.
Ekonomik Göstergeler
Dolar
29.84 ₺
Euro
32.45 ₺
GBP
1.124 ₺
JPY
7.842
Ana Sayfa
Gündem
Spor
Köşe Yazıları
Podcast

Zorlu: Üretim gücümüzü yeniden tahkim etmeliyiz

Okuma Süresi: 6 Dakika
Toplam Okunma: hesaplanıyor...
Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği’nin (ESİAD) 5. Yatırım Zirvesi’nde konuşan Başkan Sibel Zorlu, yüksek finansman maliyetleri, daralan talep ve eriyen kârlılığın sanayiyi yapısal bir sorunla karşı karşıya bıraktığını söyledi. Köklü sanayi kuruluşlarının bile konkordato yoluyla ayakta kalmaya çalıştığına dikkat çeken Zorlu, “Üretim gücümüzü ve rekabetçiliğimizi yeniden tahkim etmeliyiz” dedi.
Zorlu: Üretim gücümüzü yeniden tahkim etmeliyiz
Paylaş:
ESİAD beşinci kez düzenlediği Yatırım Zirvesi, bu yıl “Risk Yönetimi” temasıyla Swissôtel Büyük Efes İzmir’de gerçekleştirildi. İş ve finans dünyasının temsilcilerini bir araya getiren zirvede, Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu koşullar, sanayide daralma, finansmana erişim, küresel rekabet ve yatırım ortamının geleceği masaya yatırıldı. Zirvenin açılışında konuşan ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, reel sektörün giderek ağırlaşan finansman ve nakit akışı baskısıyla karşı karşıya olduğunu belirterek, sorunun dönemsel bir yavaşlamanın ötesine geçtiğine dikkat çekti. “Bugün onlarca yıllık geçmişe sahip köklü sanayi kuruluşlarımız dahi konkordato yoluyla ayakta kalmaya çalışıyor” diyen Zorlu, üretim gücünün ve rekabetçiliğin yeniden tahkim edilmesi gerektiğini vurguladı.
Küresel ölçekte teknolojik dönüşümün hızlandığı, jeopolitik gerilimlerin ve ekonomik belirsizliklerin arttığı bir dönemde risk yönetiminin stratejik zorunluluğa dönüştüğünü belirten Zorlu, şirketlerin yalnızca finansal riskleri değil, üretimden enerji güvenliğine, tedarikten lojistiğe, teknolojiden insan kaynağına kadar bütün değer zincirini kapsayan bir yaklaşım geliştirmesi gerektiğini söyledi. Dünya ekonomisindeki gelişmelerin Türkiye açısından yeni riskler doğurduğunu ifade eden Zorlu, ABD ile Çin arasındaki ekonomik ve teknolojik rekabetin derinleştiğini, Avrupa Birliği'nin kendi üretim kapasitesini güçlendirmeye yöneldiğini belirtti. AB'nin “Made in EU” yaklaşımı ve düşük karbonlu üretim hedeflerine dikkat çeken Zorlu, “Hindistan ve Mercosur ülkeleriyle genişleyen ticari ilişkilerin Türkiye açısından da değerlendirilmesi gerekiyor. En büyük ticaret ortağı Avrupa Birliği ile mevcut koşulların gerisinde kalan Gümrük Birliği'nin sağladığı avantajlar aşınma riskiyle karşı karşıya” dedi.
Türkiye ekonomisindeki tabloya ilişkin değerlendirmelerinde ise enflasyon ve yüksek faiz ortamının reel sektör üzerindeki etkilerine dikkat çeken Zorlu, Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5'e yükselttiğini, politika faizinin de yüzde 36 bandında tutulduğunu hatırlattı. Zorlu, “Bu tablo, reel sektörümüz üzerindeki finansman maliyetlerini ve nakit akışı baskısını her geçen gün ağırlaştırıyor. Daralan iç ve dış talep nedeniyle artan maliyetlerimizi fiyatlara yeterince yansıtamıyoruz. Bu durum, enflasyonun da etkisiyle kârlılığımızı ciddi ölçüde eritiyor” diye konuştu.
Sanayideki daralma göstergelerine de işaret eden Zorlu, İmalat PMI'ın uzun süredir 50 eşik değerinin altında seyrettiğini, kapasite kullanım oranlarının yüzde 74'ler civarında sıkıştığını ve sanayi üretiminin ivme kaybettiğini belirtti. Bu göstergelerin üretim gücündeki zayıflamayı ortaya koyduğunu ifade eden Zorlu, “Çözüm yalnızca enflasyonla mücadeleden ibaret değil. Yapısal reformlar ve üretimde dönüşümü destekleyen politikaların devreye alınması gerekiyor. Yatırım stratejilerinin teknolojik dönüşümü, sürdürülebilirlik ve değişen finansman koşulları dikkate alınarak şekillendirilmeli” şeklinde konuştu.

“Yatırımın temelinde hukuk ve güven var”
Zorlu, Türkiye'nin küresel yatırım rekabetinde daha güçlü bir konuma gelebilmesi için ekonomik zeminin güvenilir olması gerektiğini belirterek, “Ülkemizin ihtiyacı, değişen koşullara hızla uyum sağlayabilen, farklı seçeneklere sahip ve sürekliliğini koruyabilen bir ekonomik yapı ve yatırım ortamı oluşturmak. Bunun temelinde ise hukuk, güven ve öngörülebilirlik bulunuyor” dedi. 2025 yılında küresel doğrudan yatırımların 1,6 trilyon dolara ulaştığını, ancak bu yatırımların yüzde 80'inden fazlasının yalnızca 20 ülkede yoğunlaştığını hatırlatan Zorlu, uluslararası sermayenin giderek daha seçici davrandığına dikkat çekti. Türkiye'nin jeoekonomik konumu, üretim altyapısı ve uluslararası ticaret deneyiminin önemli avantajlar sunduğunu belirten Zorlu, özellikle Orta Koridor'un küresel ticaret ve lojistik ağlarında Türkiye'ye daha güçlü bir konum kazandırabileceğini söyledi. Bunun için teknoloji geliştirme kapasitesinin ve yüksek katma değerli üretimin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Akgerman: Yerli sermaye Türkiye'yi tercih etmeli
ESİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Bülent Akgerman da küresel risklerin niteliğinin değiştiğini, jeoekonomik rekabetin dünya gündeminin ilk sıralarına yerleştiğini söyledi. On yıl önce iklim değişikliği, kitlesel göç ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların öne çıktığını hatırlatan Akgerman, bugün devletler arası çatışmalar, ekonomik yaptırımlar, ticaret kısıtlamaları, tedarik zincirlerinin güvenliği, siber saldırılar ve yapay zekânın yarattığı belirsizliklerin risk gündemini belirlediğini kaydetti.
Türkiye'nin güçlü sanayi altyapısı, girişimcilik kabiliyeti, nitelikli insan kaynağı ve Avrupa pazarına erişim imkânlarının önemli avantajlar olduğunu ifade eden Akgerman, yüksek enflasyon, baskılanan kur, finansmana erişim maliyetleri ve öngörülebilirlik sorunlarının yatırım kararlarını zorlaştırdığını söyledi.
Türkiye'nin yalnızca mevcut ekonomik güçlükleri aşmaya değil, uluslararası yatırımı çekebilecek bir ekosistem oluşturmaya odaklanması gerektiğini belirten Akgerman, yerli sermayenin ülkede kalmasının da aynı derecede önemli olduğunu vurguladı. “Önemli bir diğer konu da yerli sermayenin ülkede kalmasını ve yatırım kararlarında Türkiye'yi öncelikli adres olarak görmesini sağlamaktır” diyen Akgerman, geçmiş krizlerin iş dünyasına kazandırdığı deneyimlerin bugünkü risk ortamında tek başına yeterli olmayacağını söyledi. Akgerman, “Bizden sonraki kuşaklara bırakacağımız en değerli ekonomik miras, değişen dünyayla hizalanmanın ötesinde, değişimi sürükleyebilecek nitelikte güçlü şirketler ve kurumlar olacaktır” dedi.

Karabağlı'dan KOBİ'lere yeni finansman modeli
Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Karabağlı, sanayisizleşme riskinin Türkiye'nin kapısında olduğunu belirterek, üretim gücünü kaybeden bir ülkenin ekonomik bağımsızlığını korumasının giderek zorlaşacağını söyledi. Sanayisizleşmenin yalnızca ekonomik değil, toplumsal ve demokratik sonuçları da olacağını ifade eden Karabağlı, “Üretim gücünü kaybeden bir ülkenin ekonomik bağımsızlığını koruması da giderek zorlaşıyor. Sanayisizleşme maalesef demokrasiyi de tehlikeye düşürüyor. Çünkü üretmeyen toplum yönetimin parçası olmayı talep edemiyor, bu cesaretini kaybediyor. Bu sarmaldan kurtulmak zorundayız” dedi.
Yüksek finansman maliyetleri ve uzun vadeli kaynağa erişimde yaşanan güçlüklerin sanayicinin yatırım kararlarını olumsuz etkilediğini belirten Karabağlı, Güney Kore'nin kalkınma bankası modelini örnek gösterdi. EBSO olarak KOBİ'lere yönelik yeni bir finansman modeli üzerinde çalıştıklarını açıklayan Karabağlı, “Finansman yalnızca bugünün çarklarını döndürmemeli. Sanayimizi yeni yatırımları hayata geçirecek şekilde güçlü kılmalı” diye konuştu.

Elban: Dirençli olan şirketler ayakta kalacak
İzmir Valisi Dr. Süleyman Elban ise küresel ölçekte artan jeopolitik risklerin yatırımcılar açısından öngörülebilirliği azalttığını söyledi. İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşturulan uluslararası düzenin etkisini yitirdiğini, Birleşmiş Milletler ve uluslararası kurumların giderek etkisizleştiğini belirten Elban, uluslararası ilişkilerde kuralların ve ilkelerin zayıfladığı bir döneme girildiğini ifade etti.
Dünyanın büyük güçleri arasında yeni savaşlar ve krizlerin çıkmayacağının garanti edilemeyeceğini kaydeden Elban, artan risklerin yatırım kararlarını da zorlaştırdığını söyledi. Teknolojik gelişmelerin yeni yatırım fırsatları yaratırken siber saldırılar gibi tehditleri de beraberinde getirdiğine dikkat çeken Elban, nitelikli insan kaynağının korunmasının önemini vurguladı. Elban, “Yatırım konusunda dayanıklılığı daha fazla olan ve bu konudaki direncini, inancını hiç kaybetmeyen şirketler, ülkeler ayakta kalmış ve kalmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.

Siber güvenlikte yerli ürün vurgusu
Zirvenin vizyon sunumunu gerçekleştiren Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Siber Güvenlik ve Bilişim Sistemleri Daire Başkanı Murat Çizgel, siber güvenliğin şirketler açısından artık ertelenebilir bir konu olmaktan çıktığını söyledi. Siber alanın yönetiminin kurumsal bir zorunluluk haline geldiğini belirten Çizgel, yöneticilerin siber güvenliği yalnızca uzmanlara bırakmaması, kurum genelinde bu anlayışın benimsenmesi gerektiğini ifade etti. Sıfır güven yaklaşımı ve siber dayanıklılık kavramlarını anlatan Çizgel, Türkiye'de başarılı yerli siber güvenlik girişimleri bulunduğunu, bunların sürdürülebilirliği için desteğe ihtiyaç duyulduğunu kaydetti. Çizgel, yerli siber güvenlik firmalarının tercih edilmesi ve bu alana yatırım yapılması çağrısında bulundu.
Türkiye Sigorta Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yaşar da ana konuşmasında sigorta ve bireysel emeklilik sisteminin yatırım ve risk yönetimindeki rolünü değerlendirdi. Yatırım fonlarında yaşanan krizin Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonlarının değerini de etkilediğini belirten Yaşar, buna karşın sistemden çıkış yaşanmadığını söyledi. BES'in Takasbank, Sermaye Piyasası Kurulu ve Emeklilik Gözetim Merkezi gibi kurumların dahil olduğu çok ayaklı bir denetim mekanizmasıyla işlediğini belirten Yaşar, sistemin güvenilirliğini koruduğunu ifade etti.

Üç panelde yatırımın geleceği konuşuldu
Zirve, açılış ve ana konuşmaların ardından üç panelle devam etti. Globalturk Capital Ortağı ve Özel Sermaye Eş Başkanı Emre Kemal Mimaroğlu moderatörlüğündeki “Kurumsal Finans ve Stratejik Büyüme” oturumunda HubX Operasyon Direktörü Burak Tunçbilek, Gedik Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Onur Topaç, Dr. Tamer Saka ve Dora Capital Kurucu Ortağı Veysel Durur yer aldı. İkinci panelde, NesilX Kurucu Ortağı Orhun Köstem moderatörlüğünde Borusan CAT CEO'su Fuat Murat, ESAS Asset & Wealth Management CEO'su Dr. Mehmet Özkaya, Coca-Cola İçecek Türkiye Kurumsal İlişkiler Lideri Taylan Çoban ve Orion Capital Kurucu Ortağı Ufuk Torun, “Kurumsal Dayanıklılık ve Küresel Trendler” başlığını değerlendirdi. Ahmet Yaşar'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Belirsizlik Çağında Risk Yönetimi” başlıklı son panelde ise Unico Sigorta Genel Müdürü Ender Güzeler, Allianz Trade Türkiye Genel Müdürü Ömer Gürcan Köseoğlu ve AXA Türkiye CEO'su Yavuz Ölken konuştu.