
Hem Kürt hem de muhafazakâr yoksulları aynı anda yakalayacak ortak payda "Haysiyet, Helal Kazanç ve Eşit Yurttaşlık" kavramlarıdır.
-"Emeğin Kimliği Olmaz, Adaletin Rengi Olmaz!" (Etnik ve dini kutuplaşmayı doğrudan boşa çıkaran, sınıf ve adalet vurgulu ana slogan).
-"Hakkı Yenmişlerin Ortak Evi: Saraylara Karşı Halkın İttifakı!" (Zengin elitler ile ezilen halk kesimleri arasındaki uçurumu Galiyevci bir mantıkla derinleştiren dil).
-"Kul Hakkı Yemeyen, Bölüşürken Kimlik Sormayan Türkiye!" (Muhafazakârın "kul hakkı" hassasiyeti ile Kürt seçmenin "ayrımcılık/dışlanma" kaygısını sosyal demokrat bölüşüm ilkesinde eşitleyen retorik).
2.Mikro-hedefleme ve kampanya sahası
-Çeper İttifakları Laboratuvarı: Kampanya merkezleri büyükşehirlerin şatafatlı salonları değil; Esenyurt (İstanbul), Şahinbey (Gaziantep) veya Akdeniz (Mersin) gibi Kürt iç göçü alan dindar/muhafazakâr işçi havzaları olmalıdır.
-Gezici "Adalet ve Sofra" Buluşmaları: CHP, klasik elitist mitingler yerine, her mahallede kamusal "Halk Sofraları" kurmalıdır. Bu sofralarda dindar kanaat önderleri, Kürt sivil toplum temsilcileri ve sosyal demokrat sendikacılar yan yana oturmalı; "ekmeğin adil bölünmesi" felsefesi Galiyev’in "Doğu halklarının hak arayışı" mantığıyla pratikleştirilmelidir.
-Dijital Kampanya Kanalları: Sosyal medyada "CHP komünisttir/din düşmanıdır" ya da "CHP katı Türkçüdür" algısını kıracak, doğrudan sahici işçi hikayelerine odaklanan kısa videolar çekilmelidir. Bir tarafta mevsimlik Kürt tarım işçisinin emeği, diğer tarafta Anadolu'da iflas eden dindar esnafın ahı aynı videoda "üretenlerin ortak kaderi" olarak işlenmelidir.
II. Ortodoks muhafazakâr CHP’lilerin tepkilerini aşmak
Parti içindeki geleneksel Ulusalcı/Kemalist kanat, Kürtlere ve dindarlara yönelik bu radikal ideolojik açılımı "eksen kayması" veya "çizgiden sapma" olarak nitelendirip sert tepki gösterecektir. Bu direnci aşmanın yolu, onları dışlamak veya onlarla kavga etmek değil; kendi silahlarıyla, yani tarihsel meşruiyetle onları ikna etmektir.
1. "Mustafa Kemal ve Galiyev" tarihsel köprüsü
-İkna Argümanı: Ortodoks CHP’lilere, Sultan Galiyev’in fikirlerinin aslında Erken Dönem Ankara Antlaşmaları ve Anti-Emperyalist Kurtuluş Savaşı ruhuyla ne kadar örtüştüğü anlatılmalıdır. Mustafa Kemal Atatürk’ün 1920’lerde Sovyetlerle kurduğu pragmatik ve ezilen uluslar odaklı ilişkiler hatırlatılmalıdır.
-Retorik: Galiyevcilik partiye yabancı bir ithal fikir olarak değil; "Mustafa Kemal’in başlattığı Mazlum Milletler hareketinin teorik ikiz kardeşidir" argümanıyla sunulmalıdır. Böylece ulusalcı kanadın "ulusal egemenlik ve tam bağımsızlık" hassasiyeti okşanarak açılıma ideolojik kılıf kazandırılır.
2. Sınıf siyasetini "Cumhuriyetçilik" olarak yeniden çerçevelemek
-İkna Argümanı: Geleneksel kanat genellikle kimlik siyasetinden (Kürt kimliği vurgusundan veya dini sembollerden) ürker. Onları ikna etmek için Kürt ve muhafazakâr kitlelere yapılan açılım, "etnik/dini hak" parantezinden çıkarılıp "Cumhuriyet’in kimsesizlerin kimsesi olma ilkesi" olarak sunulmalıdır.
-Retorik: "Biz etnik veya mezhepsel bir siyaset yapmıyoruz. Biz, elitlerin sömürdüğü Diyarbakırlı Ahmet ile kentin çeperindeki dindar esnaf Mehmet’i Cumhuriyet’in eşit ve onurlu vatandaşı yapıyoruz. Gerçek halkçılık ve gerçek Cumhuriyetçilik budur" denilmelidir. Bu sayede itiraz kapıları entelektüel olarak kapatılır.
3."İktidar olma matriksi" ve matematiksel gerçeklik
-İkna Argümanı: Siyaset nihayetinde bir matematik ve iktidar oyunudur. Geleneksel tabana, %25'lik konforlu muhalefet alanının Türkiye'yi değiştirmeye yetmediği net bir dille gösterilmelidir.
-Retorik: Partinin kurmay aklı Ortodoks kanata şu soruyu sormalıdır: "Cumhuriyet ideallerini sonsuza kadar muhalefette kalarak mı koruyacağız, yoksa devletin dışladığı milyonları bu çatı altında toplayıp iktidar olarak mı yaşatacağız?" Kürtlerin ve muhafazakârların rızası alınmadan kurulacak hiçbir modelin iktidar üretemeyeceği rasyonel bir dille parti içi eğitimlerde ve kurultaylarda işlenmelidir.
Bütüncül stratejik sonuç
Bu çift taraflı hamleyle CHP, iç krizlerini "Tarihsel Kurucu Meşruiyet" (Atatürk ve Mazlum Milletler vurgusu) ile çözerken; dış sahada ise "Galiyevci bir Sosyal Adalet ve Eşit Yurttaşlık" diliyle muhafazakâr ve Kürt seçmenin tarihsel güvensizlik duvarlarını yıkar. Bu rıza cephesi, partiyi marjinal kimlik tartışmalarından çıkarıp kitlesel bir merkez-sol iktidar alternatifine dönüştürür.
Bu stratejinin hayata geçirilmesinde;
-Parti içi eğitim müfredatının ve parti akademisi yeniden yapılandırılmalıdır. Hem parti içi dönüşümü entelektüel düzeyde kalıcı kılacak Parti Okulu / Akademi yapılanmasını kurmak hem de dışarıdan gelecek "bölücülük, terör iş birliği, irtica" gibi organize propaganda ve provokasyon dalgalarını göğüslemek, bu manifestonun başarısı için hayati önemdedir. Hem içe dönük kurumsal eğitim modelini hem de dışa dönük kriz iletişim ve saha güvenlik stratejileri şöyle özetlenebilir.
*HAFTAYA: PARTİ AKADEMİSİ VE MÜFREDAT YAPILANMASI
Yol haritası
Yol haritası
Paylaş: